موازین فقهی و تفسیر قضائی قوانین کیفری؛ نقد نظر هیأت عمومی دیوان عالی کشور در تشدید شلّاق تعزیری
![]() | |
| عنوان | موازین فقهی و تفسیر قضائی قوانین کیفری؛ نقد نظر هیأت عمومی دیوان عالی کشور در تشدید شلّاق تعزیری |
|---|---|
| نویسنده | جلیل امیدی مرتضی جوانمردی صاحب |
| محور موضوعی | حقوق مجازات اسلامی حقوق کیفری حقوق اساسی |
| سال نشر | ۱۴۰۰ |
| منتشر شده در | نشریه مطالعات فقه و حقوق اسلامی |
| دوره | ۱۳ |
| شماره | ۲۵ |
| دانلود مقاله | دانلود از سایت نشریه |
موازین فقهی و تفسیر قضائی قوانین کیفری؛ نقد نظر هیأت عمومی دیوان عالی کشور در تشدید شلّاق تعزیری مقاله ای از جلیل امیدی و مرتضی جوانمردی صاحب که در شماره 25 فصلنامه (آذر 1400) نشریه علمی مطالعات فقه و حقوق اسلامی منتشر شده است.
چکیده
موازین فقهی، علیالاطلاق حکم به شلّاق تعزیری بیش از میزان مقرّر برای حدود را چه در مرحلۀ قانونگذاری و چه در مقام قضا ممنوع اعلام کردهاند. در قوانین جزائی بعد از انقلاب و آرای مراجع قضائی چنین ضابطهای نوعاً مراعات شده است. با این حال، هیأت عمومی دیوان عالی کشور در رأی وحدت رویۀ شماره 795 - 18/6/1399 چنین محدودیّتی را ناظر به تعیین مجازات بدون اعمال جهات تشدید دانسته و در فرض تکرار جرم با تمسّک به اطلاق ماده 137 قانون مجازات اسلامی، حکم به شلّاق تعزیری بیش از میزان مقرّر برای حدود را جایز اعلام کرده است. نظر دیوان به دلایل متعدد قابل نقد و محلّ اشکال است. حاکم کردن اطلاق مقرّرات قانونی بر عموم و اطلاق موازین شرعی به زیان افراد، عدم رعایت سایر موازین فقهی یعنی قاعدۀ درأ و قاعدۀ «مَن بَلغَ حَدّاً فی غَیرِ حَدٍّ فَهٌوَ مِنَ المُعتدینَ» و عدم رعایت اصول و قواعد تفسیر قوانین کیفری نظیر اصل تفسیر شکّ به نفع متّهم و قاعدۀ تفسیر هولستیک قانون، از جملۀ اشکالات وارد بر رأی دیوان است. رأی وحدت رویۀ خلاف شرع بیّن، از طریق اعمال ماده 477 قانون آئین دادرسی کیفری قابل نقض است.
کلیدواژه ها
مواد مرتبط
- ماده 2 قانون مجازات اسلامی
- ماده 3 قانون مجازات اسلامی
- ماده 7 قانون مجازات اسلامی
- ماده 8 قانون مجازات اسلامی
- ماده 10 قانون مجازات اسلامی
- ماده 12 قانون مجازات اسلامی
- ماده 13 قانون مجازات اسلامی
- ماده 18 قانون مجازات اسلامی
- ماده 19 قانون مجازات اسلامی
- ماده 27 قانون مجازات اسلامی
- ماده 39 قانون مجازات اسلامی
- ماده 40 قانون مجازات اسلامی
- ماده 49 قانون مجازات اسلامی
- ماده 58 قانون مجازات اسلامی
- ماده 105 قانون مجازات اسلامی
- ماده 107 قانون مجازات اسلامی
- ماده 120 قانون مجازات اسلامی
- ماده 131 قانون مجازات اسلامی
- ماده 134 قانون مجازات اسلامی
- ماده 136 قانون مجازات اسلامی
- ماده 137 قانون مجازات اسلامی
- ماده 139 قانون مجازات اسلامی
- ماده 146 قانون مجازات اسلامی
- ماده 211 قانون مجازات اسلامی
- ماده 215 قانون مجازات اسلامی
- ماده 608 قانون مجازات اسلامی
- ماده 609 قانون مجازات اسلامی
- ماده 656 قانون مجازات اسلامی
- ماده 661 قانون مجازات اسلامی
- ماده 667 قانون مجازات اسلامی
- ماده 702 قانون مجازات اسلامی
- ماده 374 قانون آیین دادرسی کیفری
- ماده 457 قانون آیین دادرسی کیفری
- ماده 471 قانون آیین دادرسی کیفری
- ماده 473 قانون آیین دادرسی کیفری
- ماده 477 قانون آیین دادرسی کیفری
- اصل 4 قانون اساسی
- اصل 72 قانون اساسی
- اصل 73 قانون اساسی
- اصل 94 قانون اساسی
- اصل 161 قانون اساسی
- ماده 8 قانون مبارزه با مواد مخدر
- ماده 9 قانون مبارزه با مواد مخدر
