ماده ۱۸ قانون داوری تجاری بین المللی: تفاوت میان نسخهها
علی مریدیان (بحث | مشارکتها) |
فاطمه امیدی (بحث | مشارکتها) |
||
| (۷ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''ماده ۱۸ قانون داوری تجاری بین المللی:''' رفتار مساوی با طرفین | {{برای کتاب}}'''ماده ۱۸ قانون داوری تجاری بین المللی:''' رفتار مساوی با طرفین | ||
رفتار با طرفین باید به نحو مساوی باشد و به هر کدام از آنان فرصت کافی برای طرح [[ادعا]] یا [[دفاع]] و ارائه [[دلیل|دلایل]] داده شود. | رفتار با طرفین باید به نحو مساوی باشد و به هر کدام از آنان فرصت کافی برای طرح [[ادعا]] یا [[دفاع]] و ارائه [[دلیل|دلایل]] داده شود. | ||
| خط ۵: | خط ۵: | ||
* [[ماده ۱۹ قانون داوری تجاری بین المللی|مشاهده ماده بعدی]] | * [[ماده ۱۹ قانون داوری تجاری بین المللی|مشاهده ماده بعدی]] | ||
== مواد مرتبط == | == مواد مرتبط == | ||
* [[ماده | * [[ماده ۳۳ قانون داوری تجاری بینالمللی]] | ||
* [[ماده | * [[ماده ۱۸ قانون نمونه آنسیترال]] | ||
* [[ماده | * [[ماده ۳ قانون داوری انگلیس]] | ||
* [[ماده ۱۵ قواعد داوری آی سی سی]] | |||
ماده | |||
== توضیح واژگان == | |||
در ماده | * [[ادعا]]: ادعا، چیزی است که خلاف [[اصل]] (مانند [[اصل عدم]]، [[اصل استصحاب]]، [[اصل اباحه]]، [[اصل صحت]]، [[اصل لزوم|اصل لزوم قراردادها]] و …) یا [[ظاهر]] بوده یا خلاف [[اماره قانونی|امارات قانونی]] (مانند [[اماره ید]]، [[اماره فراش]] و …) یا خلاف امری باشد که [[قانون گذار]] اعتبار آن را فرض نمودهاست (مانند اعتبار [[سند رسمی]]).<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=آیین دادرسی مدنی در نظم حقوقی کنونی|ترجمه=|جلد=|سال=1390|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=1254956|صفحه=|نام۱=علی عباس|نام خانوادگی۱=حیاتی|چاپ=2}}</ref> به عبارت دیگر، ادعا، اظهار و [[اخبار|اِخبار]] به وجود [[حق|حقی]] به [[نفع عقلایی|نفع]] خود و علیه دیگری است. خبر دهنده را [[مدعی]] و طرف مقابل ادعا را [[مدعی علیه]] گویند.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=شرح و تفسیر قوانین دادرسی مدنی (حقوق دادرسی مدنی) (جلد اول) (قواعد عمومی)|ترجمه=|جلد=|سال=1380|ناشر=امیرکبیر|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=6656980|صفحه=|نام۱=علی اکبر|نام خانوادگی۱=یلفانی|چاپ=1}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=ترمینولوژی حقوق جزای اسلامی یا فرهنگ اصطلاحات حقوق جزای اسلامی|ترجمه=|جلد=|سال=1392|ناشر=بهنامی|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=6656984|صفحه=|نام۱=جعفر|نام خانوادگی۱=ارجمنددانش|چاپ=4}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=ادله اثبات دعوی (در امور مدنی)|ترجمه=|جلد=|سال=1391|ناشر=دانشگاه آزاد اسلامی واحد گیلان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=6656988|صفحه=|نام۱=عباداله|نام خانوادگی۱=رستمی چلکاسری|چاپ=1}}</ref><ref>[[ماده ۱۲۵۷ قانون مدنی]]</ref> | ||
