ماده ۵۰۰ مکرر قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

ماده ۵۰۰ مکرر قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) (الحاقی ۱۳۹۹/۱۰/۲۴): هر کس در قالب فرقه، گروه، جمعیت یا مانند آن و استفاده از شیوه‌های کنترل ذهن و القائات روانی در فضای واقعی یا مجازی مرتکب اقدامات زیر گردد، چنانچه رفتار وی مشمول حد نباشد، به حبس و جزای نقدی درجه پنج یا یکی از این دو مجازات و محرومیت از حقوق اجتماعی درجه پنج محکوم می‌گردد. مجازات سردستگی فرقه یا گروه مزبور مطابق ماده (۱۳۰) قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲/۰۲/۰۱ تعیین می‌شود:

۱ - هر اقدامی که موجب تسلط روانی یا جسمی بر دیگری شود به نحوی که فرد مورد بهره‌کشی و سوء استفاده جنسی، جسمی یا مالی واقع شود یا در اثر آسیب رسانی به قدرت تصمیم‌گیری فرد و تشویق وی به ارتکاب جرایمی از قبیل اعمال منافی عفت، مصرف مشروبات الکلی، مواد مخدر یا مواد روان گردان، خود آزاری یا دیگرزنی، فرد مرتکب این اقدامات گردد.

۲ - هر گونه فعالیت آموزشی یا تبلیغی انحرافی مغایر یا مخل به شرع مقدس اسلام از طرقی مانند طرح ادعاهای واهی و کذب در حوزه‌های دینی و مذهبی از قبیل ادعای الوهیت، نبوت یا امامت یا ارتباط با پیامبران یا ائمه اطهار (علیهم السلام).

تبصره ۱ - تأمین مالی یا هر نوع حمایت مادی دیگر از گروه‌های موضوع این ماده با آگاهی از ماهیت آنها موجب محکومیت به حبس درجه پنج و جزای نقدی معادل دو تا پنج برابر ارزش کمک‌های مالی و حمایت‌های مادی ارایه شده می‌باشد. چنانچه مرتکب شخص حقوقی باشد به انحلال و پرداخت جزای نقدی مذکور محکوم می‌گردد.

تبصره ۲ - ارتباط گروه‌های موضوع این ماده با خارج از کشور برای دریافت حمایت یا هدایت‌های تشکیلاتی موجب تشدید مجازات مقرر به میزان یک درجه می‌گردد.

تبصره ۳ - اموال سردسته‌ها و اشخاص تأمین کننده مالی گروه‌های موضوع این ماده که ناشی از جرم بوده یا برای ارتکاب جرم استفاده یا به این منظور تهیه شده باشد و اموال متعلق به گروه‌های مزبور به نفع بیت المال مصادره می‌گردد.

تبصره ۴ - امور آموزشی و پژوهشی و سایر اقدامات مشابه به منظور رد و طرد و پاسخگویی به شبهات و نقد عقاید گروه‌های موضوع این ماده از شمول حکم این ماده و ماده (۴۹۹ مکرر) این قانون خارج است.

• مشاهده ماده قبلی
• مشاهده ماده بعدی

مواد مرتبط

• ماده ۴۹۹ مکرر قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)
• ماده ۱۳۰ قانون مجازات اسلامی

