ماده 43 قانون اجرای احکام مدنی
(تغییرمسیر از ماده ۴۳ قانون اجرای احکام مدنی)
پرش به ناوبری
پرش به جستجو
ماده ۴۳ قانون اجرای احکام مدنی: در مواردی که حکم خلع ید علیه متصرف ملک مشاع به نفع مالک قسمتی از ملک مشاع صادر شده باشد از تمام ملک خلع ید میشود، ولی تصرف محکومله در ملک خلع ید شده مشمول مقررات املاک مشاعی است.
توضیح واژگان
- حکم: حکم در لغت به معنای امر کردن، حکومت و فرمان دادن میباشد و در حقوق، رأی و تصمیمی است که قاضی (دادگاه) دربارهٔ دعوایی که به او بردهاند، برای فیصله دادن اختلاف صادر میکند.[۱] در تعریفی دیگر، چنین آمده است که چنانچه رأی دادگاه راجع به ماهیت دعوا بوده و قاطع باشد حکم نامیده میشود.[۲]
- خلع ید: خلع ید به معنای چیزی را از دست کسی درآوردن یا از تحت سلطهی کسی خارج کردن به طرق قانونی است.[۳][۴][۵][۶][۷][۸]
- متصرف: به کسی که مالی را در اختیار دارد، خواه به عنوان مالکیت خواه به عنوان دیگر ولو غصب و تصرف غیرقانونی، متصرف گویند.[۹]
- مشاع: به وضعیت ناشی از اجتماع حقوق دو یا چند شخص در مالی معین، نسبت به همه اجزای مالی و اعتباری آن مال، اشاعه و به آن مال، مالِ مشاع گویند.[۱۰]
- تصرف: تصرف، در لغت، یعنی در دست داشتن، دست اندازی، حکومت بر قطعه ای از زمین و در اختیار داشتن،[۱۱] چیزی را به دست آوردن، دست به کاری زدن و مالک شدن چیزی [۱۲] و در اصطلاح به مواردی که مالی در اختیار شخصی بوده و وی بتواند نسبت به آن، در حدود مقررات قانونی، یا به نحو عدوان، اتخاذ تصمیم نماید؛ تصرف گویند.[۱۳]
- محکومله: شخصی است حقیقی یا حقوقی که در نتیجۀ حکم دادگاه با تکیه بر قدرت قانون، درصدد رسیدن به موضوع حکم خواهد بود.[۱۴]
نکات تفسیری دکترین ماده 43 قانون اجرای احکام مدنی
ماده ۴۳ قانون اجرای احکام مدنی فرضی را مطرح کرده که حکم خلع ید علیه متصرف مال مشاع به نفع مالک قسمتی از ملک مشاع صادر شده باشد اما مشخص ننموده که منظور از متصرف مذکور در این ماده متصرف غیرمالک است یا متصرفی که خود دارای مالکیت مشاعی نیز میباشد؟ به نظر میرسد اطلاق کلمه متصرف در ماده ۴۳ متصرف مالک را نیز شامل میشود.[۱۵] نکتۀ دیگر آن که، چنانچه مالکین مشاعی متعدد باشند و برخی از شرکا که تصرف در ملک ندارند علیه بعضی دعوای خلع ید مطرح نماید، دادگاه صرفاً نسبت به شرکائی که طرف دعوا قرار گرفتهاند، حکم خلع ید صادر میکند و اجرائیه صرفاً علیه محکومعلیهم صادر میگردد. در چنین شرایطی، حکم فقط نسبت به محکومین اجرا و تمامی ملک نسبت به نامبردگان خلع ید میشود. لیکن تصرف اصحاب دعوا منوط به رضایت کلیۀ مالکین مشاعی اعم از اصحاب پرونده و سایر مالکین است.[۱۶] همچنین لازم به ذکر است که ماده ۴۳ قانون اجرای احکام مدنی، در معنای اعم است و تصرف عدوانی و تخلیه را هم در بر میگیرد.[۱۷]
نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده 43 قانون اجرای احکام مدنی
 | محتوای مندرج در این قسمت توسط هوش مصنوعی تولید شده است. |
- حکم خلع ید علیه متصرف ملک مشاع صادر میشود.