* [[دفاع]]: به اظهارات [[مدعی علیه]]، در ماهیت یا شکل [[دعوی|دعوا]]، دفاع گویند.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=قواعد عمومی (حقوق تجارت و معاملات بازرگانی)|ترجمه=|جلد=|سال=1391|ناشر=جنگل|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=2832304|صفحه=|نام۱=مهراب|نام خانوادگی۱=داراب پور|چاپ=1}}</ref> دفاع در لغت، به معنای بازداشتن میباشد و بهطور کلی شامل تمام طرقی است که در [[قانون]] پیشبینی شده تا طرف دعوا ([[خوانده]]) بهطور موقت یا دائم، [[خواهان]] را از رسیدن به هدفش (پیروزی در دعوا) بازدارد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=مقدمه علم حقوق (کلیات)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=جنگل|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=1283316|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|نام۲=محمدرضا|نام خانوادگی۲=معین|چاپ=1}}</ref> | |||
* [[دلیل]]: دلیل در لغت، به معنای راهنما، رهبر و رهنمون،<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=نقش دادرس در اثبات دعوای مدنی|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=جنگل|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=2120128|صفحه=|نام۱=علیرضا|نام خانوادگی۱=نوجوان|چاپ=1}}</ref> و مرشد است و گفته شده دلیل، [[عقل]] را به سمت واقع هدایت میکند.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=ادله|ترجمه=|جلد=|سال=1397|ناشر=شرکت انتشار|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=6656404|صفحه=|نام۱=مرتضی|نام خانوادگی۱=یوسف زاده|چاپ=1}}</ref> جمع آن «ادله»، «دلایل» و «ادلا» است که همگی برگرفته از فرهنگ و زبان عربی است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=کارشناسی به عنوان دلیل اثبات دعوا|ترجمه=|جلد=|سال=1390|ناشر=جنگل|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=2272088|صفحه=|نام۱=نرگس|نام خانوادگی۱=دباغی|چاپ=1}}</ref> دلیل، هر وسیلهای است که در [[قانون]] پیشبینی شده و [[اصحاب دعوا]] برای [[اثبات]] یا [[دفاع]] از [[دعوی|دعوا]] به آن استناد مینمایند،<ref>{{یادکرد کتاب۲|1=|عنوان=آیین دادرسی مدنی در نظم حقوقی کنونی|ترجمه=|جلد=|سال=1390|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=1254956|صفحه=|نام۱=علی عباس|نام خانوادگی۱=حیاتی|چاپ=2}}</ref> به عبارت دیگر دلیل، به مفهوم نشانهها و موادی هستند که طرفین دعوا برای اثبات رویدادها و حوادثی که پیرامون موضوع مطروحه وجود داشته یا به منظور تعیین قواعد حقوقی که حاکم بر مسئله میباشد، استفاده میکنند.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=اعتبار امر قضاوت شده در دعوای مدنی|ترجمه=|جلد=|سال=1376|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=1976420|صفحه=|نام۱=ناصر|نام خانوادگی۱=کاتوزیان|چاپ=5}}</ref> | |||
بند ۲ ماده ۱۵ قواعد داوری آیسیسی نیز بدین موضوع اشاره میکند. تحت این عنوان که: «در تمام موارد [[هیئت داوری]] بایستی منصفانه و بیطرفانه رفتار نماید و اطمینان حاصل کند که هر یک از طرفین فرصت کافی برای ارائه دعوا یا دفاع دارند».<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=داوری بازرگانی بین المللی|ترجمه=|جلد=|سال=1392|ناشر=دادگستر|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=4935948|صفحه=|نام۱=احمد|نام خانوادگی۱=امیرمعزی|چاپ=1}}</ref> | == مطالعات تطبیقی == | ||
