ماده ۹۷ قانون آیین دادرسی کیفری

ماده ۹۷ قانون آیین دادرسی کیفری: بازپرس به منظور حمایت از بزه دیده، شاهد، مطلع، اعلام کننده جرم یا خانواده آنان و همچنین خانواده متهم در برابر تهدیدات، در صورت ضرورت، انجام برخی از اقدامات احتیاطی را به ضابطان دادگستری دستور می‌دهد. ضابطان دادگستری مکلف به انجام دستورها و ارائه گزارش به بازپرس هستند.

• مشاهده ماده قبلی
• مشاهده ماده بعدی

توضیح واژگان

«بازپرس» دادرسی است که شغل وی استنطاق از متهمین و تحقیق از مطلعین راجع به اتهام است، به‌طور کلی کشف جرم و جلوگیری از فرار متهم از اهم وظایف اوست. در اصطلاح دیگری بازپرس را قاضی تحقیق یا مستنطق می‌نامند، هرچند اصطلاح اول عملاً استعمال نمی‌شود و اصطلاح دوم در شرف متروک شدن است، گفتنی است اصطلاح جاری در حال حاضر، همان بازپرس است.

مواد مرتبط

• ماده ۹۶ قانون آیین دادرسی کیفری
• ماده ۹۸ قانون آیین دادرسی کیفری
• ماده ۶۲ قانون آیین دادرسی کیفری
• ماده 101 قانون آیین دادرسی کیفری
• ماده 214 قانون آیین دادرسی کیفری

نکات تفسیری دکترین ماده 97 قانون آیین دادرسی کیفری

اقدامات حمایتی می‌تواند اقداماتی نظیر منع ملاقات متهم یا بستگان او با بزه دیده، شاهد، مطلع یا اعلام کننده جرم و حتی در مواردی همراهی ضابط در هنگام مراجعه به دادسرا یا پیش‌بینی موقت محافظ شخصی باشد، ضمناً با توجه به ملاک ماده ۶۲ قانون آیین دادرسی کیفری، تحمیل هزینه‌های این اقدامات بر فرد مورد حمایت ممنوع است.

انتقادات

مقنن در این ماده، قصد حفظ و حمایت از افراد در برابر تهدیدات را داشته‌است اما هیچ تعریف یا معیاری برای اقدامات احتیاطی در نظر نگرفته‌است، شاید بیان مصادیقی تمثیلی از اقدامات احتیاطی، حدود اختیارات بازپرس در این زمینه را بهتر مشخص می‌کرد.

در آیین نامه اجرایی حمایت از شهود و مطلعان مصوب 1394/10/26 در خصوص تدابیر حمایتی به منظور حمایت از شهود و مطلعان و خانوده آنها آمده است:

ماده۱۷ـ واحد مقرر ماده ۲ این آیین نامه باید تدابیر لازم را با همکاری مرکز حفاظت ـ اطلاعات قوه قضائیه و ضابطان دادگستری به منظور پیشگیری از بروز خطر جانی، حیثیتی و مالی علیه شاهد یا مطلع یا خانواده وی و تأمین امنیت وی، اتخاذ نماید. تدابیر مزبور مواردی از قبیل یک یا چند مورد به شرح ذیل می باشد:

۱ـ گشت های منظم پلیس به صورت نمایان یا به نحو پنهانی از محل کار یا سکونت و مسیر تردد شهود یا مطلعان یا خانواده آنها.

۲ـ نظارت بر محتوای در حال انتقال ارتباطات غیر عمومی در سامانه های رایانه ای یا مخابراتی و نصب تجهیزات الکترونیکی حفاظتی مانند دوربین مدار بسته در محل کار یا سکونت ایشان یا نصب درب های ایمنی، با رضایت کتبی آنان.

۳ـ در اختیار قرار دادن تجهیزات تماس سریع با مراجع مربوط.

۴ـ آموزش تدابیر دفاع شخصی و حفاظت از سلامتی جسمی و روحی و روانی به شهود و مطلعان و خانواده ایشان.

۵ ـ تغییر مکان.

تبصره۱ـ تسلیم و استفاده از افشانه های دفاع شخصی برابر قوانین و مقررات مربوط خواهد بود.

تبصره۲ـ چنانچه تغییر مکان شاهد یا مطلع مستلزم تغییر شغل کارکنان دولت باشد مطابق قوانین و مقررات مربوط عمل خواهد شد.[۱]

مذاکرات تصویب

در متن پیش نویس این ماده صرفاً به بزه دیده و خانواده او اشاره شده بود که با ایراد شورای نگهبان «شاهد، مطلع، اعلام کننده جرم یا خانواده آنان» و همچنین خانواده متهم نیز به حکم ماده افزوده شدند.

نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده 97 قانون آیین دادرسی کیفری

1. حمایت از بزه دیده، شاهد، مطلع، اعلام کننده جرم و خانواده آنان.
2. حمایت از خانواده متهم در برابر تهدیدات.
3. امکان انجام اقدامات احتیاطی به منظور حفظ امنیت و حمایت.
4. اختیار بازپرس برای دستور دادن به ضابطان دادگستری در صورت ضرورت.
5. الزام ضابطان دادگستری به اجرای دستورات بازپرس.
6. وظیفه ضابطان در ارائه گزارش به بازپرس پس از انجام دستورات.

مقالات مرتبط

• مرحله تصمیم گیری برای کفایت ادله اثباتی در الگوهای تحقیقات مقدماتی ایران و آمریکا
• دادرسی ترافعی در پرتو بزه دیده شناسی اولیه در حقوق ایران و اسناد بین المللی
• نقض دادرسی عادلانه و ضمانت اجرا کیفری آن از منظر قانون ایین دادرسی کیفری 1392
• مطالعۀ تطبیقی تدابیر شکلی حمایت از شهود در برابر تهدید (مطالعۀ موردی مادۀ 214 قانون ‌آیین ‌دادرسی ‌کیفری و آیین‌‌نامۀ اجرایی آن)
• تحول نقش قاضی در رویکرد حل‌مسئله به خشونت خانوادگی؛ مطالعۀ تطبیقی حقوق کیفری کامن‌لا و ایران
• جایگاه حریم خصوصی در سیاست جنایی تقنینی ایران