اعتبارسنجی اماره قانونی و قضائی در دادرسی کیفری

عنوان	اعتبارسنجی اماره قانونی و قضائی در دادرسی کیفری
نویسنده	زهرا سادات مناقب; سید مصطفی مناقب
محور موضوعی	حقوق کیفری; حقوق مجازات اسلامی
سال نشر	۱۴۰۰
منتشر شده در	نشریه مطالعات فقه و حقوق اسلامی
دوره	۱۳
شماره	۲۵
دانلود مقاله	دانلود از سایت نشریه
	ن; ب; و;

اعتبارسنجی اماره قانونی و قضائی در دادرسی کیفری مقاله ای از زهرا سادات مناقب و سید مصطفی مناقب که در شماره 25 (آذر 1400) فصلنامه نشریه علمی مطالعات فقه و حقوق اسلامی منتشر شده است.

چکیده

اثبات واقعه مجرمانه، همواره با دشواریهایی روبرو بوده و یکی از روش ها برای اثبات جرم، استفاده از امارات می باشد. اماره قانونی و اماره قضائی، دو قسم از امارات در حقوق ایران است. امارات قانونی در حقوق کیفری طریقیّت داشته و منحصر به همان مواردی میباشد که قانونگذار آن را معتبر شناخته است. از مصادیق مهمّ امارات قانونی در حقوق کیفری ایران، اماره مجرمیّت در قانون پولشویی، اماره عضویّت در گروه های ضدّ امنیّت کشور و اماره تشدید مجازات می باشد. همچنین امارات قانونی دیگری نیز وجود دارند که در پژوهش حاضر بدان پرداخته شده است. قاضی برای احراز واقعیّت امر در یک پرونده، ملزم به پیروی از امارات قانونی می شود که قانونگذار در اختیار وی قرار داده است؛ اما اعتبار امارات قضائی، بستگی به نظر قاضی دارد. دلالت این نوع اماره، قوی تر از دلالت اماره قانونی بوده و آرامش وجدان قاضی در اماره قضائی ملموستر است. مصادیق امارات قضائی به هیچ وجه قابل شمارش و محصور نمی‌ باشد اما مهمّ ترین مصادیق، کارشناسی، تحقیق و معاینه محلّ، انگشتنگاری و ... می‌باشد. امارات قضائی فقط باید در اثبات حقّ الناس، مورد استناد قرار گیرد، زیرا در حق الله اصل بر سترپوشی است.

در پژوهش حاضر با روش توصیفی تحلیلی و با استفاده از مقالات و کتب متعدّد به شناخت مصادیق امارات و همچنین یکی از چالش های بکارگیری امارات، یعنی صور مختلف تعارض پرداخته شده است. در راستای طرح چالش مذکور، راهکارهای جدید و کاربردی جهت حلّ تعارضات ارائه گردیده که تأثیر آن در فراهم آوردن موجبات صدور حکم عادلانه و کشف حقیقت واضح و مبرهن است.