[[ماده ۱۸ قانون نمونه آنسیترال]]، بیان میدارد که باید با طرفین بهطور برابر رفتار شود و به هر یکی از طرفین فرصت و امکان مناسب دفاع نیز داده شود. این قانون، در قوانین بسیاری از کشورها مورد پیروی قرار گرفتهاست.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=اعتراض به رأی داوری در داوریهای تجاری بینالمللی|ترجمه=|جلد=|سال=1393|ناشر=شهر دانش|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=5175048|صفحه=|نام۱=علیرضا|نام خانوادگی۱=ایرانشاهی|چاپ=1}}</ref> در [[ماده ۳ قانون داوری انگلیس|ماده ۳ قانون داوری ۱۹۹۶ انگلیس]] نیز چنین مقرر شدهاست که: «[[هیئت داوری]] میبایستی: (الف) نسبت به طرفین منصفانه و [[بیطرفی داور|بیطرفانه]] رفتار کند و به هر یک از طرفین فرصت معقول برای ارائه دعوا یا دفاع بدهد، و (ب) آیین مناسب با اوضاع و احوال هر قضیه را انتخاب و از ایجاد هزینههای غیرضرور و تطویل دادرسی بپرهیزد».<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=داوری بازرگانی بین المللی|ترجمه=|جلد=|سال=1392|ناشر=دادگستر|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=4935936|صفحه=|نام۱=احمد|نام خانوادگی۱=امیرمعزی|چاپ=1}}</ref> [[ماده ۱۵ قواعد داوری آی سی سی|بند ۲ ماده ۱۵ قواعد داوری آیسیسی]] نیز بدین موضوع اشاره میکند. تحت این عنوان که: «در تمام موارد [[هیئت داوری]] بایستی منصفانه و بیطرفانه رفتار نماید و اطمینان حاصل کند که هر یک از طرفین فرصت کافی برای ارائه دعوا یا دفاع دارند».<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=داوری بازرگانی بین المللی|ترجمه=|جلد=|سال=1392|ناشر=دادگستر|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=4935948|صفحه=|نام۱=احمد|نام خانوادگی۱=امیرمعزی|چاپ=1}}</ref> | |||
== نکات تفسیری دکترین ماده 18 قانون داوری تجاری بین المللی == | == نکات تفسیری دکترین ماده 18 قانون داوری تجاری بین المللی == | ||
این امکان برای دیوان داوری فراهم است که در غیاب طرفین، دربارهٔ قواعدی که باید در طول [[دادرسی]] اعمال شود، تصمیمگیری کند. اصل رفتار برابر نسبت به طرفین و [[حق]] [[درخواست]] [[استماع]] مندرج در | این امکان برای دیوان داوری فراهم است که در غیاب طرفین، دربارهٔ قواعدی که باید در طول [[دادرسی]] اعمال شود، تصمیمگیری کند. اصل رفتار برابر نسبت به طرفین و [[حق]] [[درخواست]] [[استماع]] مندرج در '''ماده ۱۸ قانون داوری تجاری بین المللی'''، اختیارات وسیع داوران را محدود میکند. شایان ذکر است که نقض این اصول، از موارد [[ابطال]] رأی داوری است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=قانون داوری تجاری بین المللی ایران همسو با قانون نمونه داوری آنسیترال|ترجمه=|جلد=|سال=|ناشر=مجله حقوقی- نشریه دفتر خدمات حقوقی بین المللی شماره 23 - پاییز و زمستان 1377|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=5078688|صفحه=|نام۱=سیدجمال|نام خانوادگی۱=سیفی|چاپ=}}</ref> چراکه، هر چند آمره بودن این ماده صراحتاً بیان نشدهاست، لیکن از فحوی آن چنین برداشت میشود که امکان توافق خلاف آن نیست.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=داوری تجاری بینالمللی|ترجمه=|جلد=|سال=1391|ناشر=سمت|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=3541160|صفحه=|نام۱=عبدالحسین|نام خانوادگی۱=شیروی|چاپ=1}}</ref> به عبارت دیگر، [[دادرس|دادرسان]] دادگاهها، به رأی داوریای که بدون توجه به قواعد اساسی عدالت دادرسی از جمله رفتار مساوی با طرفین صادر شده باشد، وقعی نخواهند گذاشت.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=اجرای آرای داوری بازرگانی خارجی|ترجمه=|جلد=|سال=1392|ناشر=موسسه مطالعات و پژوهشهای حقوقی شهر دانش|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=4469352|صفحه=|نام۱=لعیا|نام خانوادگی۱=جنیدی|چاپ=2}}</ref> | ||
