دادخواست: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی حقوق
پرش به ناوبری پرش به جستجو
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
(۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''دادخواست''' در معانی ذیل استعمال می‌شود:
* ۱) ظلامه، شرح مختصر [[دعوی]] در مقام ارائه به [[دادگاه]] که در آن نام [[متداعیین]] و [[خواسته]] و غالباً با ذکر [[دلیل|ادله]] [[مدعی]] همراه است.
* ۲) ورقه رسمی که شرح ظلامه در آن نوشته شده باشد. <ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=مبسوط در ترمینولوژی حقوق (جلد سوم)|ترجمه=|جلد=|سال=1388|ناشر=گنج دانش|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=330008|صفحه=|نام۱=محمدجعفر|نام خانوادگی۱=جعفری لنگرودی|چاپ=4}}</ref>
همچنین، این تعریف نیز برای دادخواست ارائه شده است:«شکوائیه است که به مراجع قضایی به‌طور کتبی یا به شکل شفاهی عرضه می‌شود».<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=اصطلاحات تشریحی آیین دادرسی (کیفری-مدنی)|ترجمه=|جلد=|سال=1390|ناشر=مجمع علمی و فرهنگی مجد|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=2139696|صفحه=|نام۱=فهیمه|نام خانوادگی۱=ملک‌زاده|چاپ=2}}</ref>
== دادخواست در لغت ==
فرهنگستان '''دادخواست''' را به جای واژه [[عرضحال]] به کار برده‌ است. <ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=شرح قانون آیین دادرسی مدنی|ترجمه=|جلد=|سال=1385|ناشر=سلسبیل|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=466888|صفحه=|نام۱=علی عباس|نام خانوادگی۱=حیاتی|چاپ=2}}</ref>
فرهنگستان '''دادخواست''' را به جای واژه [[عرضحال]] به کار برده‌ است. <ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=شرح قانون آیین دادرسی مدنی|ترجمه=|جلد=|سال=1385|ناشر=سلسبیل|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=466888|صفحه=|نام۱=علی عباس|نام خانوادگی۱=حیاتی|چاپ=2}}</ref>


دادخواست در معانی ذیل استعمال می‌شود:
== مندرجات در دادخواست ==
 
=== در دادخواست بدوی ===
'''دادخواست''' باید به زبان فارسی در روی برگ‌های چاپی مخصوص نوشته شده و حاوی نکات زیر باشد:
 
# نام، نام خانوادگی، نام پدر، سن، [[اقامتگاه]] و حتی الامکان شغل [[خواهان]].
#* تبصره - در صورتی که دادخواست توسط [[وکیل]] تقدیم شود مشخصات وکیل نیز باید درج گردد.
# نام، نام خانوادگی، اقامتگاه و شغل [[خوانده]].
# تعیین [[خواسته]] و [[بهای خواسته|بهای]] آن مگر آن که تعیین بهاء ممکن نبوده یا خواسته، مالی نباشد.
# [[تعهد|تعهدات]] و جهاتی که به موجب آن خواهان خود را مستحق مطالبه می‌داند به طوری که مقصود واضح و روشن باشد.
# آنچه که خواهان از [[دادگاه]] [[درخواست]] دارد.
# ذکر [[دلیل|ادله]] و وسایلی که خواهان برای اثبات [[ادعا|ادعای]] خود دارد، از [[سند|اسناد]] و نوشتجات و اطلاع مطلعین و غیره، ادله مثبته به ترتیب و واضح نوشته می‌شود و اگر دلیل، گواهی [[شاهد|گواه]] باشد، خواهان باید اسامی و مشخصات و محل اقامت آنان را به‌طور صحیح معین کند.
# امضای دادخواست دهنده و در صورت عجز از امضاء، اثر انگشت او.


۱) ظلامه، شرح مختصر [[دعوی]] در مقام ارائه به [[دادگاه]] که در آن نام [[متداعیین]] و [[خواسته]] و غالباً با ذکر [[دلیل|ادله]] [[مدعی]] همراه است.
تبصره ۱ - اقامتگاه باید با تمام خصوصیات از قبیل شهر و روستا و دهستان و خیابان به نحوی نوشته شود که [[ابلاغ]] به سهولت ممکن باشد.


