ماده 150 قانون اجرای احکام مدنی

ماده ۱۵۰ قانون اجرای احکام مدنی: وجوهی که در نتیجه فروش مال توقیف شده یا به طریق دیگر از محکوم‌علیه وصول می‌شود به میزان محکوم‌به و هزینه‌های اجرایی به محکوم‌له داده خواهد شد و اگر زائد باشد بقیه به محکوم‌علیه مسترد می‌شود.

• مشاهده ماده قبلی
• مشاهده ماده بعدی

مواد مرتبط

• ماده ۱۵۱ قانون اجرای احکام مدنی
• ماده ۱۵۲ قانون اجرای احکام مدنی
• ماده ۱۵۳ قانون اجرای احکام مدنی
• ماده ۱۵۴ قانون اجرای احکام مدنی
• ماده ۱۵۵ قانون اجرای احکام مدنی
• ماده ۱۵۶ قانون اجرای احکام مدنی
• ماده ۱۵۷ قانون اجرای احکام مدنی

توضیح واژگان

• وجه: مقصود از وجه، عبارت است از: پول نقد اعم از این که داخلی باشد یا خارجی، اسکناس باشد یا مسکوک، در واقع به پول رایج هر کشور و ارزهای خارجی، وجه نقد گویند.
• مال: مال در لغت از مصدر «میل» به معنای خواستن، گرفته شده‌است و جمع آن اموال و به معنای دارایی‌ها، داشته‌ها و مال‌ها است. علت نامگذاری مال، میل به مبادله و دست به دست گرداندن آن است. چنین بیان شده است که به هر چه که قابل معاوضه و مبادله بین مردم باشد و تلف نمودن آن، موجب مسئولیت است، مال گفته می‌شود. مال یا منقول است یا غیرمنقول. مال منقول، در لغت یعنی مال جابجاشدنی و در اصطلاح، به هر مالی که امکان انتقال آن، از محلی به محل دیگر، وجود داشته باشد؛ منقول گویند. مال غیرمنقول، مالی است که حمل و نقل آن، توأم با تلف یا کمبود آن باشد و حمل و نقل آن، بدون خرابی مال ممکن نبوده یا اینکه اصلاً قابل جابجایی نباشد.
• توقیف: توقیف در لغت به معنای بازداشت است. در اصطلاح حقوقی، توقیف اموال به معنای سلب آزادی تصرفات مالک در آن مال است. توقیف اموال منقول از طریق مادی و توقیف اموال غیرمنقول از طریق حقوقی انجام می‌گیرد.
• محکوم‌علیه: شخصی است حقیقی یا حقوقی که در نتیجهٔ حکم دادگاه با تکیه بر قدرت قانون، ملزم به اجرای موضوع حکم خواهد بود.
• محکوم به: مال یا عمل موضوع حکم را محکوم به می‌نامند. به عبارت دیگر، خواسته‌ی خواهان وقتی مورد قبول دادگاه واقع شده و خوانده دعوا برای مثال به پرداخت وجهی محکوم شده است، آن وجه محکوم‌به نامیده می‌شود.
• هزینه‌های اجرایی: هزینه مالی است که برای صورت دادن عملی صرف می‌شود خواه توقع سود در آن عمل باشد خواه نه. به عبارت دیگر هزینه عبارت است از مالی که برای بردن سود، مصرف می‌شود و هزینه‌ی اجرا، عبارت است از کلیۀ مخارجی که محکوم‌له برای جریان عملیات اجرائی و وصول به موضوع اجرائیه در حدود مقررات و به طور متعارف پرداخته است. هزینه‌های اجرایی شامل هزینۀ آگهی، کارشناس، ارزیاب، حافظ و حق‌الاجرا و سایر هزینه‌های ضروری برای اجرای حکم بر عهدۀ محکوم‌علیه می‌باشد. اجرت حمل و نقل، انبارداری و هزینۀ ثبت و دفتر اسناد رسمی نیز از جمله هزینه‌های اجرایی است.
• محکوم‌له: شخصی است حقیقی یا حقوقی که در نتیجهٔ حکم دادگاه با تکیه بر قدرت قانون، درصدد رسیدن به موضوع حکم خواهد بود.

نکات تفسیری دکترین ماده 150 قانون اجرای احکام مدنی

در خصوص ماده ۱۵۰ قانون اجرای احکام مدنی، اولاً، باید توجه داشت که: «پرداخت حقوق محکوم‌له حتی مقدم بر پرداخت حقوق دولت است». ثانیاً، وجوهی که در نتیجهٔ فروش مال توقیف شده یا به طریق دیگر، از محکوم‌علیه وصول می‌شود، همیشه با محکوم‌به برابر نخواهد بود. اگر کمتر باشد، به درخواست محکوم‌له برای وصول بقیه طلب از سایر اموال محکوم‌علیه توقیف خواهد شد و اگر زائد باشد، بقیه به محکوم‌علیه مسترد می‌گردد. چنانچه محکوم‌علیه، با وجود اخطاریه، جهت دریافت وجه حاضر نشود، این وجه تا مراجعهٔ او، در حساب سپردهٔ دادگستری نگهداری خواهد شد. ثالثاً، در مقابل وجهی که به محکوم‌له داده می‌شود، دو نسخه رسید گرفته می‌شود. یک نسخه از آن به محکوم‌علیه تسلیم می‌گردد و نسخهٔ دیگر، در پروندهٔ اجرایی بایگانی خواهد شد.

نکات توضیحی ماده 150 قانون اجرای احکام مدنی

در خصوص استرداد وجه زائد به محکوم‌علیه، لازم به ذکر است که این امر در صورت حضور محکوم‌علیه با تحویل وجه به او و امضاء صورت‌مجلس توسط او پایان می‌یابد. در غیر اینصورت، امر مزبور، با تنظیم اسناد مالی اعم از چک یا قبوض قابل دریافت از بانک و برگرداندن آن به محکوم‌علیه انجام خواهد شد.

نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده 150 قانون اجرای احکام مدنی

1. وجوه حاصل از فروش مال توقیف‌شده یا وصول شده از محکوم‌علیه، اول به محکوم‌له داده می‌شود.
2. میزان پرداخت به محکوم‌له شامل محکوم‌به و هزینه‌های اجرایی است.
3. اگر وجوه وصولی بیشتر از مقدار محکوم‌به و هزینه‌های اجرایی باشد، مازاد به محکوم‌علیه بازگردانده می‌شود.
4. اولویت پرداخت از وجوه وصولی به نفع محکوم‌له است.
5. استرداد باقی‌مانده وجوه به محکوم‌علیه تنها در صورت وجود مازاد انجام می‌شود.

رویه‌های قضایی

• نظریه شماره 7/1401/890 مورخ 1401/09/23 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره استرداد مازاد قیمت مال مورد معامله به قصد فرار از دین به منتقل الیه آن