== نکات توضیحی ماده 18 قانون داوری تجاری بین المللی == | == نکات توضیحی ماده 18 قانون داوری تجاری بین المللی == | ||
چنین گفته شدهاست که: «[[داور]] مانند [[قاضی]] بایستی [[استقلال داور|مستقل]] از طرفهای اختلاف باشد و [[بیطرفی داور|بیطرفانه]] با رعایت [[قانون]] حاکم بر موضوع اختلاف یا با رعایت [[عدالت]] و [[انصاف]]؛ از وقایع، ادعاها و دفاعیات طرفها آگاه شود و در کوتاهترین زمان [[حکم]] موضوع را مستدل و مستند به قانون حاکم بر قضیه به نحوی صادر کند که بتوان حکم را اجرا کرد».<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=جرح داوران (دیوان داوری دعاوی ایران، ایالات متحده)|ترجمه=|جلد=|سال=1390|ناشر=مؤسسه مطالعات و پژوهشهای حقوقی شهر دانش|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=4527600|صفحه=|نام۱=محمد|نام خانوادگی۱=کاکاوند|چاپ=3}}</ref> | چنین گفته شدهاست که: «[[داور]] مانند [[قاضی]] بایستی [[استقلال داور|مستقل]] از طرفهای اختلاف باشد و [[بیطرفی داور|بیطرفانه]] با رعایت [[قانون]] حاکم بر موضوع اختلاف یا با رعایت [[عدالت]] و [[انصاف]]؛ از وقایع، ادعاها و دفاعیات طرفها آگاه شود و در کوتاهترین زمان [[حکم]] موضوع را مستدل و مستند به قانون حاکم بر قضیه به نحوی صادر کند که بتوان حکم را اجرا کرد».<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=جرح داوران (دیوان داوری دعاوی ایران، ایالات متحده)|ترجمه=|جلد=|سال=1390|ناشر=مؤسسه مطالعات و پژوهشهای حقوقی شهر دانش|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=4527600|صفحه=|نام۱=محمد|نام خانوادگی۱=کاکاوند|چاپ=3}}</ref> طبق اصل ترافعی بودن رسیدگی داوری نیز، که یکی اصل عام حقوق دادرسی است،<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=اصول دادرسی در داوری تجاری بین المللی|ترجمه=|جلد=|سال=1393|ناشر=فصلنامه حقوق مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی دوره 44 شماره 4 زمستان 1393|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=5310464|صفحه=|نام۱=صالح|نام خانوادگی۱=خدری|چاپ=}}</ref> طرفین باید بتوانند ادعاها و ادلهٔ خود را مطرح نموده و از ادعاها، دفاعیات و ادلهٔ طرف دیگر مطلع شوند.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=اصول دادرسی در داوری تجاری بین المللی|ترجمه=|جلد=|سال=1393|ناشر=فصلنامه حقوق مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی دوره 44 شماره 4 زمستان 1393|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=5310468|صفحه=|نام۱=صالح|نام خانوادگی۱=خدری|چاپ=}}</ref> شایان ذکر است که [[ابلاغ]] مناسب و ارائه فرصت کافی برای دفاع به طرفین از سوی داور جهت رعایت اصل ترافعی بودن رسیدگی کافی است. هر چند یکی از طرفین، لایحهٔ دفاعی خود را ارسال نکند یا در جلسهٔ رسیدگی حاضر نشود.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=اصول دادرسی در داوری تجاری بین المللی|ترجمه=|جلد=|سال=1393|ناشر=فصلنامه حقوق مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی دوره 44 شماره 4 زمستان 1393|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=5311832|صفحه=|نام۱=صالح|نام خانوادگی۱=خدری|چاپ=}}</ref> | ||
