ماده 95 قانون اجرای احکام مدنی

ماده ۹۵ قانون اجرای احکام مدنی: شخص ثالثی که مال محکوم‌علیه نزد او توقیف شده می‌تواند مال مزبور را هر وقت بخواهد به قسمت اجرا تسلیم کند و قسمت اجرا باید آن را قبول نماید.

• مشاهده ماده قبلی
• مشاهده ماده بعدی

مواد مرتبط

• ماده ۲۶۶ قانون مدنی
• ماده ۲۷۳ قانون مدنی

توضیح واژگان

• شخص ثالث: بیگانه نسبت به امری که دو طرف دارد را شخص ثالث گویند.
• مال: مال در لغت، از مصدر «میل» به معنای خواستن، گرفته شده‌است و جمع آن اموال و به معنای دارایی‌ها، داشته‌ها و مال‌ها است. علت نامگذاری مال، میل به مبادله و دست به دست گرداندن آن است. مال در لغت، معانی دیگری دارد، از جمله اینکه آنچه که به تملیک انسان در می‌آید؛ هر آنچه که دارای ارزش، تملک پذیر و قابل استفاده باشد و در اصطلاح دارای معانی زیر است:
  1. هر آنچه که قابل معاوضه و مبادله بین مردم باشد و تلف نمودن آن، موجب مسئولیت است.
  2. هر چه که دارای ارزش مصرفی مستقیم یا غیرمستقیم باشد.
  3. به مجموع دارایی‌هایی که مالیت دارد.
  4. شیئی که اعتبار و ارزش اقتصادی داشته باشد.
  5. به حقوق اعم از عینی و دینی و معنوی، مال اطلاق می‌گردد.
• محکوم‌علیه: شخصی است حقیقی یا حقوقی که در نتیجهٔ حکم دادگاه با تکیه بر قدرت قانون، ملزم به اجرای موضوع حکم خواهد بود.
• توقیف: توقیف در لغت به معنای بازداشت است. در اصطلاح حقوقی، توقیف اموال به معنای سلب آزادی تصرفات مالک در آن مال است. توقیف اموال منقول از طریق مادی و توقیف اموال غیرمنقول از طریق حقوقی انجام می‌گیرد.
• قسمت اجرا: منظور از قسمت اجرا دایرهٔ اجرای دادگاه است که در حال حاضر به عنوان واحد اجرای احکام حوزه قضایی در معیت دادگاه انجام وظیفه می‌نماید.
• تسلیم: تسلیم در لغت یعنی واگذار نمودن و سپردن.

فلسفه و مبانی نظری

در ماده ۹۵ قانون اجرای احکام مدنی، انجام داوطلبانه تعهد مدنظر قانونگذار قرار گرفته‌است. توضیح آن که بودن مال توقیفی نزد شخص ثالث، برای او مسئولیت ایجاد می‌کند. به همین جهت است که برای رهایی از چنین مسئولیتی، می‌تواند مال مذکور را به قسمت اجرا تسلیم نماید.

نکات تفسیری دکترین ماده 95 قانون اجرای احکام مدنی

چنانچه حاکم از تسلم مال توقیفی نزد شخص ثالث، امتناع نماید؛ این امکان برای شخص ثالث فراهم است که مال توقیفی را به فروش برساند و وجه آن را به صندوق دادگستری واریز نماید. به این ترتیب، از تاریخ واریز وجه، شخص مذکور مسئولیتی نخواهد داشت.

نکات توضیحی ماده 95 قانون اجرای احکام مدنی

ماده ۹۵ قانون اجرای احکام مدنی، در موردی که تعهد شخص ثالث موجل باشد نیز صادق است؛ با این توضیح که چنانچه شخص ثالث تعهدی در قبال محکوم‌علیه داشته باشد که این تعهد موجل باشد، در صورت توقیف موضوع تعهد توسط محکوم‌له، شخص ثالث می‌تواند قبل از موعد نسبت به انجام تعهد یا واگذاری مال مورد تعهد به دایرهٔ اجرا اقدام نماید.

نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده 95 قانون اجرای احکام مدنی

1. شخص ثالث می‌تواند مالی که از محکوم‌علیه نزد او توقیف شده را به قسمت اجرا تسلیم کند.
2. تسلیم مال توقیف شده به قسمت اجرا توسط شخص ثالث در هر زمان ممکن است.
3. قسمت اجرا موظف است مال تسلیم شده توسط شخص ثالث را بپذیرد.
4. این ماده به مفهوم امکان همکاری شخص ثالث با فرآیند اجرای احکام اشاره دارد.
5. مقررات مربوط به توقیف اموال شامل حقوق و تکالیف اشخاص ثالث نیز می‌شود.

مصادیق و نمونه‌ها

به عنوان مثال چنین بیان شده‌است که: «ممکن است محکوم‌علیه یک دستگاه اتومبیل زاید بر نیاز از شخص ثالث برای خود خریداری و به موجب قرارداد بیع مقرر شده باشد اتومبیل دو ماه پس از عقد به خریدار (یعنی محکوم‌علیه) تحویل شود. در این حالت، شخص ثالث می‌تواند زودتر از موعدی که در قرارداد بین او و محکوم‌علیه تعیین شده اتومبیل را به واحد اجرا تحویل دهد. بدیهی است در صورت اقدام شخص ثالث به تحویل زودتر از موعد اتومبیل، واحد اجرا موظف خواهد بود آن را قبول کند اما عکس آن صادق نیست».