ماده ۷۰۵ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

ماده ۷۰۵ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) (اصلاحی ۱۴۰۱/۱۲/۳): ارتکاب هر یک از رفتارهای مذکور در بندهای (۱) تا (۳) این ماده، جرم است و هر شخص به هر نحوی در فضای حقیقی یا مجازی یکی از رفتارهای مذکور را مرتکب شود، علاوه بر ضبط اموال و عواید حاصل از جرم به نفع دولت، به جزای نقدی درجه شش یا جزای نقدی معادل ارزش یک تا سه برابر مجموع اموال و عواید ناشی از جرم، هر کدام بیشتر باشد، محکوم می‌شود:

1. هر نوع توافق صریح یا ضمنی با هدف برد و باخت که به موجب آن بازنده یا بازندگان یا شخص ثالثی ملتزم به پرداخت وجه، مال، منفعت، خدمت یا امتیاز مالی به صورت مستقیم یا غیر مستقیم به برنده یا برندگان یا شخص ثالثی می‌شوند.
2. هر نوع مشارکت دو یا چند شخص در خصوص پیش‌بینی موضوعی خاص یا فرض وقوع امری خاص، که بازنده یا بازندگان ملزم به پرداخت وجه، مال، منفعت، خدمت یا امتیاز مالی یا هر امتیاز دیگری به صورت مستقیم یا غیر مستقیم به برنده یا برندگان یا شخص ثالثی باشند.
3. مشارکت دو یا چند شخص در خصوص انجام قرعه کشی یا هر اقدام مبتنی بر شانس یا انتخاب تصادفی که در نتیجه آن کل یا بخشی از وجه، مال، منفعت، خدمت یا امتیاز مالی، پرداخت شده یا در تعهد پرداخت قرار گرفته شرکت کنندگان به صورت مستقیم یا غیر مستقیم به یک یا چند نفر از شرکت کنندگان که بر مبنای قواعد آن مشارکت، برنده محسوب می‌شوند، پرداخت شود.

تبصره ۱- التزام به پرداخت وجه، مال، منفعت، خدمت یا امتیاز مالی به صورت مستقیم یا غیر مستقیم به برنده یا برندگان مسابقات سوارکاری، تیراندازی و شمشیربازی و مسابقه با تانک، هواپیما و سایر ادوات جنگی که کاربرد نظامی و دفاعی دارد و در فضای حقیقی برگزار می‌شود، توسط شرکت کننده یا شرکت کنندگان بازنده در این مسابقات، مشمول جرائم موضوع بندهای (۱) و (۲) این ماده نیست.

تبصره ۲- در صورتی که اقدامات مرتکب یکی از جرائم مذکور در بندهای (۱) تا (۳) این ماده، به عنوان حرفه یا سردستگی گروه مجرمانه سازمان یافته محسوب نگردد، چنانچه قبل از تعقیب یا پس از شروع به تعقیب با مراجع قضائی یا انتظامی همکاری مؤثر در شناسایی اداره کنندگان و سردسته‌ها و اموال و عواید حاصل از جرم آنها داشته باشد، پس از ضبط اموال و عواید حاصل از جرم به نفع دولت، از تعقیب موضوع این ماده معاف می‌شود.

• مشاهده ماده قبلی
• مشاهده ماده بعدی

مواد مرتبط

• ماده ۷۰۶ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)
• ماده ۷۰۷ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)
• ماده ۷۰۹ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)
• ماده ۷۱۰ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)
• ماده ۷۱۱ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

توضیح واژگان

• جرم: هر رفتاری اعم از فعل یا ترک فعل که در قانون برای آن مجازات تعیین شده‌ است جرم محسوب می‌شود.

• شخص: موجودی است که دارای حق و تکلیف می‌باشد.
• ضبط مال: به معنای توقیف مال است که گاه به صورت موقت انجام می شود و گاه دائم.
• عواید حاصل از جرم: به معنای هر نوع مال یا امتیازی است که به طور مستقیم یا غیرمستقیم از ارتکاب جرائم، اعم از جرائم منشا و پولشویی، به دست آمده باشد.
• دولت: مجموعه ای از سازمان هاست که قدرت عمومی را در جامعه ای در دست دارد، خواه بر اساس حاکمیت ملی (دموکراسی) باشد، خواه نه.
• جزای نقدی: محکومیت مجرم به دادن پول را «جزای نقدی» گویند.
• مال: شیئی است که اعتبار و ارزش اقتصادی داشته باشد.
• توافق: به معنای تلاقی و اتحاد اراده‌ دو یا چند شخص نسبت به امری می‌باشد. تمام عقود و قراردادها، توافق محسوب می‌شوند.
• وجه: عبارت است از: پول نقد اعم از این که داخلی باشد یا خارجی، اسکناس باشد یا مسکوک.
• منفعت: فایده و ثمره ای است که به تدریج از عین مال به دست آمده و به نحو محسوس از عین آن مال نمی کاهد.
• خدمات: سلسله عملیاتی است که ایجاد ارزش تازه می کند.
• تعهد: در لغت یعنی تیمار داشتن، پیمان، عهد بر عهده گرفتن و خود را مدیون کردن و در اصطلاح به متعهد شدن یا بر عهده گرفتن فعل یا عملی در برابر دیگری گویند.
• حرفه: به مشغله ای که بیشتر وقت انسان و دسته ای از مردم، جهت تأمین هزینه‌های زندگی، صرف آن گردد؛ حرفه گویند.
• سردستگی گروه مجرمانه: سردستگی عبارت از تشکیل یا طراحی یا سازماندهی یا اداره گروه مجرمانه است.
• تعقیب: توسل به یک عمل قضایی برای وصول به گرفتن حکم یا قرار یا اجرای آن است.
• مراجع قضایی: منظور از مراجع قضائی، تمامی محاکم رسمی دولتی اعم از دادگاهها و دادسرا‌ها می‌باشند. (نظریه مشورتی اداره حقوقی قوه قضائیه شماره ۷/۸۰۲۱ مورخ 1373/12/23)

