ماده 22 قانون تجارت الکترونیکی

ماده 22 قانون تجارت الکترونیکی: هرگاه قبل یا به هنگام ارسال «‌داده پیام» اصل‌ ساز از مخاطب بخواهد یا‌ توافق کنند که دریافت «‌داده پیام» تصدیق شود، اگر به شکل یا روش تصدیق توافق نشده‌ باشد، هر نوع ارتباط خودکار یا مکاتبه یا اتخاذ هر نوع تدبیر مناسب از سوی مخاطب که‌ اصل‌ ساز را به نحو معقول از دریافت «‌داده پیام» مطمئن کند تصدیق دریافت «‌داده‌پیام»‌ محسوب می‌گردد.

• مشاهده ماده قبلی
• مشاهده ماده بعدی

مواد مرتبط

• ماده 5 قانون تجارت الکترونیکی
• ماده 24 قانون تجارت الکترونیکی
• ماده 25 قانون تجارت الکترونیکی
• ماده 26 قانون تجارت الکترونیکی
• ماده 27 قانون تجارت الکترونیکی
• ماده 14 قانون نمونه آنسیترال
• ماده 15 قانون نمونه آنسیترال

توضیح واژگان

• ارسال داده پیام: به انتقال الکترونیکی اطلاعات از دستگاه فرستنده به دستگاه گیرنده را ارسال داده پیام گویند.
• اصل ساز: منشأ اصلی «‌داده پیام» است که «‌داده پیام» به‌ وسیله او یا از طرف او تولید یا ارسال می‌شود اما شامل شخصی که در خصوص «‌داده پیام»‌به عنوان واسطه عمل می‌کند نخواهد شد.
• مخاطب: شخصی است که اصل‌ساز قصد دارد وی «‌داده پیام»‌ را دریافت کند، اما شامل شخصی که در ارتباط با «‌داده پیام» به عنوان واسطه عمل می‌کند‌ نخواهد شد.
• داده پیام: هر نمادی از واقعه، اطلاعات یا مفهوم است که با وسایل الکترونیکی، نوری یا فناوری های جدید اطلاعات تولید، ارسال، دریافت، ذخیره یا پردازش می شود.
• توافق: به معنای تلاقی و اتحاد اراده‌ی دو یا چند شخص نسبت به امری می‌باشد. تمام عقود و قرارداد ها توافق محسوب می‌شوند.
• تصدیق: یعنی قبول، باور، تأیید، پروانه و گواهی. همچنین به مفهوم راست و درست داشتن و به درستی امری گواهی دادن می‌باشد که متضاد تکذیب است.

نکات توضیحی ماده 22 قانون تجارت الکترونیکی

شایان ذکر است که در قانون تجارت الکترونیکی مواد 22، 24، 26 و 27 هر چند کلمه ایجاب یا قبول به کار نرفته است، ولی مربوط به ایجاب و قبول می باشند. در همین راستا ماده 22 قانون تجارت الکترونیکی در مورد نظریه تایید وصول (در صورت توافق طرفین) صحبت می کند. این نظریه در صورتی اثر حقوقی دارد که میان طرفین توافق صورت گیرد و در صورتی که توافق میان آن ها بر نظریه تایید وصول نباشد یکی از نظریات الف (ارسال) و ب (وصول) جاری خواهد شد. نظریه مذکور شبیه نظریه اطلاع است یعنی قرارداد زمانی منعقد می شود که قبول به اطلاع مخاطب رسیده باشد که در اصطلاح تجارت الکترونیکی تایید یا تصدیق نامیده می شود. منتهی این نظریه در صورتی قابل اعمال است که یا طرفین اصل ساز و مخاطب با یکدیگر توافق نمایند، یا اصل ساز چنین شرطی را مقرر نماید که در جهت این است که مخاطب نتواند بعدها ادعای عدم وصول قبول را داشته باشد. بنابراین تصدیق وصول داده پیام را لازم می داند.