طبق اصل ترافعی بودن رسیدگی داوری نیز، که یکی اصل عام حقوق دادرسی است،<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=اصول دادرسی در داوری تجاری بین المللی|ترجمه=|جلد=|سال=1393|ناشر=فصلنامه حقوق مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی دوره 44 شماره 4 زمستان 1393|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=5310464|صفحه=|نام۱=صالح|نام خانوادگی۱=خدری|چاپ=}}</ref> طرفین باید بتوانند ادعاها و ادلهٔ خود را مطرح نموده و از ادعاها، دفاعیات و ادلهٔ طرف دیگر مطلع شوند.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=اصول دادرسی در داوری تجاری بین المللی|ترجمه=|جلد=|سال=1393|ناشر=فصلنامه حقوق مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی دوره 44 شماره 4 زمستان 1393|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=5310468|صفحه=|نام۱=صالح|نام خانوادگی۱=خدری|چاپ=}}</ref> شایان ذکر است که [[ابلاغ]] مناسب و ارائه فرصت کافی برای دفاع به طرفین از سوی داور جهت رعایت اصل ترافعی بودن رسیدگی کافی است. هر چند یکی از طرفین، لایحهٔ دفاعی خود را ارسال نکند یا در جلسهٔ رسیدگی حاضر نشود.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=اصول دادرسی در داوری تجاری بین المللی|ترجمه=|جلد=|سال=1393|ناشر=فصلنامه حقوق مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی دوره 44 شماره 4 زمستان 1393|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=5311832|صفحه=|نام۱=صالح|نام خانوادگی۱=خدری|چاپ=}}</ref> | |||
== نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده 18 قانون داوری تجاری بین المللی == | == نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده 18 قانون داوری تجاری بین المللی == | ||
{{هوش مصنوعی (ماده)}} | {{هوش مصنوعی (ماده)}} | ||
| خط ۲۸: | خط ۳۰: | ||
# تضمین فرصت برابر برای ارائه دلایل به هر یک از طرفین الزامی است. | # تضمین فرصت برابر برای ارائه دلایل به هر یک از طرفین الزامی است. | ||
== مقالات مرتبط == | == مقالات مرتبط == | ||
* [[تامّلی پیرامون حلّ و فصل عادلانه اختلافات اینترنتی]] | |||
* [[قواعد، ابراز و پذیرش ادله و تفحص و افشا در داوری قراردادهای تجاری بینالمللی]] | * [[قواعد، ابراز و پذیرش ادله و تفحص و افشا در داوری قراردادهای تجاری بینالمللی]] | ||
* [[بی طرفی مقرّ داوری بین المللی در امر اثبات دعوا؛ «مطالعة تطبیقی در حقوق ایران و انگلیس]] | * [[بی طرفی مقرّ داوری بین المللی در امر اثبات دعوا؛ «مطالعة تطبیقی در حقوق ایران و انگلیس]] | ||
* [[تحلیل اعتبار شروط داوری نامتقارن در نظام حقوقی ایران]] | * [[تحلیل اعتبار شروط داوری نامتقارن در نظام حقوقی ایران]] | ||
* [[قانون ماهوی حاکم بر اختلاف در داوریهای تجاری بینالمللی در صورت عدم انتخابِ طرفین اختلاف]] | * [[قانون ماهوی حاکم بر اختلاف در داوریهای تجاری بینالمللی در صورت عدم انتخابِ طرفین اختلاف]] | ||
* [[اعتبار دادههای تولیدشده توسط هوش مصنوعی در فرایند داوری]] | |||
* [[محدودیت های آزادی اراده طرفین در تعیین قانون حاکم بر آیین داوری تجاری بین المللی]] | |||
== منابع == | == منابع == | ||
{{پانویس|۲}}{{مواد قانون داوری تجاری بینالمللی}} | {{پانویس|۲}}{{مواد قانون داوری تجاری بینالمللی}} | ||
نسخهٔ کنونی تا ۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۰۸
ماده ۱۸ قانون داوری تجاری بین المللی: رفتار مساوی با طرفین
رفتار با طرفین باید به نحو مساوی باشد و به هر کدام از آنان فرصت کافی برای طرح ادعا یا دفاع و ارائه دلایل داده شود.
