ماده 37 قانون تجارت الکترونیکی

ماده 37 قانون تجارت الکترونیکی: در هر معامله از راه دور مصرف کننده باید حداقل هفت روز کاری، وقت‌ برای انصراف (‌حق انصراف) از قبول خود بدون تحمل جریمه و یا ارائه دلیل داشته باشد.‌ تنها هزینه تحمیلی بر مصرف‌کننده هزینه باز پس فرستادن کالا خواهد بود.

• مشاهده ماده قبلی
• مشاهده ماده بعدی

مواد مرتبط

• ماده 2 قانون تجارت الکترونیکی
• ماده 34 قانون تجارت الکترونیکی
• ماده 38 قانون تجارت الکترونیکی
• ماده 40 قانون تجارت الکترونیکی
• ماده 41 قانون تجارت الکترونیکی
• ماده 42 قانون تجارت الکترونیکی
• ماده 47 قانون تجارت الکترونیکی
• ماده 69 قانون تجارت الکترونیکی
• ماده 6 دستورالعمل اروپایی فروش از راه دور

توضیح واژگان

• معامله از راه دور: ایجاب و قبول راجع به کالاها و‌ خدمات بین تأمین کننده و مصرف کننده با استفاده از وسائل ارتباط از راه دور است.
• مصرف کننده: هر شخص حقیقی یا حقوقی است که به منظوری جز تجارت یا شغل حرفه ای به خرید کالا یا خدمت اقدام می کند.
• حق انصراف: یکی از عوامل فسخ عقد بیع لازم، حق انصراف است که تنها مختص معاملات الکترونیکی می باشد.
• قبول: اعلام اراده مخاطب ایجاب، برای انعقاد قراردادی که به او پیشنهاد شده است، قبول نام دارد.
• دلیل: در لغت، به معنای راهنما، رهبر و رهنمون، و مرشد است، و گفته شده دلیل، عقل را به سمت واقع هدایت می‌کند.

مطالعات تطبیقی

به نظر می رسد ماده 37 قانون تجارت الکترونیکی کشورمان از بند «1» ماده «6» دستورالعمل اروپایی فروش از راه دور اقتباس شده است.

نکات تفسیری دکترین ماده 37 قانون تجارت الکترونیکی

درخصوص چگونگی تحقق معامله از راه دور لازم به ذکر است بر اساس ماده 2 قانون تجارت الکترونیکی ایجاب و قبول می بایست با استفاده از وسائل ارتباط از راه دور صورت گیرد درنتیجه اگر یکی از ایجاب و قبول، با وسایل ارتباط از راه دور اعلام شود و اعلام اراده طرف دیگر، به صورت حضوری باشد، نمی توان آن را قرارداد از راه دور به شمار آورد. همچنین شایان ذکر است که از مفهوم قسمت آخر ماده 37 قانون تجارت الکترونیکی بر می آید که مصرف کننده باید به هنگام انصراف، کالای موضوع معامله را به تامین کننده برگرداند.

حقوق اسلامی و حقوق موضوعه ایران با نهاد خیار حق انصراف آشنایی ندارد. حق انصراف، حقی یک جانبه برای مصرف کننده است که در مقابل آن حقی به تامین کننده تعلق نمی گیرد. لذا از آنجایی که قانون تجارت الکترونیکی ایران، ماده ای ندارد که جریان خیار مجلس را در معاملات از راه دور نفی نماید و نیز از لحاظ نظری، اعمال این خیار مجلس و خیار حق انصراف، در معاملات الکترونیکی، تعارض و مشکلی ندارند، چنان که روشن است، این دو خیار در عمل نیز با یکدیگر تعارض ندارند، چرا که زمان آغاز خیار حق انصراف، بعد از تحقق عقد است و تا هفت روز کاری نیز فرصت اعمال دارد، لذا هر دو خیار در معاملات الکترونیکی قابل اعمال هستند. رابطه خیار حق انصراف و خیار شرط چنین است که خیار شرط بر حسب شرط دو طرف عقد محقق می شود و تنها باید آنها مدت خیار شرط را مضبوط کنند تا موجب غرر نگردد، ولی طبق ماده 37 قانون تجارت الکترونیکی ایران، خیار حق انصراف تنها، برای مصرف کننده است و فروشنده از چنین حقی بهره مند نیست. در تفاوت خیار رویت و تخلف از وصف با خیار حق انصراف باید گفت که خیار رویت و تخلف از وصف فوری هستند ولی خیار حق انصراف 7 روز کاری اعمالش فرصت دارد.