- مالک قسمتی از ملک مشاع حکم خلع ید دریافت میکند.
- تمام ملک مورد خلع ید قرار میگیرد.
- تصرف محکومله پس از خلع ید تابع قوانین املاک مشاعی است.
- مقررات املاک مشاعی بر تصرف محکومله اعمال میشود.
رویههای قضایی
- نظریۀ مشورتی شمارۀ ۷/۱۰۰۷ مورخ ۱۳۷۶/۰۳/۱۱ اداره حقوقی قوه قضاییه، بیان میدارد:«هر یک از ورثه میتوانند با ارائۀ گواهی حصر وراثت نسبت به سهم مشاع خود، در هر یک از قطعات مورد حکم، اجرای حکم را تقاضا کند. ماده ۴۳ قانون اجرای احکام مدنی، در این مورد تعیین تکلیف کرده است. بدین نحو که پس از رفع تصرف کامل هر یک از قطعات مورد درخواست، تصرف (وضع ید) هر یک از ورثه (متقاضی اجرای حکم) به نحو اشاعه و مطابق مقررات املاک مشاعی خواهد بود».[۱۸]
- در پاسخ به این سوال که:«در دعوایی به خواسته خلع ید از سه دانگ مشاع یک دستگاه اتومبیل، آیا میتوان حکم خلع ید صادر نمود یا خیر؟» نظریۀ شمارۀ ۷/۳۸۷۵ مورخ ۱۳۶۷/۱۰/۷ اداره حقوقی دادگستری، بیان میدارد: «با توجه به ملاک ماده ۴۳ قانون اجرای احکام مدنی رسیدگی به دعوا خلع ید از سهم مشاع اتومبیل بلااشکال است».[۱۹]
- نظریه شماره 7/99/1808 مورخ 1399/12/11 اداره کل حقوقی قوه قضاییه
- نظریه شماره 7/99/18 مورخ 1399/01/30 اداره کل حقوقی قوه قضاییه
- نظریه شماره 7/98/952 مورخ 1398/07/10 اداره کل حقوقی قوه قضاییه
- نظریه شماره 7/98/1874 مورخ 1398/11/23 اداره کل حقوقی قوه قضاییه
- نظریه شماره 7/97/3137 مورخ 1397/12/06 اداره کل حقوقی قوه قضاییه
- نظریه شماره 7/97/1250 مورخ 1397/05/10 اداره کل حقوقی قوه قضاییه
- نظریه شماره 7/96/489 مورخ 1396/02/31 اداره کل حقوقی قوه قضاییه
- نظریه شماره 7/96/2089 مورخ 1396/09/08 اداره کل حقوقی قوه قضاییه
- نظریه شماره 7/96/1368 مورخ 1396/06/14 اداره کل حقوقی قوه قضاییه
- نظریه شماره 7/96/1054 مورخ 1396/07/02 اداره کل حقوقی قوه قضاییه
- نظریه شماره 489/96/7 مورخ 1396/02/31 اداره کل حقوقی قوه قضاییه
- نظریه شماره 1909/96/7 مورخ 1396/08/21 اداره کل حقوقی قوه قضاییه
- نظریه شماره 1054/96/7 مورخ 1396/07/02 اداره کل حقوقی قوه قضاییه
- نظریه شماره 1366/96/7 مورخ 1396/06/14 اداره کل حقوقی قوه قضاییه
- نظریه شماره 1390/96/7 مورخ 1396/06/19 اداره کل حقوقی قوه قضاییه
- نظریه شماره 7/99/1110 مورخ 1399/09/0 اداره کل حقوقی قوه قضاییه
- نظریه شماره 7/98/642 مورخ 1399/01/30 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره عدم امکان توقیف اموال مدیران از سوی طلبکاران شرکت در فرض انحلال شرکت
- نظریه شماره 7/99/341 مورخ 1399/03/24 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره افرادی که در خلع ید مشاع طرف دعوا قرار می گیرند
- نظریه شماره 7/1401/968 مورخ 1401/09/27 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره معرفی ملک فاقد سابقه ثبتی به عنوان سهم الارث، جهت وصول محکومبه
- نظریه شماره 7/99/809 مورخ 1399/07/01 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره طرح دعوی خلع ید ملک مشاع توسط یکی ازمالکان وخریداری سهم دیگر مالکان توسط خوانده
- رای شعبه حقوقی دیوان عالی کشور درباره حدود اعتبار اسناد رسمی نسبت به شخص ثالث