مواد مرتبط
توضیح واژگان
- ادعا: ادعا، چیزی است که خلاف اصل (مانند اصل عدم، اصل استصحاب، اصل اباحه، اصل صحت، اصل لزوم قراردادها و …) یا ظاهر بوده یا خلاف امارات قانونی (مانند اماره ید، اماره فراش و …) یا خلاف امری باشد که قانون گذار اعتبار آن را فرض نمودهاست (مانند اعتبار سند رسمی).[۱] به عبارت دیگر، ادعا، اظهار و اِخبار به وجود حقی به نفع خود و علیه دیگری است. خبر دهنده را مدعی و طرف مقابل ادعا را مدعی علیه گویند.[۲][۳][۴][۵]
- دفاع: به اظهارات مدعی علیه، در ماهیت یا شکل دعوا، دفاع گویند.[۶] دفاع در لغت، به معنای بازداشتن میباشد و بهطور کلی شامل تمام طرقی است که در قانون پیشبینی شده تا طرف دعوا (خوانده) بهطور موقت یا دائم، خواهان را از رسیدن به هدفش (پیروزی در دعوا) بازدارد.[۷]
- دلیل: دلیل در لغت، به معنای راهنما، رهبر و رهنمون،[۸] و مرشد است و گفته شده دلیل، عقل را به سمت واقع هدایت میکند.[۹] جمع آن «ادله»، «دلایل» و «ادلا» است که همگی برگرفته از فرهنگ و زبان عربی است.[۱۰] دلیل، هر وسیلهای است که در قانون پیشبینی شده و اصحاب دعوا برای اثبات یا دفاع از دعوا به آن استناد مینمایند،[۱۱] به عبارت دیگر دلیل، به مفهوم نشانهها و موادی هستند که طرفین دعوا برای اثبات رویدادها و حوادثی که پیرامون موضوع مطروحه وجود داشته یا به منظور تعیین قواعد حقوقی که حاکم بر مسئله میباشد، استفاده میکنند.[۱۲]
مطالعات تطبیقی
ماده ۱۸ قانون نمونه آنسیترال، بیان میدارد که باید با طرفین بهطور برابر رفتار شود و به هر یکی از طرفین فرصت و امکان مناسب دفاع نیز داده شود. این قانون، در قوانین بسیاری از کشورها مورد پیروی قرار گرفتهاست.[۱۳] در ماده ۳ قانون داوری ۱۹۹۶ انگلیس نیز چنین مقرر شدهاست که: «هیئت داوری میبایستی: (الف) نسبت به طرفین منصفانه و بیطرفانه رفتار کند و به هر یک از طرفین فرصت معقول برای ارائه دعوا یا دفاع بدهد، و (ب) آیین مناسب با اوضاع و احوال هر قضیه را انتخاب و از ایجاد هزینههای غیرضرور و تطویل دادرسی بپرهیزد».[۱۴] بند ۲ ماده ۱۵ قواعد داوری آیسیسی نیز بدین موضوع اشاره میکند. تحت این عنوان که: «در تمام موارد هیئت داوری بایستی منصفانه و بیطرفانه رفتار نماید و اطمینان حاصل کند که هر یک از طرفین فرصت کافی برای ارائه دعوا یا دفاع دارند».[۱۵]
