ماده ۵۵۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)
ماده ۵۵۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات): هر کس به تمام یا قسمتی از ابنیه، اماکن، محوطهها و مجموعههای فرهنگی - تاریخی یا مذهبی که در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیدهاست، یا تزئینات، ملحقات، تأسیسات، اشیاء و لوازم و خطوط و نقوش منصوب یا موجود در اماکن مذکور، که مستقلاً نیز واجد حیثیت فرهنگی- تاریخی یا مذهبی باشد، خرابی وارد آورد علاوه بر جبران خسارات وارده به حبس از یک الی ده سال محکوم میشود.
مواد مرتبط
- ماده ۱۲۷ قانون مجازات عمومی مصوب ۱۳۰۴
- ماده ۱۲۷ مکرر قانون مجازات عمومی الحاقی ۱۳۴۷
- ماده ۴۶ قانون تعزیرات مصوب ۱۳۶۲
- ماده ۴۷ قانون تعزیرات مصوب ۱۳۶۲
توضیح واژگان
- جبران خسارت: به معنای آن است که وارد کننده زیان یا شخص دیگری، وضعیت متضرر را بهبود بخشیده و به وضعیت قبل از ورود زیان نزدیک کند.[۱]
- حبس: به معنی محدود کردن فرد از رفت و آمد و جلوگیری از تصرفات او، آنگونه که خودش میخواهد، است.[۲]
پیشینه
- این عنوان مجرمانه، سابقاً در ماده ۱۲۷ قانون مجازات عمومی مصوب ۱۳۰۴ و بند یک ماده ۱۲۷ مکرر قانون مجازات عمومی الحاقی ۱۳۴۷، مورد جرم انگاری قرار گرفته بود.[۳]
- در قانون تعزیرات مصوب ۱۳۶۲ نیز مواد ۴۶ و ۴۷، به تخریب اموال تاریخی یا فرهنگی، اختصاص پیدا کرده بود.[۴]
نکات تفسیری دکترین ماده ۵۵۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)
قانونگذار در ماده ۵۵۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)، تخریب اماکن و بناهای تاریخی را مورد جرم انگاری قرار دادهاست، بدیهی است که عنصر مادی این جرم، عبارت است از «تخریب» که اصولاً با رفتار مثبت مادی (فعل) واقع میشود. با توجه به اطلاق این عبارت، به نظر میرسد تخریب اعم از جزئی یا کلی، مشمول ماده قرار خواهد گرفت.[۵] شرط تحقق این جرم، آن است که اماکن و بناهای تاریخی در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده باشند،[۶] همچنین تخریب لوازم و اشیای موجود در مکانهای تاریخی، به شرطی مشمول این ماده قرار خواهد گرفت که مستقلاً واجد حیثیت فرهنگی یا تاریخی یا مذهبی باشند.[۷] به لحاظ عنصر روانی نیز لازم است مرتکب واجد سوء نیت عام یعنی علم و عمد در تخریب این آثار باشد.[۸]
نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده ۵۵۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)
محتوای مندرج در این قسمت توسط هوش مصنوعی تولید شده است. |
- ماده ۵۵۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) به حفاظت از ابنیه و اماکن فرهنگی، تاریخی و مذهبی تأکید دارد.
- ابنیه و اماکن باید در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده باشند تا مشمول این ماده شوند.
- تخریب یا آسیب رساندن به تزئینات، ملحقات، تأسیسات، اشیاء، لوازم، خطوط و نقوش اماکن نیز مشمول مجازات میشود.
- اشیاء و نقوش باید به صورت مستقل نیز دارای ارزش فرهنگی، تاریخی یا مذهبی باشند.
- مجازات اعمال شده برای این جرم شامل جبران خسارت و حبس از یک تا ده سال است.
- این ماده نشاندهنده اهمیت و ارزش ملی و فرهنگی بناها و آثار تاریخی و مذهبی در ایران است.
رویههای قضایی
- شعبه ۵ دیوان عالی کشور در رای شماره ۲۲۹۸ مورخ ۱۸/۹/۱۷ اظهار داشته: کندن درب امام زاده، مصداق تخریب موضوع ماده ۵۵۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) خواهد بود.[۹]
- نظریه شماره ۷/۹۶/۱۲۱۷ مورخ ۱۳۹۶/۰۵/۳۱ اداره کل حقوقی قوه قضاییه
- رای هیات تخصصی دیوان عدالت اداری درباره ابطال بند ۹ مصوبه کمیسیون ماده ۵ قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران
پایاننامههای مرتبط
مقالات مرتبط
- پژوهشی در مالکیت گنج و میراث فرهنگی و قوانین مربوط به آن
- پیشگیری کُنشی از جرم تخریب آثار تاریخی و فرهنگی با رویکرد علتشناسی
- بررسی قابلیت جبران خسارت عدمالنفع ثبت آثار ملّی با تأکید بر آثار غیرمنقول در نظام حقوقی ایران
منابع
- ↑ امیر اعتمادی. قلمرو جبران خسارت به وسیله دولت در جنایات عمدی (مطالعه تطبیقی در حقوق ایران و انگلستان) (قسمت اول). ماهنامه حقوقی فرهنگی و اجتماعی دادرسی شماره 116 سال 1395، 1395. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6655616
- ↑ احسان داودیان. حقوق زندانی در ایران و اسناد بینالمللی. چاپ 1. مجد، 1395. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6656592
- ↑ عباس زراعت. قانون مجازات اسلامی در نظم حقوقی کنونی (همراه با فهرست تفصیلی عناوین مجرمانه). چاپ 4. ققنوس، 1389. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 716364
- ↑ حسین میرمحمدصادقی. حقوق جزای اختصاصی (جلد سوم) (جرایم علیه امنیت و آسایش عمومی) (مطالعه تطبیقی). چاپ 17. میزان، 1389. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 434624
- ↑ عباس زراعت. شرح قانون مجازات اسلامی (جلد اول) (بخش تعزیرات). چاپ 2. فیض، 1377. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 390464
- ↑ ایرج گلدوزیان. محشای قانون مجازات اسلامی. چاپ 5. مجمع علمی و فرهنگی مجد، 1384. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 668184
- ↑ حسین میرمحمدصادقی. حقوق جزای اختصاصی (جلد سوم) (جرایم علیه امنیت و آسایش عمومی) (مطالعه تطبیقی). چاپ 17. میزان، 1389. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 434660
- ↑ عباس زراعت. شرح قانون مجازات اسلامی (جلد اول) (بخش تعزیرات). چاپ 2. فیض، 1377. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 390476
- ↑ ایرج گلدوزیان. محشای قانون مجازات اسلامی. چاپ 5. مجمع علمی و فرهنگی مجد، 1384. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 668188