توضیح واژگان

• جمعیت: منظور از «جمعیت» در ماده ۵۰۰ مکرر قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)، تشکیلاتی است که دارای مرامنامه و اساسنامه بوده و توسط یک گروه اشخاص حقیقی معتقد به آرمان ها و مشی سیاسی معین تاسیس شده و اهداف برنامه ها و رفتار آن به صورتی به اصول اداره کشور و خط مشی کلی نظام جمهوری اسلامی ایران مربوط باشد.
• حد: مجازاتی است که موجب، نوع، میزان و کیفیت اجرای آن در شرع مقدس، تعیین شده‌ است.
• حبس: به معنای محدود کردن فرد از رفت و آمد و جلوگیری از تصرفات او، آنگونه که خودش می‌خواهد، است.
• جزای نقدی: محکومیت مجرم به دادن پول را «جزای نقدی» گویند.
• مجازات: آزاری است که قاضی به علت ارتکاب جرم به نشانه نفرت جامعه از عمل مجرمانه و مرتکب آن برای شخص مقصر، مطابق قانون تعیین می‌کند.
• محرومیت از حقوق اجتماعی: منظور از «محرومیت از حقوق اجتماعی»، همان تحمیل محرومیت های اجتماعی مندرج در ماده ۲۶ قانون مجازات اسلامی بر محکوم علیه است.
• سردستگی گروه مجرمانه: سردستگی عبارت از تشکیل یا طراحی یا سازماندهی یا اداره گروه مجرمانه است.
• جرم: هر رفتاری اعم از فعل یا ترک فعل که در قانون برای آن مجازات تعیین شده‌ است جرم محسوب می‌شود.
• عمل منافی عفت: جرائم منافی عفت تعریف قانونی ندارد، اما جرایم زنا، لواط، مساحقه و تفخیذ، مصادیق بارز آن هستند، اما در مورد اینکه آیا غیر از این چهار جرم، جرم دیگری چون رابطه نامشروع نیز مشمول این عنوان مجرمانه می شود یا خیر، تردید وجود دارد.
• مواد مخدر: مقصود از «مواد مخدر» در ماده ۵۰۰ مکرر قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)، موادی هستند که موجب سستی و بی حالی و تخدیر عمومی یا موضعی می‌گردند. این مواد از ساقه، گل یا برگ گیاهان و درختان و یا به صورت شیمیایی و صنعتی تهیه می‌شوند.
• شخص حقوقی: به نهادهایی مانند کانون، بنیاد، انجمن، اتحادیه، حزب، شرکت و … گفته می‌شود که با اهداف انتفاعی یا غیرانتفاعی به موجب قانون کشور تأسیس شده‌اند.
• انحلال شخص حقوقی: انحلال شخص حقوقی و مصادره اموال آن زمانی اعمال می‌ شود که برای ارتکاب جرم، به ‌وجود آمده یا با انحراف از هدف مشروع نخستین، فعالیت خود را منحصراً در جهت ارتکاب جرم تغییر داده باشد.
• کشور: یعنی مجموعه‌ای از مردم که در سرزمینی معین استقرار یافته‌اند و از حکومت سیاسی واحد تبعیت می‌نمایند.
• تشدید مجازات: میزان کیفر جرمی را به بیش از حداکثر مقرر قانونی آن رسانیدن است که پس از احراز کیفیات یا علل مشدده قانونی کیفر، توسط دادگاه تعیین می گردد.
• مال: شیئی است که اعتبار و ارزش اقتصادی داشته باشد.
• شخص: موجودی است که دارای حق و تکلیف می‌باشد.
• بیت‌المال: در اصطلاح به معنای خزانه و جایی است که اموال عمومی مسلمین در آن نگهداری می‌شود و حساب دخل و خرج دولت اسلامی در آنجا تنظیم می‌گردد.
• مصادره: استیلای دولت بر تمام یا بخشی از اموال محکوم علیه با حکم دادگاه است.

رویه‌های قضایی

• نظریه شماره ۷/۱۴۰۱/۶۸۸ مورخ ۱۴۰۱/۰۸/۲۵ اداره کل حقوقی قوه قضاییه
• نظریه شماره 7/1401/363 مورخ 1401/12/15 اداره کل حقوقی قوه قضاییه

مقالات مرتبط

• تبیین فضای سایبری: ابعاد مفهومی و حقوقی
• چالش حقوق کیفری ایران با آزادی بیان شهروندان
• رویکرد حقوق کیفری ایران به آزادی عقیده و مذهب