ماده ۵۳۱ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

ماده ۵۳۱ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات): اشخاصی که مرتکب جرایم مذکور در مواد قبل شده‌اند هرگاه قبل از تعقیب به دولت اطلاع دهند و سایر مرتکبین را در صورت بودن معرفی کنند یا بعد از تعقیب وسایل دستگیری آنها را فراهم نمایند حسب مورد در مجازات آنان تخفیف داده می‌شود یا از مجازات معاف خواهند شد.

• مشاهده ماده قبلی
• مشاهده ماده بعدی

مواد مرتبط

• ماده ۵۲۱ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

• ماده ۳۹ قانون مجازات اسلامی
• ماده ۷۸ قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح مصوب ۱۳۷۱

توضیح واژگان

• شخص: در لغت به معنای انسان است، و در اصطلاح، به معنای موجودی است که دارای حق و تکلیف می‌باشد.
• جرم: هر رفتاری اعم از فعل یا ترک فعل که در قانون برای آن مجازات تعیین شده‌ است، جرم محسوب می‌شود.

• تعقیب: به معنای توسل به یک عمل قضایی برای وصول به گرفتن حکم یا قرار یا اجرای آن است.
• دولت: مجموعه ای از سازمان هاست که قدرت عمومی را در جامعه ای در دست دارد، خواه بر اساس حاکمیت ملی (دموکراسی) باشد، خواه نه.
• دستگیری: عمل متوقف کردن یا محروم کردن موقت از آزادی آمد و شد هر شخص مظنون یا متهم به ارتکاب جرم است به قصد بازجویی، بازرسی یا توقیف در آینده نزدیک.
• مجازات: آزاری است که قاضی به علت ارتکاب جرم، به نشانه نفرت جامعه از عمل مجرمانه و مرتکب آن برای شخص مقصر، مطابق قانون تعیین می‌کند.
• تخفیف مجازات: به معنای تقلیل کیفر به کمتر از حداقل و یا تبدیل آن به مجازات خفیف تر است.

• معافیت از مجازات: قانونگذار در راستای تحقق اصل موقعیت داشتن و مناسب بودن تعقیب و با هدف فردی کردن مجازات‌ها، در صورت احراز شرایط مندرج در ماده ۳۹ قانون مجازات اسلامی، امکان معافیت متهم از کیفر را پیش‌بینی کرده‌ است.

نکات تفسیری دکترین ماده ۵۳۱ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

ماده ۵۳۱ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)، دو عامل از عوامل تخفیف یا معافیت از کیفر در جرم جعل و تزویر را بیان نموده‌ است که اصطلاحاً عذر همکاری نامیده می‌شود:

1. اعلام جرم و اسامی مجرمان قبل از تعقیب (صرف اطلاع و معرفی کفایت می‌کند.)
2. فراهم نمودن وسایل دستگیری مجرمان در جریان تعقیب و تحقیق (باید افراد دیگری دستگیر شوند.)

لازم است ذکر شود که این تخفیف‌ها، فقط ناظر به مواد قبل از ماده ۵۳۱ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) است و مواد بعدی را در برنمیگیرد.

نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده ۵۳۱ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

1. تخفیف مجازات یا معافیت از مجازات برای اشخاصی که قبل از تعقیب به دولت اطلاع دهند.
2. ضرورت معرفی سایر مرتکبین برای بهره‌مندی از تخفیف یا معافیت در صورت بودن.
3. امکان فراهم کردن وسایل دستگیری سایر مرتکبین بعد از تعقیب برای کاهش مجازات.
4. تخفیف یا معافیت از مجازات بر اساس مورد و نحوه همکاری با مقامات.

انتقادات

• تفاوت تعابیر قانونگذار در ماده ۵۳۱ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) و ماده ۵۲۱ (جرایم قلب سکه) که هر دو به تخفیف و معافیت از کیفر در فرض همکاری مؤثر مجرمان اشاره دارند، هماهنگی و یکنواختی مواد قانونی را از بین می‌برد که این موضوع، خلاف اصول قانون‌نویسی است.
• عبارت «وسایل دستگیری را فراهم کند»، از این نظر که آیا مباشرت مرتکب در دستگیری همدستان، شرط است یا خیر، دارای ابهام است، که البته به نظر می‌رسد چنین مباشرتی شرط نیست.