ماده ۱۱۷ قانون مجازات اسلامی

ماده ۱۱۷ قانون مجازات اسلامی: در مواردی که توبه مرتکب، موجب سقوط یا تخفیف مجازات می‌گردد، توبه، اصلاح و ندامت وی باید احراز گردد و به ادعای مرتکب اکتفاء نمی‌شود. چنانچه پس از اعمال مقررات راجع به توبه، ثابت شود که مرتکب تظاهر به توبه کرده‌ است سقوط مجازات و تخفیفات در نظر گرفته شده ملغی و مجازات اجراء می‌گردد. در این مورد چنانچه مجازات از نوع تعزیر باشد مرتکب به حداکثر مجازات تعزیری محکوم می‌شود.

• مشاهده ماده قبلی
• مشاهده ماده بعدی

مواد مرتبط

• ماده ۱۱۶ قانون مجازات اسلامی
• ماده ۱۱۸ قانون مجازات اسلامی

آیین نامه، بخشنامه و دستورالعمل های مرتبط

• شیوه نامه احراز توبه

توضیح واژگان

• توبه: توبه در لغت به معنای بهترین روش ترک گناه یا جرم و گویاترین شیوه عذرخواهی در نظر گرفته شده است، در اصطلاح نیز این واژه، به معنای بازگشت اختیاری انسان به سوی فطرت پاک انسانی اش است. تائب به کسی گویند که از گناه برگردد و از آنچه مرتکب شده‌ است، اظهار پشیمانی کند. توبه از بنیان‌های حقوق جزای اسلامی است.توبه مجرم یکی از موارد سقوط مجازات است و در مواد ۱۱۴ تا ۱۱۹ قانون مجازات اسلامی پیش بینی شده است.
• سقوط مجازات: فصل یازدهم از بخش دومِ کتاب اول قانون مجازات اسلامی، در خصوص سقوط مجازات و موارد آن می باشد. موارد سقوط مجازات شامل عفو، نسخ قانون، گذشت شاکی، مرور زمان، توبه مجرم و اعمال قاعده درأ است.
• تخفیف مجازات: تخفیف مجازات به معنای تقلیل کیفر به کمتر از حداقل و یا تبدیل آن به مجازات خفیف تر است.
• تعزیر: منظور از «تعزیر»، مجازاتی است که مشمول عنوان حد، قصاص یا دیه نیست و به موجب قانون، در موارد ارتکاب محرمات شرعی یا نقض مقررات حکومتی، تعیین و اعمال می‌گردد.

نکات تفسیری دکترین ماده 117 قانون مجازات اسلامی

برای بار شدن آثار حقوقی بر توبه که یک امر درونی است باید توبه اظهار شود و اظهار نیز معمولاً به صورت گفتار و نوشتار انجام می‌شود.هرچند در این ماده به معیارهای شخصی برای احراز توبه کفایت شده‌ است، گفتنی است اهمیت احراز توبه واقعی متهم به اندازه ای است که کشف خلاف آن بعد از سقوط یا تخفیف مجازات نیز می‌تواند آثار توبه را از بین ببرد و ظاهر آن است که این امر پس از قطعیت حکم نیز امکان‌پذیر است.

نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده 117 قانون مجازات اسلامی

1. توبه مرتکب می‌تواند باعث سقوط یا تخفیف مجازات شود.
2. احراز توبه، اصلاح و ندامت مرتکب ضروری است و نمی‌توان به ادعای فرد اکتفا کرد.
3. اگر پس از اعمال مقررات توبه، ثابت شود که توبه واقعی نبوده و تظاهر به توبه بوده است، سقوط یا تخفیف مجازات لغو می‌شود.
4. در صورت لغو شدن سقوط مجازات به‌دلیل تظاهر به توبه، مجازات اجرا می‌شود.
5. اگر مجازات از نوع تعزیر باشد و توبه واقعی نباشد، مرتکب به حداکثر مجازات تعزیری محکوم می‌شود.

مطالعات فقهی

سوابق فقهی

طبق نظر آیت الله شاهرودی، ساقط شدن حد، مشروط به آن است که در عمل، نیک کرداری فرد روشن شود نه اینکه تنها نزد حاکم توبه کرده باشد؛ بنابراین روشن شدن توبه و صالح شدن او پیش از ثبوت جرم، در ساقط شدن مجازات نقش دارد. ثابت شدن توبه در طول اقرار یا به وسیله خود اقرار کافی نیست، هر چند پیش از اعتراف باشد.

رویه های قضایی

• به موجب رأی اصراری دیوان عالی کشور به شماره ۷_۱۳۶۳ توبه متهم قبل از ثبوت جرم نزد حاکم شرع، در صورت احراز قرائن دیگر در پرونده که مؤید این توبه باشد، از موجبات سقوط حد است.
• همچنین به موجب رای شماره ۲۷۵–۱۳۷۰/۴/۱۹ شعبه ۴ دیوان عالی کشور، اثبات توبه لازم دانسته شده‌ است. هرچند نظر برخی در دکترین بر این است که نهاد توبه مبتنی بر تسامح است و صرف اظهار توبه برای احراز آن کفایت می‌کند.

پایان نامه و رساله های مرتبط

• ارزیابی نهاد توبه در نظام عدالت کیفری ایران مطالعه موردی استان لرستان

مقالات مرتبط

• سقوط حکم اعدام مرتد فطری در فرض توبه و مشروعیت استتابه توسط قاضی
• کیفیت احراز توبه با مطالعه موردی آرای دادگاه ها
• تحلیل سیاست کیفری ناظر بر حدود در قانون مجازات اسلامی 1392(رویکردها، نوآوری ها، نارسایی ها)
• مبانی، کارکردها و جایگاه اصول اخلاقی حاکم بر تفسیر قضایی در نظام حقوقی ایران
• جریان یا عدم جریان قاعده درأ در قصاص با تأکید بر قانون مجازات اسلامی 1392
• امکان سنجی صیرورت عدالت بر مبنای تسجیل احراز توبه