با توجه به طبع خاص فضای مجازی مبادلات الکترونیک که بحث امنیت مبادلات را مطرح می سازد، لذا برای قطعیت یافتن آگاهی طرفین از اعلام اراده یکدیگر، انتساب داده پیام به اصل ساز کافی تلقی نشده است بلکه مخاطب اصل ساز نیز باید دریافت داده پیام ها را تصدیق کند. در این خصوص مواد 22 الی 25 قانون تجارت الکترونیک ایران به تبعیت از ماده 14 قانون نمونه آنسیترال مقرراتی به شرح ذیل وضع کرده است:

1. تصدیق دریافت شده است: هنگامی که اصل ساز به طور صریح هرگونه اثر حقوقی مترتب به داده پیام ها را مشروط به تصدیق دریافت داده پیام ها از سوی مخاطب کرده باشد آنگاه تا زمانی که مخاطب، دریافت داده پیام ها را تصدیق نکند داده پیام ها ارسال نشده تلقی می شوند و هیچ اثر حقوقی بر آن ها مترتب نمی شود بنابراین ممکن است اصل ساز قبل یا به هنگام ارسال داده پیام ها از مخاطب بخواهد یا با وی توافق کند که دریافت داده پیام ها تصدیق شوند و بنابراین اگر تصدیق دریافت شرط شده باشد اثر آن مترتب شدن آثار حقوقی بر داده پیام ها است و عدم تصدیق از سوی مخاطب به منزله عدم تحقق ارسال از سوی اصل ساز محسوب می شود.

• 2. تصدیق دریافت شرط نشده است: قانون تجارت الکترونیک ایران در خصوص حالتی که تصدیق دریافت شرط نشده باشد ساکت است البته این حالت در بند 4 ماده 15 قانون نمونه آنسیترال پیشبینی شده است و به تبع آن در پیش نویس قانون تجارت الکترونیک ایران در ماده 32 نیز آمده بود که قبل از تصویب نهایی در شورای نگهبان و بر اساس ایرادات این شورا حذف گردیده است.

روش تصدیق اختیاری است و طرفین می توانند در مورد روش خاصی که مورد قبول آن ها باشد توافق نمایند. اگر روش تصدیق توسط طرفین تعیین گردد در این صورت آن ها باید مطابق آن رفتار نمایند و الا ارسال محقق نمی گردد. اما چنانچه در مورد شکل یا روش خاصی توافق نشده باشد، در این حالت طبق قسمت اخیر ماده ۲۲ قانون تجارت الکترونیکی تصدیق به دو صورت انجام می شود:

1. به وسیله هر نوع ارتباط و مکاتبه به وسیله مخاطب
2. اتخاذ هر نوع تدبیر مناسبی که اصل ساز را به نحو معقول از دریافت داده پیام ها مطمئن کرده باشد.

نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده 22 قانون تجارت الکترونیکی

1. ماده 22 قانون تجارت الکترونیکی درباره تصدیق دریافت داده پیام از سوی مخاطب و توافق بر سر روش تصدیق صحبت می‌کند.
2. در صورت عدم توافق بر روش تصدیق، استفاده از هر نوع ارتباط خودکار یا مکاتبه‌ای که اصل‌ساز را به‌طور معقول از دریافت داده پیام اطمینان دهد، به‌عنوان تصدیق محسوب می‌شود.
3. مخاطب باید دریافت داده پیام را تصدیق کند تا اطمینان حاصل شود که داده پیام ارسال شده و اثر حقوقی مترتب بر آن شود.
4. تصدیق دریافت داده پیام شرط شده باشد یا نه، بر اثر ارسال داده پیام تأثیر دارد.
5. در صورتی که تصدیق دریافت شرط شده باشد و مخاطب آن را تصدیق نکند، داده پیام به‌عنوان ارسال نشده تلقی می‌شود.
6. در قانون تجارت الکترونیک ایران، روش خاصی برای تصدیق دریافت در صورت عدم توافق بر سر آن، تصریح نشده است.
7. ماده 22 به اهمیت امنیت مبادلات الکترونیک و تأیید معتبر بودن دریافت داده پیام اشاره دارد.
8. مواد مرتبط با ماده 22 شامل مواد 24، 26 و 27 قانون تجارت الکترونیک می‌شوند.
9. تعریف اصل‌ساز، داده پیام و مخاطب در این ماده به شفاف‌سازی نقش‌ها در تبادل داده پیام کمک می‌کند.