ماده ۵۱۰ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

ماده ۵۱۰ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات): هر کس به قصد بر هم زدن امنیت ملی یا کمک به دشمن، جاسوسانی را که مأمور تفتیش یا وارد کردن هر گونه لطمه به کشور بوده‌اند شناخته و مخفی نماید یا سبب اخفای آن‌ها بشود به حبس از شش ماه تا سه سال محکوم می‌شود.

تبصره - هر کس بدون آنکه جاسوسی کند یا جاسوسان را مخفی نماید، افرادی را به هر نحو شناسائی و جذب نموده و جهت جاسوسی علیه امنیت کشور به دولت خصم یا کشورهای بیگانه معرفی نماید به شش ماه تا دو سال حبس محکوم می‌شود.

• مشاهده ماده قبلی
• مشاهده ماده بعدی

مواد مرتبط

• ماده ۲۱ قانون مجازات جرائم نیروهای مسلح مصوب ۱۳۸۲
• ماده ۶۶ قانون مجازات عمومی مصوب ۱۳۰۴
• ماده ۶ قانون تعزیرات مصوب ۱۳۶۲

توضیح واژگان

• قصد: یعنی تصمیم بر اتیان کاری.
• امنیت ملی: به معنای حفظ قدرت نظامی، سیاسی، اقتصادی و اجتماعی است که منتج به حفظ حکومت و اعمال حاکمیت در امور داخلی و خارجی علیه نفوذ بیگانگان و همچنین جلوگیری از هرگونه عملیات غیرقانونی به منظور تضعیف یا انهدام حکومت و ملت می شود.

• دشمن: هر فرد، گروه، سازمان یا دولتی است که در جهت مقابله و مبارزه با نظام تلاش می‌کند، هر چند دارای تابعیت ایرانی باشد.
• جاسوس: به شخصی اطلاق می‌شود که به نحو مخفیانه و با عناوین غیر واقعی، درصدد تحصیل اطلاعات یا اشیای خاصی به نفع دشمن است.
• کشور: یعنی مجموعه‌ای از مردم که در سرزمینی معین استقرار یافته‌اند و از حکومت سیاسی واحد تبعیت می‌نمایند.
• سبب: چیزی است که در صورت فقدان مانع بر سر راه آن، باعث به وجود آمدن چیز دیگری می‌گردد.
• جاسوسی: به معنای تحصیل و ارائه اطلاعات از یک کشور به کشور دیگر است.
• دولت: یعنی مجموعه ای از سازمان ها که قدرت عمومی را در جامعه ای در دست دارد، خواه بر اساس حاکمیت ملی (دموکراسی) باشد، خواه نه.
• حبس: یعنی محدود کردن فرد از رفت و آمد و جلوگیری از تصرفات او، آنگونه که خودش می‌خواهد.

پیشینه

• محتوایی مشابه ماده ۵۱۰ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)، در ماده ۶۶ قانون مجازات عمومی مصوب ۱۳۰۴ ذکر شده بود.
• در ماده ۶ قانون تعزیرات مصوب ۱۳۶۲، مقرره ای مشابه وضع شده بود.
• در بند ج ماده ۲۱ قانون مجازات جرائم نیروهای مسلح مصوب ۱۳۸۲ نیز مقرره ای وضع شده که علی‌رغم وجود برخی تفاوت‌ها، مشابهت‌هایی با ماده ۵۱۰ دارد.

نکات تفسیری دکترین ماده ۵۱۰ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

در این مقرره قانونی، سه عنصر مادی و به تعبیری سه عنوان مجرمانه ذکر شده‌ است که عبارتند از: ۱- مخفی کردن جاسوس (مباشرت) ۲-سبب مخفی شدن جاسوس (به نحو غیر مستقیم) ۳- شناسایی، جذب و معرفی جاسوس به دولت خصم یا کشور بیگانه. به اعتقاد برخی، مخفی کردن جاسوس صرفاً زمانی موضوعیت پیدا می‌کند که جاسوس در حال تعقیب باشد؛ اما در مقابل عده ای دیگر، تعقیب یا عدم تعقیب جاسوس را فاقد اثر دانسته‌اند. عنصر روانی این جرم، علاوه بر علم به هویت جاسوس و عمد در ارتکاب رفتار مجرمانه (سوء نیت عام)، شامل «قصد بر هم زدن امنیت ملی یا کمک به دشمن» به عنوان سوء نیت خاص نیز می‌باشد، بنابراین اگر فردی به قصد معرفی کردن جاسوس به مأموران، او را مخفی کند یا اطلاعی از هویت جاسوس نداشته باشد، مشمول مقررات این ماده، نخواهد بود.

گفتنی است منظور از «دولت و کشور» در ماده ۵۱۰ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)، دولت و کشورهایی هستند که به رسمیت شناخته شده و دارای مرزهای جغرافیایی معین باشند، بنابراین این عبارات شامل گروه‌ها و افراد ضدانقلاب نمی‌شود.

نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده ۵۱۰ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

1. مخفی کردن یا کمک به پنهان شدن جاسوسانی که قصد آسیب رساندن به کشور را دارند، جرم محسوب می‌شود.
2. هدف ارتکاب جرم باید برهم زدن امنیت ملی یا کمک به دشمن باشد.
3. مجازات این اقدام حبس از شش ماه تا سه سال است.
4. تبصره ماده ۵۱۰ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات): حتی بدون انجام عمل جاسوسی، معرفی افراد برای جاسوسی به دشمن نیز جرم است.
5. شناسایی و جذب افراد برای جاسوسی و معرفی آنان به دولت خصم یا کشورهای بیگانه نیز محکومیت حبس دارد.
6. در تبصره، مجازات حبس از شش ماه تا دو سال مشخص شده‌ است.

مقالات مرتبط

• نادیده‌ انگاری بایسته‌های تقنینی در قوانین کیفری ایران در حوزه جرائم علیه امنیت
• سیاست کیفری ایران در قبال افساد فی الارض در جرایم اقتصادی
• تحلیلی بر جایگاه نظم عمومی در نظام حقوقی ایران
• صلاحیت جهانی، نهادی پوپولیستی یا لازمه زیست بین‌المللی؟
• تکنیک های جرم انگاری امنیّت مدار در حقوق کیفری ایران