ماده ۵۶۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

ماده ۵۶۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات): در مورد جرایم مذکور در این فصل که به وسیله اشخاص حقوقی انجام شود هر یک از مدیران و مسئولان که دستور دهنده باشند، بر حسب مورد به مجازات‌ های مقرر محکوم می‌شوند.

تبصره - اموال فرهنگی - تاریخی حاصله از جرائم مذکور در این فصل تحت نظر سازمان میراث فرهنگی کشور توقیف و در کلیه مواردی که حکم به ضبط و استرداد اموال، وسائل، تجهیزات و خسارات داده می‌شود به نفع سازمان میراث فرهنگی کشور مورد حکم قرار خواهد گرفت.

• مشاهده ماده قبلی
• مشاهده ماده بعدی

مواد مرتبط

• ماده ۱۴۳ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲
• ماده ۲۰ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲
• ماده ۲۱ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲
• ماده ۲۲ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲

• ماده ۱۴ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲
• ماده ۱۲۷ مکرر قانون مجازات عمومی مصوب ۱۳۰۴

توضیح واژگان

• جرم: هر رفتاری اعم از فعل یا ترک فعل که در قانون برای آن مجازات تعیین شده‌ است جرم محسوب می‌شود.

• شخص حقوقی: «شخص حقوقی» به نهادهایی مانند کانون، بنیاد، انجمن، اتحادیه، حزب، شرکت و … گفته می‌شود که با اهداف انتفاعی یا غیرانتفاعی به موجب قانون کشور تأسیس شده‌اند.
• مدیر: منظور از مدیر کسی است که اختیار نمایندگی یا تصمیم‌گیری یا نظارت بر شخص حقوقی را دارد.
• مجازات: آزاری است که قاضی به علت ارتکاب جرم به نشانه نفرت جامعه از عمل مجرمانه و مرتکب آن برای شخص مقصر، مطابق قانون تعیین می‌کند.
• مال: شیئی است که اعتبار و ارزش اقتصادی داشته باشد.
• توقیف: «توقیف اموال» به معنای سلب آزادی تصرفات مالک در آن مال است.
• حکم: رأی و تصمیمی است که قاضی (دادگاه) درباره دعوایی که به او برده‌اند، برای فیصله دادن اختلاف صادر می‌کند.
• ضبط: «ضبط مال» به معنای توقیف مال است که گاه به صورت موقت انجام میشود و گاه دائم.
• استرداد: عمل مطالبه‌ مال (پس گرفتن مال) توسط مالک آن، از دارنده‌ غیر مالک می‌باشد.
• خسارت: «خسارت» در دو مفهوم به کار می‌رود؛ یکی به مفهوم زیان وارد شده و دیگری به مفهوم جبران ضرر وارده.

پیشینه

سابقاً قانونگذار در بند ۱۲ ماده ۱۲۷ مکرر قانون مجازات عمومی مصوب ۱۳۰۴، چنین اقدامی را مورد جرم انگاری قرار داده بود.

نکات تفسیری دکترین ماده ۵۶۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

اختلاف نظر در خصوص مسئولیت کیفری اشخاص حقوقی یا فقدان این مسئولیت، بحث‌های فراوانی را به همراه داشته‌ است. قانونگذار ایران به تدریج تحت تأثیر نظرات موافقان، در مواردی مسئولیت کیفری اشخاص حقوقی را پذیرفته‌ است. ضمناً به نظر می‌رسد جزای نقدی جرائم مذکور نیز صرفاً از مدیران قابل مطالبه باشد، البته پرداخت خسارات از اموال اشخاص حقوقی، بلا اشکال خواهد بود.

نکات توضیحی ماده ۵۶۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

به نظر می‌رسد در ماده ۵۶۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)، مقنن همچنان از این فرض که اشخاص حقوقی فاقد مسئولیت کیفری هستند، پیروی می‌کند، چرا که مجازات این جرائم، صرفاً معطوف به مدیران و مسئولان دستوردهنده شده‌ است. مقصود از عبارت «به وسیله شخص حقوقی» هم این است که نماینده به دستور مدیران، مرتکب جرم شده و تلقی عرفی عمل نمایندگان را به شرکت منتسب کرده‌ است.

نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده ۵۶۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

1. جرایم مذکور در ماده مربوط به اشخاص حقوقی نیز قابل اجراست.
2. مدیران و مسئولان اشخاص حقوقی که دستوردهنده جرایم باشند، به مجازات‌های مقرر محکوم می‌شوند.
3. اموال فرهنگی و تاریخی حاصل از جرایم توقیف می‌شود.
4. نظارت بر اموال فرهنگی و تاریخی توقیف‌شده بر عهده سازمان میراث فرهنگی کشور است.
5. در صورتی که حکم به ضبط یا استرداد اموال و تجهیزات داده شود، این اموال به نفع سازمان میراث فرهنگی کشور ضبط می‌شوند.
6. هدف از ماده ۵۶۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) حفاظت از میراث فرهنگی و تاریخی کشور است.
7. مسئولیت کیفری در جرایم اشخاص حقوقی بر عهده مدیران و مسئولان دستوردهنده است.

انتقادات

متن ماده ۵۶۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)، در خصوص ارتکاب جرائم این فصل توسط اشخاص حقوقی است و به نظر می‌رسد هیچ ارتباطی بین متن ماده و تبصره (نحوه تحویل اموال تاریخی فرهنگی به سازمان میراث فرهنگی) وجود ندارد، بنابراین بهتر بود تبصره فوق، به عنوان ماده ای جداگانه ذکر می‌شد.

پایان‌نامه و رساله‌های مرتبط

• اصول حاکم بر مجازات اشخاص حقوقی با تطبیق در نظام‌های حقوقی ایران آمریکا و انگلستان

مقالات مرتبط

• مسئولیت کیفری اشخاص حقوقی در نظام کیفری ایران و آلمان
• بررسی قابلیت جبران خسارت عدم‌النفع ثبت آثار ملّی با تأکید بر آثار غیرمنقول در نظام حقوقی ایران
• مسئولیت کیفری اشخاص حقوقی در حقوق ایران و اسناد بین‌المللی