۲) ورقه رسمی که شرح ظلامه در آن نوشته شده باشد. <ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=مبسوط در ترمینولوژی حقوق (جلد سوم)|ترجمه=|جلد=|سال=1388|ناشر=گنج دانش|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=330008|صفحه=|نام۱=محمدجعفر|نام خانوادگی۱=جعفری لنگرودی|چاپ=4}}</ref>
تبصره ۲ - چنانچه خواهان یا خوانده [[شخص حقوقی]] باشد، در دادخواست نام و اقامتگاه شخص حقوقی نوشته خواهد شد.<ref>[[ماده ۵۱ قانون آیین دادرسی مدنی]]</ref>


همچنین، این تعریف نیز برای دادخواست ارائه شده است:«شکوائیه است که به مراجع قضایی به‌طور کتبی یا به شکل شفاهی عرضه می‌شود».<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=اصطلاحات تشریحی آیین دادرسی (کیفری-مدنی)|ترجمه=|جلد=|سال=1390|ناشر=مجمع علمی و فرهنگی مجد|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=2139696|صفحه=|نام۱=فهیمه|نام خانوادگی۱=ملک‌زاده|چاپ=2}}</ref>
=== در دادخواست تجدیدنظر ===
در '''دادخواست''' باید نکات زیر قید شود:
#نام و نام خانوادگی و [[اقامتگاه]] و سایر مشخصات [[تجدیدنظر خواه]] و [[وکیل]] او درصورتی که دادخواست را وکیل داده باشد.
#نام و نام خانوادگی، اقامتگاه و سایر مشخصات [[تجدیدنظر خوانده]].
#[[حکم]] یا [[قرار|قراری]] که از آن [[درخواست تجدیدنظر]] شده‌است.
#[[دادگاه]] صادرکننده رأی.
#تاریخ [[ابلاغ]] رأی.
#دلایل تجدید نظر خواهی.<ref>[[ماده ۳۴۱ قانون آیین دادرسی مدنی]]</ref>
در [[ماده ۳۴۱ قانون آیین دادرسی مدنی]] و [[ماده ۳۴۲ قانون آیین دادرسی مدنی|ماده بعد]] شرایط [[دادخواست تجدیدنظر]] بیان شده‌است، این ماده مشابه [[ماده ۵۱ قانون آیین دادرسی مدنی]] در ارتباط با دادخواست [[مرحله بدوی]] می‌باشد با این تفاوت که در این ماده از شرایط تنظیم دادخواست تجدیدنظر به زبان فارسی و یادداشت در فرم چاپی مخصوص سخنی به میان نیامده است. اما شکی نیست که وقتی که دادخواست بدوی باید در فرم چاپی مخصوص و به زبان فارسی تنظیم شود، در دادخواست مرحله تجدیدنظر نیز باید این دو شرط رعایت گردد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=مبسوط در آیین دادرسی مدنی (جلد سوم)|ترجمه=|جلد=|سال=1392|ناشر=فکرسازان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=3919136|صفحه=|نام۱=علی|نام خانوادگی۱=مهاجری|چاپ=4}}</ref>


=== در دادخواست فرجامی ===
در دادخواست باید نکات زیر قید شود:
#نام و نام خانوادگی و [[اقامتگاه]] و سایر مشخصات [[فرجام خواه]] و [[وکیل]] او درصورتی که [[دادخواست]] را وکیل داده باشد.
# نام و نام خانوادگی و اقامتگاه و سایر مشخصات [[فرجام خوانده]]
#[[حکم]] یا [[قراری]] که از آن درخواست فرجام شده‌است.
#[[دادگاه]] صادرکننده رأی.
#تاریخ [[ابلاغ]] رأی.
#دلایل فرجام خواهی.<ref>[[ماده ۳۸۰ قانون آیین دادرسی مدنی]]</ref>
== انواع دادخواست ==
== انواع دادخواست ==
انواع دادخواست عبارتند از:
انواع دادخواست عبارتند از:
خط ۱۸: خط ۵۴:
== رابطه دادخواست و درخواست ==
== رابطه دادخواست و درخواست ==
مفهوم [[درخواست]] با دادخواست ارتباط زیادی دارد و تمییز آن‌ها از اهمیت فراوانی برخوردار است، چرا که در مورد درخواست لزومی ندارد که تشریفات خاص دادخواست رعایت گردد. درخواست (به معنای خواهش، مطالبه، تقاضا) هم در امور کیفری وجود دارد و هم در امور مدنی، هرچند درخواست در امور مدنی مصادیق بیشتر و کاربرد فراوان‌تری دارد. <ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=آیین دادرسی مدنی|ترجمه=|جلد=|سال=1386|ناشر=مجمع علمی و فرهنگی مجد|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=1549664|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=کریمی|چاپ=1}}</ref>
مفهوم [[درخواست]] با دادخواست ارتباط زیادی دارد و تمییز آن‌ها از اهمیت فراوانی برخوردار است، چرا که در مورد درخواست لزومی ندارد که تشریفات خاص دادخواست رعایت گردد. درخواست (به معنای خواهش، مطالبه، تقاضا) هم در امور کیفری وجود دارد و هم در امور مدنی، هرچند درخواست در امور مدنی مصادیق بیشتر و کاربرد فراوان‌تری دارد. <ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=آیین دادرسی مدنی|ترجمه=|جلد=|سال=1386|ناشر=مجمع علمی و فرهنگی مجد|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=1549664|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=کریمی|چاپ=1}}</ref>
== قرار رد دادخواست صادره نسبت به خواسته های ناقص در فرض تجمیع چند خواسته در یک دادخواست ==
در فرض تجمیع [[خواسته|خواسته های]] متعدد در یک [[دادخواست]] که صرفا برخی از آن ها مشمول مقررات مربوط به [[رفع نقص]] است، متعاقب اخطار و عدم رفع نقص صرفا در خصوص همان خواسته، مدیر دفتر [[دادگاه]] اتخاذ تصمیم می کند و تصمیم گیری در خصوص دیگر [[دعوی|دعاوی]] مطرح شده وفق عمومات بر عهده دادگاه است<ref>[[نظریه شماره 7/99/1120 مورخ 1399/08/14 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره قرار رددادخواست صادره به خواسته های ناقص درفرض تجمیع چند خواسته در یک دادخواست]]</ref>