- رای دادگاه درباره نحوه احراز غصب (دادنامه شماره ۹۲۰۹۹۷۰۲۲۱۷۰۰۰۹۱)
- رای دادگاه درباره مطالبه تأیید فسخ قرارداد قبل از اعمال آن (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۲۲۸۰۱۴۸۰)
- رای دادگاه درباره مطالبه اجرت المثل در فرض تصرف دو طرف دعوی (دادنامه شماره ۹۵۰۹۹۷۰۲۲۳۵۰۰۳۵۰)
- رای دادگاه درباره قرینه تصرف ملک در دعوای خلع ید (دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۰۲۲۱۰۰۰۹۲۷)
- رای دادگاه درباره طرح دعوای تخلیه از سوی شریک ملک مشاع علیه شریک دیگر (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۲۴۳۰۰۵۶۸)
- رای دادگاه درباره شروط لازم در دعوی خلع ید (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۲۴۰۰۱۴۰۱)
- رای دادگاه درباره شرط پذیرش واخواهی خارج از مهلت (دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۰۲۶۹۴۰۰۴۶۸)
- رای دادگاه درباره شرط تحویل ملک مشاع به یکی از شرکاء (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۲۰۶۰۰۵۷۴)
- رای دادگاه درباره دعوی خلع ید توسط برخی از ورثه به طرفیت سایر ورثه و دعوی خلع ید توسط همسر متوفی به طرفیت سایر ورثه
- رای دادگاه درباره دعوی خلع ید از املاک مشاع (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۲۴۰۰۱۴۷۸)
- رای دادگاه درباره دعوای خلع ید و قلع و قمع مستحدثات از ناحیه یکی از شرکای مال مشاعی (دادنامه شماره ۹۲۰۹۹۷۰۲۲۱۵۰۰۱۶۴)
- رای دادگاه درباره دعوای خلع ید در مورد ملک مشاعی (دادنامه شماره ۹۱۰۹۹۷۰۲۷۰۱۰۱۳۴۸)
- رای دادگاه درباره دستور موقت نسبت به ملک بازداشتی (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۲۱۰۰۰۹۳۷)
- رای دادگاه درباره خواندگان دعوای خلع ید مشاعی (دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۰۲۲۱۷۰۰۶۸۹)
- رای دادگاه درباره خوانده دعوای خلع ید مستاجر از ملک مشاعی (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۲۰۱۰۰۸۵۵)
- رای دادگاه درباره خلع ید جزئی از مال مشاعی (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۲۱۶۰۰۸۲۵)
- رای دادگاه درباره خلع ید از ملک مشاعی (دادنامه شماره ۹۱۰۹۹۷۰۲۷۰۱۰۱۱۹۶)
- رای دادگاه درباره تقاضای رفع تصرف از مشاعات ساختمان (دادنامه شماره ۹۱۰۹۹۷۰۲۲۱۰۰۱۶۰۷)
- رای دادگاه درباره تردید در مشترک یا اختصاصی بودن قسمتی از آپارتمان (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۲۱۶۰۱۲۵۹)
- رای دادگاه درباره تاثیر دعوای خلع ید از ملک مشاعی بر اذن در تصرف سابق (دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۰۲۲۱۰۰۰۵۳۷)
- رای دادگاه درباره بطلان انتقال ملک در توقیف (دادنامه شماره ۹۱۰۹۹۷۰۲۲۱۵۰۱۴۰۹)
- رای دادگاه درباره استیفای حقوق در املاک مشاعی (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۲۴۰۰۱۵۱۴)
- رای دادگاه درباره احراز تصرف در دعوی خلع ید (دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۰۲۲۱۵۰۰۰۴۱)
پایاننامه و رسالههای مرتبط
مقالات مرتبط
منابع
- ↑ مسعود انصاری و محمدعلی طاهری. دانشنامه حقوق خصوصی (جلد دوم). چاپ 2. محراب فکر، 1386. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 419132
