ماده ۵۱۵ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

ماده ۵۱۵ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات): هر کس به جان رهبر و هر یک از رؤسای قوای سه‌گانه و مراجع بزرگ تقلید، سوء قصد نماید چنانچه محارب شناخته نشود به حبس از سه ماه تا ده سال محکوم خواهد شد.

• مشاهده ماده قبلی
• مشاهده ماده بعدی

مواد مرتبط

• ماده ۵۱۶ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

• ماده ۸۰ قانون مجازات عمومی مصوب ۱۳۰۴
• ماده ۱۴ قانون تعزیرات مصوب ۱۳۶۲

توضیح واژگان

• سوء قصد: یعنی شروع به قتل.
• محاربه: به معنای اسلحه به دست گرفتن و ارعاب کردن مردم با سلاح است، هر چند کسی کشته نشود.
• حبس: به معنای محدود کردن فرد از رفت و آمد و جلوگیری از تصرفات اوست، آن گونه که خودش می‌خواهد.

پیشینه

• در ماده ۸۰ قانون مجازات عمومی مصوب ۱۳۰۴ در خصوص سوء قصد به رئیس مملکت؛ مجازاتی پیش‌بینی شده بود.

• ماده ۱۴ قانون تعزیرات مصوب ۱۳۶۲ نیز، جرم مشابهی در خصوص سوء قصد به جان رهبری یا رئیس‌ جمهور مقرر نموده بود.

نکات تفسیری دکترین ماده ۵۱۵ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

عنصر مادی این جرم، شامل سوء قصد به جان رهبری، روسای سه قوه و مراجع تقلید است که از مصادیق بارز تروریسم سیاسی است. برای اثبات سوء قصد، عده ای انجام عملیات مقدماتی را کافی می‌دانند و عده ای دیگر اقدامات و عملیات مادی در حد شروع به جرم را لازم می‌دانند. بر اساس ظاهر قانون، شیعه بودن مرجع تقلید، ضروری است، ولی ایرانی یا غیر ایرانی بودن ایشان موضوعیت ندارد. برای تحقق این جرم، لازم است مرتکب، «قصد مقابله با حکومت» را داشته باشد بنابراین در صورتی که دلیل سوء قصد، اختلافات خانوادگی و انگیزه‌های شخصی باشد، از شمول ماده خارج است. همچنین سوء قصد باید علیه جان این مقامات بوده و قصد ایراد ضرب و جرح، از شمول ماده خارج خواهد بود، علاوه بر این در صورتی که سوء قصد منجر به قتل شود، از شمول ماده ۵۱۵ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) خارج بوده و صرفاً احکام قتل عمد جاری خواهد بود.

نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده ۵۱۵ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

1. حکم حبس برای سوء قصد به جان رهبر، رؤسای قوای سه‌گانه و مراجع تقلید.
2. محدوده زمانی حبس از سه ماه تا ده سال.
3. شرط محارب نشدن فرد برای اعمال ماده ۵۱۵ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات).
4. تمرکز بر سوء قصد به جان افراد مشخص‌شده.

رویه‌های قضایی

• به موجب نظریه مشورتی به شماره ۷/۳۸۹ مورخ ۱۳۸۳/۲/۸، پخش تراکت‌های توهین آمیز نسبت به مقامات مملکتی در سایت‌های اینترنتی، جرم است، اما ضبط آنها در سی دی یا هارد رایانه تا زمانی که از حریم شخصی ضبط کننده خارج و پخش نشده‌ است، جرم محسوب نمی‌شود.

مقالات مرتبط

• حواله کیفری (بررسی کیفر جرم موضوع ماده ۵۱۶ قانون مجازات اسلامی)
• بررسی عوامل و مصادیق تشدید کیفر در قرآن و سنت
• نادیده‌انگاری بایسته‌های تقنینی در قوانین کیفری ایران در حوزه جرائم علیه امنیت