پیشینه

مطابق ماده ۷۰۵ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) مصوب ۱۳۷۵: «قمار بازی با هر وسیله‌ای ممنوع و مرتکبین آن به یک تا شش ماه حبس یا تا (۷۴) ضربه شلاق محکوم می‌شوند و در صورت تجاهر به قماربازی به هر دو مجازات محکوم می‌گردند.»، عنصر مادی این جرم، بازی کردن با آلات قمار برای برد و باخت و تجاهر به آن بود و شرط برد و باخت، از ارکان اصلی عنصر مادی محسوب می‌شد.

نکات تفسیری دکترین ماده ۷۰۵ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

قماربازی، جرمی مالی است. در قمار، مال قمار باز گاهی کم و گاهی زیاد می‌شود، بنابراین اگر مال کسی پیوسته زیاد شود، یعنی برنده شود، نام آن قمار نیست. قمار می‌تواند با هر وسیله ای واقع شود.

نکات توضیحی ماده ۷۰۵ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

قمار، از مصادیق کلاهبرداری محسوب نمی‌شود و این دو جرم با هم متفاوت هستند، زیرا در قمار چه تقلبی انجام شود و چه انجام نشود، جرم محقق می‌شود. عنصر معنوی جرم قماربازی، سوء نیت عام است و چون معمولاً قصد تحصیل مال وجود دارد، سوء نیت خاص نیز برای آن در نظر گرفته می‌شود که نظر اداره حقوقی نیز موافق این مسئله است.

نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده ۷۰۵ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

1. ارتکاب رفتارهای مذکور در ماده ۷۰۵ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) جرم تلقی می‌شود و شامل توافقات با هدف برد و باخت، مشارکت در پیش‌بینی موضوعات خاص و مشارکت در قرعه‌کشی یا اقدامات مبتنی بر شانس است.
2. ضبط اموال و عواید ناشی از جرم به نفع دولت انجام می‌شود.
3. مجازات شامل جزای نقدی درجه شش یا معادل ارزش یک تا سه برابر مجموع اموال و عواید ناشی از جرم است.
4. مسابقات سوارکاری، تیراندازی، شمشیربازی و مسابقات با ادوات جنگی که در فضای حقیقی برگزار می‌شود، از جرائم موضوع بندهای (۱) و (۲) ماده ۷۰۵ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) مستثنی هستند.
5. در صورت همکاری مؤثر مرتکب با مراجع قضائی یا انتظامی برای شناسایی مجرمان و اموال ناشی از جرم، از تعقیب معاف می‌شود.
6. عدم شمول جرم در صورتی که به عنوان حرفه یا سردستگی گروه مجرمانه سازمان‌یافته محسوب نگردد و همکاری مؤثر صورت گیرد.

رویه‌های قضایی

• در حکم شماره ۱۱۰۰ شعبه ۹ گفته شده‌ است که قمار، به بازی گفته می‌شود که در مسیر پول یا مالی باشد و به بازی‌های تفریحی بدون برد و باخت، قمار نمی‌گویند.
• طبق نظریه مشورتی شماره ۷/۷۵۷۵ مورخ ۷۰/۳/۱۲ اداره حقوقی قوه قضاییه، قمار عملی نامشروع است و برخلاف قانون، همچنین چه با تقلب صورت بگیرد چه بدون آن، چون اثر قانونی تملیک و تملک ندارد، از مصادیق کلاهبرداری نیست و به هر حال برنده باید وجوه را به بازنده برگرداند.

• نظریه شماره ۷/۹۷/۲۵۸۴ مورخ ۱۳۹۸/۰۷/۰۸ اداره کل حقوقی قوه قضاییه

• رای دادگاه درباره احراز سابقه کیفری متهم (دادنامه شماره ۹۲۰۹۹۷۰۲۶۹۷۰۰۴۹۹)

پایان‌نامه و رساله‌های مرتبط

• تحلیل فقهی و حقوقی قمار و شرط‌بندی با توجه به فضای مجازی

مقالات مرتبط

• درنگی بر مبنای فقهی مشاغل مجرمانه در حقوق کیفری ایران مبتنی بر ادله اجتهادی
• تحقق عدالت اقتصادی از طریق مداخله در قرارداد
• حکمرانی و تنظیمگری پلتفرم‌های ویدئویی در ایران: از منازعه بر سر نهاد متولی تا تعدیل محتوا
• مبانی فقهی جرم انگاری قمار در حقوق ایران
• ضابطۀ تفکیک جرایم مختلف از غیرمختلف در مادۀ ۱۳۴ اصلاحی قانون مجازات اسلامی