دعوای غیر مالی

از ویکی حقوق
پرش به ناوبری پرش به جستجو

دعوا عبارت است از اخبار به حق. چنانچه این حق، مالی باشد دعوا نیز مالی خواهد بود و چنانچه حق مزبور غیرمالی باشد، دعوا نیز به تبع آن دعوای غیرمالی است.[۱] به عبارت دیگر دعوی غیر مالی دعوایی است که موضوع حقی که خواهان مدعی تضییع آن است یک امر غیر مالی می‌باشد.[۲] یعنی اگر هدف اصلی و مستقیم، مطالبه مالی نباشد هر چند ثانیاً و بالعرض، مالی هم حاصل شود، آن را اصطلاحاً غیر مالی گویند.[۳] به عبارت دیگر، هر دعوایی که موضوع آن مال نباشد ولو اینکه مع الواسطه منتهی به مال گردد، آن را غیر مالی گویند.[۴]

شایان ذکر است که وقتی دعاوی مالی و غیرمالی را احصاء می‌نمائیم، ملاحظه می‌گردد غلبه با دعاوی غیرمالی است، زیرا کلیه دعاوی مربوط به ثبت احوال، خانواده (بجز مطالبه مهریه و نفقه معوقه) کلیه دعاوی موجر و مستأجر (بجز مطالبه اجور معوقه و خسارت وارده)، کلیه دعاوی مربوط به امور حسبی، کلیه درخواست‌ها مانند درخواست تأمین دلیل، تأمین خواسته، دستور موقت، مهر و موم ترکه، تحریر ترکه و .. دعوی تولیت، رفع تصرف عدوانی، رفع مزاحمت و ممانعت از حق و .. غیرمالی است.[۵]

مواد مرتبط

اقسام دعوای غیر مالی

دعاوی غیرمالی ذاتی

دعاوی غیرمالی ذاتی :دسته ای از دعاوی غیر مالی هستند که حق اصلی مورد ادعا از حقوق غیر مالی است مانند دعوای نسب و زوجیت.[۶]

دعاوی غیرمالی اعتباری

دعاوی غیرمالی اعتباری: دسته ای از دعاوی غیر مالی هستند که موضوع آن مستقیماً مطالبه مال نباشد اگرچه به‌طور غیر مستقیم منجر به تحصیل مال شود، مانند دعوای تصرف عدوانی، دعوای تقسیم.[۶]

مالی یا غیرمالی بودن خواسته ابطال اجراییه

رویه‌های قضایی

مصادیق و نمونه‌ها

دعاوی مربوط به حجر، ثلث و حبس ذاتاً غیر مالی می‌باشند.[۸] و دعاوی که به ذات موضوع آن‌ها مال نمی‌باشد اما بالعرض مالی هم حاصل می‌شود نیز غیر مالی می‌باشند مانند اثبات نسب، زوجیت، و …[۹]

منابع

  1. عباس کریمی. آیین دادرسی مدنی. چاپ 1. مجمع علمی و فرهنگی مجد، 1386.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6659512
  2. مصادیق دعاوی مالی و غیرمالی و هزینه های خدمات قضایی و وکالتی. چاپ 3. جنگل، 1390.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6668016
  3. نصراله قهرمانی. مباحث دشوار آیین دادرسی مدنی (جلد دوم). چاپ 1. خرسندی، 1390.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 2890300
  4. مسعود انوشه پور و مهدی شریفی. استرداد اموال از درخواست تا مصداق. چاپ 2. جنگل، 1391.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 2663100
  5. بهرام بهرامی. آیین دادرسی مدنی (جلد اول و دوم). چاپ 11. نگاه بینه، 1388.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 1950968
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ بهرام بهرامی. دعاوی مالی و غیرمالی. چاپ 5. نگاه بینه، 1391.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 2293460
  7. نظریه شماره 7/1402/236 مورخ 1402/04/17 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره مالی یا غیر مالی بودن خواسته ابطال اجراییه
  8. فرزانه سریر. مجموعه نکات طبقه‌بندی شده موضوعی آیین دادرسی مدنی 1241 نکته. چاپ 2. مجد، 1388.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 1475896
  9. بهرام بهرامی. بایسته‌های ادله اثبات. چاپ 2. نگاه بینه، 1389.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 2451476