- ↑ علی مهاجری. قانون آیین دادرسی مدنی در نظم حقوقی کنونی. چاپ 1. فکرسازان، 1390. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 573440
- ↑ مائده محدثی. مقایسه دعاوی تخلیه و خلع ید از حیث ماهیت. مجله علمی انتقادی حقوقی کانون وکلا شماره 211 زمستان 1389، 1389. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6657324
- ↑ حسین کاظم نژاد سنگرودی. نحوه خلع ید از املاک مشاعی. فصلنامه فقه، حقوق و علوم جزا زمستان 1397، 1397. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6657312
- ↑ عبدالله شمس. اجرای احکام مدنی (جلد دوم). چاپ 1. دراک، 1397. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6657316
- ↑ مهدی جوهری. مقایسه دعوای رفع تصرف عدوانی با خلع ید. چاپ 4. فکرسازان، 1390. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6657320
- ↑ شهاب اقبالی افشار. اماره مالکیت اموال غیرمنقول. اندیشه عصر، 1389. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6657336
- ↑ مشاوره قضایی تلقنی (جلد پنجم). چاپ 1. قضا، 1384. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6657340
- ↑ محمدجعفر جعفری لنگرودی. ترمینولوژی حقوق. چاپ 7. گنج دانش، 1374. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6715232
- ↑ محمدجعفر جعفری لنگرودی. اساس در قوانین مدنی (المدونه). چاپ 1. گنج دانش، 1387. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 1440456
- ↑ مجله قضایی و حقوقی دادگستری شماره 25 زمستان 1377. قوه قضائیه جمهوری اسلامی ایران، 1377. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 587452
- ↑ نشریه دادرسی ، شماره 80 ، خرداد و تیر 1389. سازمان قضایی نیروهای مسلح، 1389. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 1704012
- ↑ شهرام سلطانی و امیررضا سادات باریکانی. ماهیت حقوقی تصرف عدوانی در قوانین ایران. چاپ 1. خرسندی، 1388. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 2686052
- ↑ ولی اله رضایی رجانی. اجرای احکام مدنی (شرایط و تشریفات فروش مالی توقیف شده). چاپ 2. جنگل، 1388. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 1843312
- ↑ علی مهاجری. شرح جامع قانون اجرای احکام مدنی (جلد اول). چاپ 7. فکرسازان، 1392. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 4093864
- ↑ غلامرضا موحدیان. آیین دادرسی و اجرای احکام مدنی (ویژه کارآموزان قضایی). چاپ 1. فکرسازان، 1391. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 3950840
- ↑ نادر مردانی و محمد قهرمان. اجرای احکام مدنی و احکام و اسناد لازم الاجرای خارجی در ایران. چاپ 1. میزان، 1390. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 2155540
- ↑ علی عباس حیاتی. اجرای احکام مدنی در نظم حقوقی کنونی. چاپ 2. میزان، 1390. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 1236680
- ↑ سیدمحمدرضا حسینی. قانون اجرای احکام مدنی در رویه قضایی. چاپ 2. نگاه بینه، 1387. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 2039696