نکات تفسیری دکترین ماده 18 قانون داوری تجاری بین المللی
این امکان برای دیوان داوری فراهم است که در غیاب طرفین، دربارهٔ قواعدی که باید در طول دادرسی اعمال شود، تصمیمگیری کند. اصل رفتار برابر نسبت به طرفین و حق درخواست استماع مندرج در ماده ۱۸ قانون داوری تجاری بین المللی، اختیارات وسیع داوران را محدود میکند. شایان ذکر است که نقض این اصول، از موارد ابطال رأی داوری است.[۱۶] چراکه، هر چند آمره بودن این ماده صراحتاً بیان نشدهاست، لیکن از فحوی آن چنین برداشت میشود که امکان توافق خلاف آن نیست.[۱۷] به عبارت دیگر، دادرسان دادگاهها، به رأی داوریای که بدون توجه به قواعد اساسی عدالت دادرسی از جمله رفتار مساوی با طرفین صادر شده باشد، وقعی نخواهند گذاشت.[۱۸]
نکات توضیحی ماده 18 قانون داوری تجاری بین المللی
چنین گفته شدهاست که: «داور مانند قاضی بایستی مستقل از طرفهای اختلاف باشد و بیطرفانه با رعایت قانون حاکم بر موضوع اختلاف یا با رعایت عدالت و انصاف؛ از وقایع، ادعاها و دفاعیات طرفها آگاه شود و در کوتاهترین زمان حکم موضوع را مستدل و مستند به قانون حاکم بر قضیه به نحوی صادر کند که بتوان حکم را اجرا کرد».[۱۹] طبق اصل ترافعی بودن رسیدگی داوری نیز، که یکی اصل عام حقوق دادرسی است،[۲۰] طرفین باید بتوانند ادعاها و ادلهٔ خود را مطرح نموده و از ادعاها، دفاعیات و ادلهٔ طرف دیگر مطلع شوند.[۲۱] شایان ذکر است که ابلاغ مناسب و ارائه فرصت کافی برای دفاع به طرفین از سوی داور جهت رعایت اصل ترافعی بودن رسیدگی کافی است. هر چند یکی از طرفین، لایحهٔ دفاعی خود را ارسال نکند یا در جلسهٔ رسیدگی حاضر نشود.[۲۲]
نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده 18 قانون داوری تجاری بین المللی
 | محتوای مندرج در این قسمت توسط هوش مصنوعی تولید شده است. |
- رفتار با طرفین باید به صورت مساوی و بدون تبعیض باشد.
- هر طرف باید فرصت کافی برای طرح ادعا یا دفاع خود داشته باشد.
- هر طرف باید امکان ارائه دلایل خود را داشته باشد.
- اصل برابری در رفتار یکی از اصول بنیادین در داوری تجاری بینالمللی است.
- تضمین فرصت برابر برای ارائه دلایل به هر یک از طرفین الزامی است.
