ماده 26 قانون تجارت الکترونیکی

ماده 26 قانون تجارت الکترونیکی: ارسال «‌داده پیام» زمانی تحقق می‌یابد که به یک سیستم اطلاعاتی خارج‌ از کنترل اصل‌ ساز یا قائم‌ مقام وی وارد شود.

مواد مرتبط

توضیح واژگان

  • ارسال داده پیام: انتقال الکترونیکی اطلاعات از دستگاه فرستنده به دستگاه گیرنده را گویند.[۱]
  • سیستم اطلاعاتی: (Information System) عبارت است از؛ سیستمی که برای تولید (اصل سازی)، ارسال، دریافت، ذخیره یا پردازش «داده پیام» است.[۲]
  • اصل ساز: اصل ساز کسی است که داده پیام به وسیله یا از طرف او تولید یا ارسال می شود.[۳]
  • قائم مقام: در لغت به مفهوم جانشین و نائب می‌باشد. [۴]کسی است که حق یا تکلیف و تعهد به سبب عقد یا ایقاع یا واقعۀ حقوقی مانند ارث به او منتقل می‌شود.[۵]

مطاللعات تطبیقی

ماده ۲۶ قانون تجارت الکترونیک ایران از بند 1 ماده 15 قانون نمونه آنسیترال برداشت شده است.[۶]

نکات تفسیری دکترین ماده 26 قانون تجارت الکترونیکی

روح ماده 26 قانون تجارت الکترونیکی ناظر به جنبه اثباتی است و عبارت: «ورود به سیستم اطلاعاتی خارج از کنترل اصل ساز یا قائم مقام وی»، با خروج قبول از ید قابل انطباق است که وجه گزینش نظریه ارسال بر اعلان بود. زیرا جایگاه این سیستم اطلاعاتی خارج از کنترل اصل ساز یا قائم مقام وی، همان جایگاه ادارات پست و ارسال مراسلات، در پست سنتی است این سیستم می تواند متعلق به یک واسطه باشد مانند «دفاتر خدمات صدور گواهی الکترونیکی» که موضوع باب دوم از قانون تجارت الکترونیکی است و در مواد 31 و 32 قانون تعریف شده و برای تاسیس آن ها پیش بینی های لازم صورت گرفته است. همچنانکه می تواند متعلق به شخص مخاطب یا شخص ثالثی باشد که مخاطب قبلا برای ارسال پاسخ آن را تعیین کرده است. به عنوان مثال در متن پست الکترونیکی که ایجاب خود را به وسیله آن اعلام کرده است مشخص نموده که مخاطبان پاسخ خود را به آدرس شخص ثالثی ارسال دارند.[۷]

نکات توضیحی ماده 26 قانون تجارت الکترونیکی

در مواقعی که از روش های تجارت الکترونیکی برای تشکیل قرارداد استفاده می شود، می توان گفت به محض اینکه متن پیام از دسترس و کنترل و اختیار فرستنده خارج گردید، قبول به طور قاطعی ابراز گردیده است.[۸] ارسالی که در ماده صدرالذکر بیان شده است شبیه مفهوم ارسال به وسیله پست می باشد که در حقوق میانی به کار می رود. به محض آنکه نامه به باجه پست تحویل گردد، ارسال کننده کنترلی به آن نخواهد داشت. در اینجا نیز قرارداد الکترونیکی هنگامی تشکیل می شود که داده پیام حاوی قبول ارسال گردد، و این ارسال زمانی تحقق میابد که به یک سیستم اطلاعاتی خارج از کنترل اصل ساز(موجب) وارد شود.[۹]