برخلاف تصوری که ممکن است از مصادیق ذکر شده در مواد 37 و 38 قانون تجارت الکترونیکی به ذهن برسد، حق انصراف مختص عقد بیع نیست و می تواند در هر قراردادی جز آنچه در بند «د» ماده 38 قانون تجارت الکترونیکی و آیین نامه آن و سایر مواد قانونی ذکر شده وجود داشته باشد.

نکات توضیحی ماده 37 قانون تجارت الکترونیکی

مواد 37 و 47 قانون تجارت الکترونیکی ایران، به صراحت بیان نموده که موضوع جریان خیار حق انصراف به معاملات از راه دور اختصاص دارند. همچنین آنکه معامله از راه دور، معامله از طریق وسایل الکترونیکی است و این عنوان هر نوع وسیله الکترونیکی را شامل می شود و مصادیق آن عبارت از انواع معامله اینترنتی، رایانه ای، تلفنی، اعم از مکالمه و ارسال پیام و فاکسی هستند. یکی از تفاوت های خیار حق انصراف ماده 37 قانون تجارت الکترونیکی با خیارات قانونی و حقوق اسلامی آن است که این خیار، برخلاف سایر خیارات قانون مدنی و حقوق اسلامی تنها، به معاملات الکترونیکی، یا محیط مجازی، اختصاص دارد و در معاملات محیط حقیقی، کاربرد ندارد. البته، قانون تجارت الکترونیکی ایران، طبق بندهای «ج» و «د» ماده 42، معامله از طریق تلفن های همگانی عمومی و ماشین های خرید مستقیم و برخی موارد دیگر را مشمول حمایت های این قانون نمی داند.

نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده 37 قانون تجارت الکترونیکی

1. مصرف‌کننده در معاملات از راه دور حداقل هفت روز کاری حق انصراف دارد.
2. حق انصراف بدون جریمه و نیاز به ارائه دلیل است.
3. هزینه بازگشت کالا تنها هزینه قابل تحمیل به مصرف‌کننده است.
4. خیار حق انصراف و خیار مجلس در معاملات از راه دور تعارض ندارند.
5. حق انصراف محدود به عقد بیع نیست و در قراردادهای دیگری نیز قابل اجراست.
6. ماده 37 اقتباسی از دستورالعمل اروپایی معامله از راه دور دارد.
7. حق انصراف یک‌جانبه به نفع مصرف‌کننده است و فروشنده این حق را ندارد.
8. حقوق اسلامی و حقوق ایران با خیار حق انصراف آشنا نیستند.
9. به هنگام انصراف، مصرف‌کننده باید کالا را بازگرداند.
10. حق انصراف مخصوص معاملات الکترونیکی و از راه دور است.
11. معاملات با استفاده از تلفن عمومی و ماشین‌های خرید مستقیم مشمول این ماده نیستند.

انتقادات

• قانون تجارت الکترونیکی ایران، خیاری را با عنوان (خیار حق انصراف) نام می برد و آن را در معاملات الکترونیکی جاری می داند. لیکن همانطور که سابقاً نیز گفته شد حقوق اسلام و ایران با چنین نهادی آشنایی ندارد و از این جهت، احکام اختصاصی خیار حق انصراف قانون تجارت الکترونیکی ایران معلوم نیست.

پایان نامه و رساله های مرتبط

• حق انصراف در قانون تجارت الکترونیک ایران

مقالات مرتبط

• حقوق و تکالیف متعاملین در بیع الکترونیک
• جایگاه شروط غیرمنصفانه در حقوق ایران با نگاهی به ماده «46» قانون تجارت الکترونیکی
• روش‌های انصراف از قراردادهای الکترونیکی در قانون تجارت الکترونیکی ایران
• اصول و ویژگی‌های حقوقی حاکم بر اسناد الکترونیکی
• حقّ انصراف مصرف‌کننده درصورت پرداخت با بیت‌کوین در حقوق ایران و اتحادیۀ اروپا
• نگاهی نو به شروط استاندارد قراردادهای مصرف از دیدگاه «حقوق و اقتصاد رفتاری»؛ با تأکید بر دستورالعمل‌های اتحادیه اروپا و حقوق ایران
• ماهیت حق انصراف در قراردادهای الکترونیکی