== رویه قضایی ==
== رویه قضایی ==
خط ۳۷: خط ۷۰:
* [[نظریه شماره 7/1401/1291 مورخ 1402/05/30 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره توقیف ملک مشاعی سرقفلی زوج جهت اخذ مهریه]]
* [[نظریه شماره 7/1401/1291 مورخ 1402/05/30 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره توقیف ملک مشاعی سرقفلی زوج جهت اخذ مهریه]]
* [[نظریه شماره 7/1401/1295 مورخ 1402/03/09 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره مطالبه خسارت از صادرکننده چک و ضامن (وثیقه گذار) چک]]
* [[نظریه شماره 7/1401/1295 مورخ 1402/03/09 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره مطالبه خسارت از صادرکننده چک و ضامن (وثیقه گذار) چک]]
* [[چکیده نظریه شماره 7/1401/1304 مورخ 1402/01/15 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره عدم ثبت چک جدید در سامانه صیاد]]
* [[چکیده نظریه شماره 7/1401/1304 مورخ 1402/01/15 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره عدم ثبت چک جدید در سامانه صیاد|نظریه شماره 7/1401/1304 مورخ 1402/01/15 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره عدم ثبت چک جدید در سامانه صیاد]]
* [[نظریه شماره 7/1401/1314 مورخ 1402/01/29 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره ابطال مزایده]]


== منابع ==
== منابع ==

نسخهٔ ‏۲۹ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۰۳:۰۹

دادخواست در معانی ذیل استعمال می‌شود:

همچنین، این تعریف نیز برای دادخواست ارائه شده است:«شکوائیه است که به مراجع قضایی به‌طور کتبی یا به شکل شفاهی عرضه می‌شود».[۲]

دادخواست در لغت

فرهنگستان دادخواست را به جای واژه عرضحال به کار برده‌ است. [۳]

مندرجات در دادخواست

در دادخواست بدوی

دادخواست باید به زبان فارسی در روی برگ‌های چاپی مخصوص نوشته شده و حاوی نکات زیر باشد:

  1. نام، نام خانوادگی، نام پدر، سن، اقامتگاه و حتی الامکان شغل خواهان.
    • تبصره - در صورتی که دادخواست توسط وکیل تقدیم شود مشخصات وکیل نیز باید درج گردد.
  2. نام، نام خانوادگی، اقامتگاه و شغل خوانده.
  3. تعیین خواسته و بهای آن مگر آن که تعیین بهاء ممکن نبوده یا خواسته، مالی نباشد.
  4. تعهدات و جهاتی که به موجب آن خواهان خود را مستحق مطالبه می‌داند به طوری که مقصود واضح و روشن باشد.
  5. آنچه که خواهان از دادگاه درخواست دارد.
  6. ذکر ادله و وسایلی که خواهان برای اثبات ادعای خود دارد، از اسناد و نوشتجات و اطلاع مطلعین و غیره، ادله مثبته به ترتیب و واضح نوشته می‌شود و اگر دلیل، گواهی گواه باشد، خواهان باید اسامی و مشخصات و محل اقامت آنان را به‌طور صحیح معین کند.
  7. امضای دادخواست دهنده و در صورت عجز از امضاء، اثر انگشت او.

تبصره ۱ - اقامتگاه باید با تمام خصوصیات از قبیل شهر و روستا و دهستان و خیابان به نحوی نوشته شود که ابلاغ به سهولت ممکن باشد.

