ماده 74 قانون تجارت الکترونیکی

ماده 74 قانون تجارت الکترونیکی (اصلاحی ۱۴۰۳/۰۳/۳۰): هرکس در بستر مبادلات الکترونیکی با تکثیر، اجرا و توزیع (‌عرضه و‌ نشر) مواردی که در قانون حمایت حقوق مؤلفان، مصنفان و هنرمندان مصوب1348.9.3 و قانون ترجمه و تکثیر کتب و نشریات و آثار صوتی مصوب 1352.9.26 و‌ قانون حمایت از حقوق پدیدآورندگان نرم‌افزارهای رایانه‌ای مصوب 1379.10.4، منوط‌ بر آنکه امور مذکور طبق مصوبات مجلس شورای اسلامی مجاز شمرده شود، در صورتی‌که حق تصریح شده مؤلفان را نقض نماید به مجازات سه ماه تا یک سال حبس و جزای‌نقدی به میزان ۵۰۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال محکوم خواهد شد.

• مشاهده ماده قبلی
• مشاهده ماده بعدی

مواد مرتبط

• ماده 61 قانون تجارت الکترونیکی
• ماده 62 قانون تجارت الکترونیکی

توضیح واژگان

• مبادله الکترونیکی: به معنای انتقال الکترونیکی پول، کالا و خدمات میان خریدار و فروشنده است که البته منظور اسناد و اطلاعاتی است که مبادله پول، کالا و خدمات به خودی خود یک فعالیت تجارتی هم به حساب می آید.
• تکثیر: تکثیر عبارت است از هر عملی که منجر به ساختن یا تهیه نمونه های دیگری از اثر اصلی می شود.
• عرضه: عرضه به معنای در دسترس قرار دادن یا نمایش دادن یک اثر برای عموم است.
• مجلس شورای اسلامی: به عنوان مرجعی برای تقنین و نظارت بر امور مختلف کشور، مشتمل بر تشریفات و مقرراتی خاصی می باشد.
• حق: امتیازی است که قانون برای افراد به رسمیت می‌شناسد مانند حق آزادی بیان، حق مالکیت و ...
• مولف: هرگاه مفروضاتی جمع شوند و از جمع آنها، یک عنوان و مفهوم جدیدی به وجود آید، تألیف صورت گرفته است. و شخصی که اقدام به این عمل نموده را مؤلف می نامند.
• مجازات: در لغت به معنی جزا دادن، پاداش و کیفر آمده است. در اصطلاح حقوقی، آزاری است که قاضی به علت ارتکاب جرم به نشانه نفرت جامعه از عمل مجرمانه و مرتکب آن برای شخص مقصر، مطابق قانون تعیین می‌کند.
• حبس: در لغت به معنای منع کردن و زندانی کردن است. در اصطلاح به معنای محدود کردن فرد از رفت و آمد و جلوگیری از تصرفات او، آنگونه که خودش می‌خواهد، است.
• جزای نقدی: محکومیت مجرم به دادن پول را جزای نقدی یا تعزیر به اخذ مال گویند. نام دیگر جزای نقدی، جریمه نقدی است که به آن جرمانه (به ضم اول) نیز گفته می‌شود.

پیشینه

ماده 74 قانون تجارت الکترونیکی (مصوب 1382): هرکس در بستر مبادلات الکترونیکی با تکثیر، اجرا و توزیع (‌عرضه و‌ نشر) مواردی که در قانون حمایت حقوق مؤلفان، مصنفان و هنرمندان مصوب1348.9.3 و قانون ترجمه و تکثیر کتب و نشریات و آثار صوتی مصوب 1352.9.26 و‌ قانون حمایت از حقوق پدیدآورندگان نرم‌افزارهای رایانه‌ای مصوب 1379.10.4، منوط‌ بر آنکه امور مذکور طبق مصوبات مجلس شورای اسلامی مجاز شمرده شود، در صورتی‌که حق تصریح شده مؤلفان را نقض نماید به مجازات سه ماه تا یک سال حبس و جزای‌نقدی به میزان پنجاه میلیون (۵۰/۰۰۰/۰۰۰) ریال محکوم خواهد شد.

نکات تفسیری دکترین ماده 74 قانون تجارت التکرونیکی

از آنجا که تبادل اطلاعات در محیط سایبر بیش از محیط واقعی در معرض خطر افشاء قرار دارد، قانونگذار راهکارهای حمایتی را پیش بینی نموده است که ماده 74 قانون تجارت الکترونیکی یکی از این موارد می باشد. شایان ذکر است که اسرار تجاری هر نوع اطلاعات ارزشمندی است که نزد عموم شناخته شده نیست و یا به سختی قابل شناسایی و تعیین می باشد. اطلاعات مورد نظر باید علاوه بر جنبه سری بودن دارای ارزش اقتصادی مستقل باشد و در بازار بتواند به عنوان یک معیار تعیین کننده ارزش مطرح باشد. پس اطلاعاتی که دارای ارزش اقتصادی مستقل نیست نمی تواند به عنوان اسرار تجاری مورد حمایت قرار گیرد.