مقالات مرتبط
- تامّلی پیرامون حلّ و فصل عادلانه اختلافات اینترنتی
- قواعد، ابراز و پذیرش ادله و تفحص و افشا در داوری قراردادهای تجاری بینالمللی
- بی طرفی مقرّ داوری بین المللی در امر اثبات دعوا؛ «مطالعة تطبیقی در حقوق ایران و انگلیس
- تحلیل اعتبار شروط داوری نامتقارن در نظام حقوقی ایران
- قانون ماهوی حاکم بر اختلاف در داوریهای تجاری بینالمللی در صورت عدم انتخابِ طرفین اختلاف
- اعتبار دادههای تولیدشده توسط هوش مصنوعی در فرایند داوری
- محدودیت های آزادی اراده طرفین در تعیین قانون حاکم بر آیین داوری تجاری بین المللی
منابع
- ↑ علی عباس حیاتی. آیین دادرسی مدنی در نظم حقوقی کنونی. چاپ 2. میزان، 1390. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 1254956
- ↑ علی اکبر یلفانی. شرح و تفسیر قوانین دادرسی مدنی (حقوق دادرسی مدنی) (جلد اول) (قواعد عمومی). چاپ 1. امیرکبیر، 1380. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6656980
- ↑ جعفر ارجمنددانش. ترمینولوژی حقوق جزای اسلامی یا فرهنگ اصطلاحات حقوق جزای اسلامی. چاپ 4. بهنامی، 1392. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6656984
- ↑ عباداله رستمی چلکاسری. ادله اثبات دعوی (در امور مدنی). چاپ 1. دانشگاه آزاد اسلامی واحد گیلان، 1391. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6656988
- ↑ ماده ۱۲۵۷ قانون مدنی
- ↑ مهراب داراب پور. قواعد عمومی (حقوق تجارت و معاملات بازرگانی). چاپ 1. جنگل، 1391. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 2832304
- ↑ عباس زراعت و محمدرضا معین. مقدمه علم حقوق (کلیات). چاپ 1. جنگل، 1389. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 1283316
- ↑ علیرضا نوجوان. نقش دادرس در اثبات دعوای مدنی. چاپ 1. جنگل، 1389. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 2120128
- ↑ مرتضی یوسف زاده. ادله. چاپ 1. شرکت انتشار، 1397. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6656404
- ↑ نرگس دباغی. کارشناسی به عنوان دلیل اثبات دعوا. چاپ 1. جنگل، 1390. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 2272088
- ↑ علی عباس حیاتی. آیین دادرسی مدنی در نظم حقوقی کنونی. چاپ 2. میزان، 1390. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 1254956
- ↑ ناصر کاتوزیان. اعتبار امر قضاوت شده در دعوای مدنی. چاپ 5. میزان، 1376. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 1976420
- ↑ علیرضا ایرانشاهی. اعتراض به رأی داوری در داوریهای تجاری بینالمللی. چاپ 1. شهر دانش، 1393. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 5175048
- ↑ احمد امیرمعزی. داوری بازرگانی بین المللی. چاپ 1. دادگستر، 1392. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 4935936
- ↑ احمد امیرمعزی. داوری بازرگانی بین المللی. چاپ 1. دادگستر، 1392. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 4935948
- ↑ سیدجمال سیفی. قانون داوری تجاری بین المللی ایران همسو با قانون نمونه داوری آنسیترال. مجله حقوقی- نشریه دفتر خدمات حقوقی بین المللی شماره 23 - پاییز و زمستان 1377. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 5078688
- ↑ عبدالحسین شیروی. داوری تجاری بینالمللی. چاپ 1. سمت، 1391. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 3541160
- ↑ لعیا جنیدی. اجرای آرای داوری بازرگانی خارجی. چاپ 2. موسسه مطالعات و پژوهشهای حقوقی شهر دانش، 1392. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 4469352
- ↑ محمد کاکاوند. جرح داوران (دیوان داوری دعاوی ایران، ایالات متحده). چاپ 3. مؤسسه مطالعات و پژوهشهای حقوقی شهر دانش، 1390. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 4527600
- ↑ صالح خدری. اصول دادرسی در داوری تجاری بین المللی. فصلنامه حقوق مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی دوره 44 شماره 4 زمستان 1393، 1393. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 5310464
- ↑ صالح خدری. اصول دادرسی در داوری تجاری بین المللی. فصلنامه حقوق مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی دوره 44 شماره 4 زمستان 1393، 1393. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 5310468
- ↑ صالح خدری. اصول دادرسی در داوری تجاری بین المللی. فصلنامه حقوق مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی دوره 44 شماره 4 زمستان 1393، 1393. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 5311832