تبصره ۲ - چنانچه خواهان یا خوانده شخص حقوقی باشد، در دادخواست نام و اقامتگاه شخص حقوقی نوشته خواهد شد.[۴]

در دادخواست تجدیدنظر

در دادخواست باید نکات زیر قید شود:

  1. نام و نام خانوادگی و اقامتگاه و سایر مشخصات تجدیدنظر خواه و وکیل او درصورتی که دادخواست را وکیل داده باشد.
  2. نام و نام خانوادگی، اقامتگاه و سایر مشخصات تجدیدنظر خوانده.
  3. حکم یا قراری که از آن درخواست تجدیدنظر شده‌است.
  4. دادگاه صادرکننده رأی.
  5. تاریخ ابلاغ رأی.
  6. دلایل تجدید نظر خواهی.[۵]

در ماده ۳۴۱ قانون آیین دادرسی مدنی و ماده بعد شرایط دادخواست تجدیدنظر بیان شده‌است، این ماده مشابه ماده ۵۱ قانون آیین دادرسی مدنی در ارتباط با دادخواست مرحله بدوی می‌باشد با این تفاوت که در این ماده از شرایط تنظیم دادخواست تجدیدنظر به زبان فارسی و یادداشت در فرم چاپی مخصوص سخنی به میان نیامده است. اما شکی نیست که وقتی که دادخواست بدوی باید در فرم چاپی مخصوص و به زبان فارسی تنظیم شود، در دادخواست مرحله تجدیدنظر نیز باید این دو شرط رعایت گردد.[۶]

در دادخواست فرجامی

در دادخواست باید نکات زیر قید شود:

  1. نام و نام خانوادگی و اقامتگاه و سایر مشخصات فرجام خواه و وکیل او درصورتی که دادخواست را وکیل داده باشد.
  2. نام و نام خانوادگی و اقامتگاه و سایر مشخصات فرجام خوانده
  3. حکم یا قراری که از آن درخواست فرجام شده‌است.
  4. دادگاه صادرکننده رأی.
  5. تاریخ ابلاغ رأی.
  6. دلایل فرجام خواهی.[۷]

انواع دادخواست

انواع دادخواست عبارتند از:

الف) دادخواست بدوی و شکایت: سندی است که به وسیله آن خواهان، با رعایت مقررات، با تسلیم ادعاهای خود به دادگاه بدوی، درخواست رسیدگی و صدور رای نموده و موجب می‌شود که دادرسی، به مفهوم اعم کلمه در این مرحله آغاز گردد. [۸]

ب) دادخواست اصلی و طاری: دادخواست اصلی سندی است که به موجب آن دعوای بدوی یا شکایت از رای اقامه می‌شود. هردادخواستی که در جریان دعاوی اقامه شده تقدیم گردد، در صورت وحدت منشأ یا ارتباط کامل دعوای اقامه شده با دعوای اصلی، دادخواست طاری محسوب می‌شود. [۹]

رابطه دادخواست و درخواست

مفهوم درخواست با دادخواست ارتباط زیادی دارد و تمییز آن‌ها از اهمیت فراوانی برخوردار است، چرا که در مورد درخواست لزومی ندارد که تشریفات خاص دادخواست رعایت گردد. درخواست (به معنای خواهش، مطالبه، تقاضا) هم در امور کیفری وجود دارد و هم در امور مدنی، هرچند درخواست در امور مدنی مصادیق بیشتر و کاربرد فراوان‌تری دارد. [۱۰]

رویه قضایی

منابع

  1. محمدجعفر جعفری لنگرودی. مبسوط در ترمینولوژی حقوق (جلد سوم). چاپ 4. گنج دانش، 1388.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 330008
  2. فهیمه ملک‌زاده. اصطلاحات تشریحی آیین دادرسی (کیفری-مدنی). چاپ 2. مجمع علمی و فرهنگی مجد، 1390.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 2139696
  3. علی عباس حیاتی. شرح قانون آیین دادرسی مدنی. چاپ 2. سلسبیل، 1385.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 466888
  4. ماده ۵۱ قانون آیین دادرسی مدنی
  5. ماده ۳۴۱ قانون آیین دادرسی مدنی
  6. علی مهاجری. مبسوط در آیین دادرسی مدنی (جلد سوم). چاپ 4. فکرسازان، 1392.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 3919136
  7. ماده ۳۸۰ قانون آیین دادرسی مدنی
  8. علی عباس حیاتی. شرح قانون آیین دادرسی مدنی. چاپ 2. سلسبیل، 1385.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 466912
  9. علی عباس حیاتی. شرح قانون آیین دادرسی مدنی. چاپ 2. سلسبیل، 1385.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 466912
  10. عباس کریمی. آیین دادرسی مدنی. چاپ 1. مجمع علمی و فرهنگی مجد، 1386.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 1549664