ماده ۶۹۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

ماده ۶۹۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات):(اصلاحی ۱۳۹۹/۲/۲۳)- هر‌کس در منزل یا مسکن دیگری به عنف یا تهدید وارد شود به مجازات از سه ماه تا یک سال و شش ماه حبس محکوم خواهد شد و در صورتی که مرتکبین دو نفر یا بیشتر بوده و لااقل یکی از آن‌ها حامل سلاح باشد به حبس از شش ماه تا سه سال محکوم می‌شوند.

• مشاهده ماده قبلی
• مشاهده ماده بعدی

مواد مرتبط

• ماده ۶۹۵ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)
• ماده ۷۲۷ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)
• ماده ۲۶۶ قانون مجازات عمومی مصوب ۱۳۰۴

توضیح واژگان

• عنف: فعل همراه با عنف، فعلی است که با خشونت همراه باشد.
• مجازات: آزاری است که قاضی به علت ارتکاب جرم به نشانه نفرت جامعه از عمل مجرمانه و مرتکب آن برای شخص مقصر، مطابق قانون تعیین می‌کند.

• حبس: به معنای محدود کردن فرد از رفت و آمد و جلوگیری از تصرفات او، آن گونه که خودش می‌خواهد، است.
• سلاح: در لغت فارسی به معنای آلت جنگیدن و ساز جنگ به کار رفته است، همچنین به وسیله ای که برای حمله یا دفاع به کار می رود نیز گفته می شود.

پیشینه

سابقاً در ماده ۲۶۶ قانون مجازات عمومی مصوب ۱۳۰۴، ورود به عنف یا تهدید در منزل یا مسکن دیگری، جرم تلقی شده بود.

نکات تفسیری دکترین ماده ۶۹۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

عنصر مادی این جرم، شامل ورود با عنف یا تهدید به منزل دیگری است، بنابراین اگر ورود فرد به منزل قهر آمیز نباشد، ولی عملیات بعدی او برای ادامه تصرف همراه با عنف و تهدید باشد، مشمول این ماده قرار نخواهد گرفت. منظور از «عنف» در این ماده، اِعمال رفتارهای خشونت‌آمیز است، اعم از اینکه این خشونت علیه اشخاص واقع شود مانند هل دادن و بستن دست یا علیه اموال باشد مانند تخریب دیوار؛ فلذا ورود به حیله و تقلب یا از طریق درب باز، مشمول ماده قرار نخواهد گرفت، البته برخی دیگر این تفسیر را منطقی ندانسته و عنف را اعم از عنف مادی و معنوی می‌دانند، به اعتقاد این گروه مواردی مانند ورود با کلید تقلبی یا پنهان شدن در صندوق عقب ماشین، مشمول این ماده قرار می‌گیرد. همچنین اگر مالک برای تصرف ملک غصب شدهٔ خودش، با عنف وارد منزل شود، جرم موضوع این ماده محقق نشده‌ است، اما اگر ملک به نحو قانونی در اختیار مستأجر باشد، ورود موجر همراه با اعمال خشونت‌آمیز، مشمول ماده خواهد بود.

عبارات «منزل» یا «مسکن» مذکور در ماده ۶۹۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) نیز، در تلقی عرفی مترادف هستند؛ مگر اینکه بگوییم «مسکن»، ناظر به محل سکونت دائمی و «منزل»، عبارت از محل سکونت موقت است. صرف اینکه محلی مهیا برای سکونت باشد برای صدق عنوان منزل یا مسکن، کفایت می‌کند و حضور بالفعل افراد حین ورود لازم نیست.

به لحاظ عنصر معنوی، احراز سوء نیت عام به معنای علم و عمد مرتکب در رفتار مجرمانه کفایت می‌کند و نیازی به احراز سوء نیت خاص نیست، البته اگر به‌ طور کلی «قصد هتک حرمت منزل دیگری» وجود نداشته باشد مانند اینکه ورود به منزل با قصد نجات زنی که تحت شکنجه شوهرش قرار دارد بوده، جرمی واقع نشده‌ است. لازم به ذکر است که اگر ورود با عنف، مقدمه ارتکاب جرم دیگری مانند قتل یا آدم‌ربایی باشد، قواعد تعدد جرم اجرا خواهد شد.

نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده ۶۹۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

1. ورود به منزل یا مسکن دیگری با استفاده از عنف یا تهدید جرم محسوب می‌شود.
2. مجازات این جرم حبس از شش ماه تا سه سال است.
3. اگر مرتکبان دو نفر یا بیشتر باشند و حداقل یکی از آن‌ها حامل سلاح باشد، مجازات مشابهی در نظر گرفته می‌شود.
4. استفاده از سلاح توسط یکی از مرتکبان موجب تشدید شرایط جرم می‌شود.
5. قانون به تأثیر تعداد مرتکبان و استفاده از سلاح توجه دارد.

انتقادات

بهتر بود قانونگذار در ماده ۶۹۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)، عدم اجازه و رضایت صاحب ملک را شرط تحقق این جرم می‌دانست نه به کار بردن عنف یا تهدید، چرا که قید اخیر به زعم برخی، مواردی مانند ورود با حیله یا تقلب را از شمول ماده خارج می‌کند.

رویه‌های قضایی

• به موجب نظریه مشورتی شماره ۷/۹۲/۲۰۵۲ مورخ ۱۳۹۲/۱۰/۲۸ اداره حقوقی قوه قضاییه، مجازات موضوع ماده فوق، از جمله جرایم تعزیری بوده و لذا مشمول مقررات مرور زمان است.
• نظریه شماره 7/1400/1830 مورخ 1400/01/31 اداره کل حقوقی قوه قضاییه

• رای دادگاه درباره اخلال در نظم عمومی حین شرکت در نزاع دسته جمعی (دادنامه شماره ۹۵۰۹۹۷۰۲۲۱۴۰۰۶۴۵)
• رای دادگاه درباره امارات قضایی در مقام اثبات مجرمیت (دادنامه شماره ۹۲۰۹۹۷۰۲۲۰۵۰۱۶۱۰)
• رای دادگاه درباره تبدیل مجازات شلاق به جزای نقدی (دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۰۲۲۳۹۰۱۳۰۳)
• رای دادگاه درباره تخریب مال در راستای ورود به عنف (دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۰۲۲۴۱۰۱۲۱۵)
• رای دادگاه درباره تخریب به منظور ورود به عنف (دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۰۲۲۰۹۰۰۱۱۷)
• رای دادگاه درباره تهدید مأمور در حین تمرد (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۲۴۱۰۰۵۷۹)
• رای دادگاه درباره تعدد معنوی ورود به عنف و تصرف عدوانی (دادنامه شماره ۹۱۰۹۹۷۰۲۲۲۲۰۱۱۳۲)

پایان‌نامه و رساله‌های مرتبط

• قوانین کیفری در قبال تجاوز به حریم خصوصی در حقوق ایران

مقالات مرتبط

• مفهوم و جایگاه عنف در حقوق کیفری ایران
• مبانی و تضمینات اصل قانونمندی دادرسی در نظام کیفری ایران و کنوانسیون اروپایی حقوق بشر
• احترام به حریم خصوصی اشخاص در مقام تحصیل دلیل در آیین دادرسی کیفری ایران، فرانسه و رویه قضایی دیوان اروپایی حقوق بشر
• بررسی فقهی و حقوقی تفتیش و حریم خصوصی در تحقیقات مقدماتی
• جایگاه حریم خصوصی در سیاست جنایی تقنینی ایران

• شیوه‌های جبران ضرر در نقض حریم خصوصی در حقوق ایران و کانادا
• حریم خصوصی تابعان و پیوند آن با قضا، فقه، اخلاق و سیاست جنائی

• بررسی ارکان نهاد تجاوز به ملک در نظام کامن‌لا در مقایسۀ تطبیقی با تصرف عدوانی و غصب در حقوق ایران