در خصوص رکن مادی جرم تکثیر، اجرا و توزیع غیر مجاز آثار تالیفی یا تصنیفی یا هنری این نکته حائز اهمیت است که این جرم به وسیله انجام فعل (مثبت) محقق می شود. در خصوص رکن معنوی جرم مذکور باید گفت که از جمله جرایم مقید به نتیجه است یعنی باید عمل مرتکب منجر به نقض حقوق پدیدآورندگان شود، همچنین آنکه وجود انگیزه خاصی برای مرتکب شرط نیست و اقدام مرتکب با هر انگیزه ای که باشد، تاثیری بر تحقق جرم نخواهد داشت.

نکات توضیحی ماده 74 قانون تجارت التکرونیکی

اوصاف خاص جرایم علیه اسرار تجاری از حیث تکنیک های منحصر ارتکاب جرم، نبوغ مجرمین در محیط الکترونیک، ارزش مالی بسیار این اسرار، تنوع شیوه های سوءاستفاده (افشاء،به کار گیری و رقابت غیر منصفانه) اقتضا دارد تا روش های نوین پیگرد و پیش گیری از این جرایم به موجب مقررات خاصی پیشبینی شده و به کار گرفته شود.

در راستای عبارات تصریح شده در ماده صدرالذکر این ابهام وجود دارد که در شرایطی که فقط در قانون حمایت از حقوق مولفان و مصنفان و هنرمندان، حقوقی برای مولف در نظر گرفته شده است و در قانون ترجمه و تکثیر کتب و نشریات و اثار صوتی و قانون حمایت از حقوق پدیداورندگان نرم افزار های رایانه ای چنین واژه ای در مورد افراد مورد حمایت به کار نرفته است، چرا ماده 74 نقض حق تصریح شده مولفان را مورد حکم قرار داده است. به نظر می رسد این امر ناشی از مسامحه در نگارش متن قانون است.

نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده 74 قانون تجارت التکرونیکی

1. نقض حقوق مؤلفان در بستر مبادلات الکترونیکی شامل تکثیر، اجرا و توزیع آثار می‌شود.
2. قوانین مرتبط شامل قانون حمایت حقوق مؤلفان، قانون ترجمه و تکثیر کتب و نشریات و آثار صوتی، و قانون حمایت از حقوق پدیدآورندگان نرم‌افزارهای رایانه‌ای هستند.
3. جرائم در صورتی معتبر است که فعالیت‌ها طبق مصوبات مجلس شورای اسلامی مجاز شناخته نشده باشند.
4. مجازات تعیین شده برای نقض این حقوق شامل سه ماه تا یک سال حبس است.
5. علاوه بر حبس، جزای نقدی به میزان ۵۰۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال نیز پیش‌بینی شده است.

انتقادات

ضمانت اجرای مواد 61 و 62 قانون تجارت الکترونیک راجع به نقض حق مولف در بستر مبادلات الکترونیکی در ماده 74 امده است و متاسفانه در این ماده فقط به تعیین ضمانت اجرای کیفری بسنده شده و به جبران خسارت زیاندیده تصریح نگردیده است. اما باب پنجم این قانون با عنوان «جبران خسارت» یک سری مقررات کلی دارد که می توان در خصوص نقض حق مولف، جبران خسارت را به موجب آن خواستار شد.

پایان نامه و رساله های مرتبط

• حمایت از کپی رایت در سرویس های استریم

مقالات مرتبط

• حمایت از مالکیت فکری در بستر مبادلات الکترونیکی
• حکمرانی و تنظیمگری پلتفرم‌های ویدئویی در ایران: از منازعه بر سر نهاد متولی تا تعدیل محتوا
• اشتراک سازی آثار ادبی و هنری، چالش ها و فرصت ها
• درآمدی بر مسئولیت مدنی در فضای سایبر
• مسئولیت مدنی ارائه‌دهندگان خدمات حوزۀ ارتباطات و فناوری اطلاعات در ایران
• اثر نگرش و مبانی اقتصادی بر سیاست‌گذاری کیفری در زمینه مالکیت فکری
• بررسی حمایت از محتوای کاربر ساخته از طریق نظام حقوق مالکیت ادبی و هنری در ایران و ایالات متحده آمریکا
• تاثیر ترجیح برگزیدگان سیاسی بر کیفیت قانون‌گذاری درحوزه حمایت از نرم افزارهای رایانه‌ای در ایران