این ماده که در خصوص تحقق ارسال است، باید گفت ملاک تعیین زمان ارسال داده پیام ها(اعم از ایجاب و قبول) ورود آن ها به سیستم اطلاعاتی خارج از کنترل اصل ساز(ایجاب کننده یا قبول کننده) است. به عبارت دیگر، عمل اصل ساز در ارسال داده پیام ها، یعنی زمان قصد اعلام اراده انشایی که ممکن است از طریق فشار یک دکمه در صفحه کلید یا فشار بر موس محقق گردد ملاک نیست. بنابراین چنانچه اصل ساز روز شنبه داده پیام ها را ارسال کند ولی به هر دلیلی اعم از ترافیک شبکه یا خرابی یا خاموش بودن سیستم های اطلاعاتی مخاطب یا شخص ثالث، داده پیام ها در روز یکشنبه وارد سیستم خارج از کنترل اصل ساز شوند، در این حالت زمان تحقق ارسال روز یکشنبه است. پس می توان نتیجه گرفت اگر داده پیام ارسالی به هر دلیلی، هیچگاه به سیستم اطلاعاتی مخاطب یا شخص ثالث وارد نشود ارسال تحقق نیافته است. در حالتی که سیستم اطلاعاتی مخاطب اصلا کار نمی کند یا خراب است، نه قانون نمونه آنسیترال و نه قانون تجارت الکترونیک ایران تصریحی ندارند لیکن در رهنمودی که آنسیترال برای قانون نمونه منتشر کرده تصریح شده است که در این حالت نیز نمی توان گفت که عمل ارسال داده پیام انجام شده است.[۱۰]

نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده 26 قانون تجارت الکترونیکی

  1. ارسال «داده پیام» به تحقق می‌پیوندد وقتی که وارد یک سیستم اطلاعاتی خارج از کنترل ارسال‌کننده یا نماینده‌اش شود.
  2. برای تحقق ارسال، سیستم اطلاعاتی مورد نظر باید خارج از دسترس و کنترل اصل‌ ساز یا قائم‌ مقام او باشد.
  3. مفهوم کنترل در این ماده به معنای نظارت و دسترسی مستقیم ارسال‌کننده بر سیستم اطلاعاتی است.
  4. در نظر گرفتن سیستم اطلاعاتی مقصد به عنوان بخشی از تحقق ارسال داده پیام الزامی است.
  5. این ماده به ارتباطات الکترونیکی، ساختار و شرایط حقوقی انتقال داده‌های پیامکی می‌پردازد.

مقالات مرتبط

منابع

  1. محمدعلی نوری و رضا نخجوانی. حقوق حمایت داده ها. چاپ 1. گنج دانش، 1383.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 4157532
  2. بند ز ماده 2 قانون تجارت الکترونیکی
  3. محمدرضا زندی. تحقیقات مقدماتی در جرایم سایبری. چاپ 1. جنگل، 1389.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 1514940
  4. ناصر کاتوزیان. حقوق مدنی (جلد سوم) (قواعد عمومی قراردادها، آثار قرارداد در رابطه دو طرف و نسبت به اشخاص ثالث)). چاپ 3. شرکت سهامی انتشار، 1380.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6651044
  5. علی عباس حیاتی. اجرای احکام مدنی در نظم حقوقی کنونی. چاپ 2. میزان، 1390.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 1234788
  6. غلام نبی فیض چکاب. زمان وقوع عقد از طریق واسطه های الکترونیک. مجله پژوهش حقوق عمومی (پژوهش حقوق و سیاست سابق) شماه 13 پاییز و زمستان 1383، 1383.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 5285112
  7. سیدمحمد صدری. معاملات الکترونیک (مبانی-ماهیت-مشروعیت). چاپ 3. اندیشه های حقوقی، 1390.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 2654072
  8. مجله پژوهش های حقوقی شماره 9 بهار و تابستان 1385. موسسه مطالعات و پژوهش های حقوقی شهر دانش، 1385.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 1365564
  9. قواعد حقوق تجارت الکترونیک. چاپ 3. جنگل، 1389.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 2330056
  10. ماهنامه کانون سال 48 شماره 66 دی 1385. مهنا، 1385.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 1846728