ماده ۶۴۹ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات): تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی حقوق
پرش به ناوبری پرش به جستجو
(ابرابزار)
 
(۶ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''ماده ۶۴۹ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)''': هر کس در [[دعوای حقوقی]] یا [[دعوای جزائی|جزائی]] که [[سوگند|قسم]] متوجه او شده باشد [[سوگند دروغ]] یاد نماید به شش ماه تا دو سال حبس محکوم خواهد شد.
'''ماده ۶۴۹ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)''': هر کس در [[دعوای حقوقی]] یا [[دعوای کیفری|جزائی]] که [[سوگند|قسم]] متوجه او شده باشد سوگند دروغ یاد نماید به شش ماه تا دو سال [[حبس]] محکوم خواهد شد.
* {{زیتونی|[[ماده ۶۴۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)|مشاهده ماده قبلی]]}}
* {{زیتونی|[[ماده ۶۴۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)|مشاهده ماده قبلی]]}}
* {{زیتونی|[[ماده ۶۵۰ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)|مشاهده ماده بعدی]]}}
* {{زیتونی|[[ماده ۶۵۰ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)|مشاهده ماده بعدی]]}}


== مواد مرتبط ==
== مواد مرتبط ==
* [[ماده ۶۴۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)]]
* [[ماده ۶۵۰ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)]]
* [[ماده ۶۵۰ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)]]
* [[ماده۸۱ قانون استقلال وکلا]]
* [[ماده ۸۱ قانون استقلال وکلا]]
* [[ماده 434 -17 قانون جزای فرانسه|ماده ۱۷–۴۳۴ قانون جزای فرانسه]]


== توضیح واژگان ==
== توضیح واژگان ==
منظور از کلمه «دعوی»، دعوای حقوقی یا جزایی است، در غیر این صورت مشمول ماده قرار نخواهد گرفت.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=رویه قضایی دادگاه‌های تجدیدنظر استان در امور کیفری (سرقت، خیانت و امانت، صدور چک بلا محل)|ترجمه=|جلد=|سال=1390|ناشر=جنگل|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=2700408|صفحه=|نام۱=محمدرضا|نام خانوادگی۱=زندی|چاپ=1}}</ref>


منظور از «سوگند دروغ»، حقی است که به آن خبر داده می‌شود اما با واقعیت منطبق نیست. همچنین به قرینه کلمه «دعوا» باید گفت که منظور از «[[سوگند]]» در این ماده، سوگندی است که به عنوان [[دلیل اثبات و انکار دعوا]] به کار می‌رود.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=آثار برگزیده حقوقی (استقلال و پیوند حقوق مدنی و کیفری)|ترجمه=|جلد=|سال=1384|ناشر=فکرسازان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=1516360|صفحه=|نام۱=عبداله|نام خانوادگی۱=خدابخشی|چاپ=1}}</ref> همچنن [[اطلاق]] کلمه «سوگند» تمام اقسام آن را در برمیگیرد و آنچه در اینجا مهم است آن است که سوگند، متوجه شخص شده باشد و به صورت قانونی ادا شود،<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=آثار برگزیده حقوقی (استقلال و پیوند حقوق مدنی و کیفری)|ترجمه=|جلد=|سال=1384|ناشر=فکرسازان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=1516504|صفحه=|نام۱=عبداله|نام خانوادگی۱=خدابخشی|چاپ=1}}</ref>[[تفسیر مضیق]] قانون مقتضی آن است که سوگند به صورت غیرقانونی، مشمول حکم این ماده قرار نگیرد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=آثار برگزیده حقوقی (استقلال و پیوند حقوق مدنی و کیفری)|ترجمه=|جلد=|سال=1384|ناشر=فکرسازان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=1516520|صفحه=|نام۱=عبداله|نام خانوادگی۱=خدابخشی|چاپ=1}}</ref>
* [[دعوای کیفری|دعوای جزایی]]: هر [[دعوا|دعوایی]] که موضوع آن رسیدگی به یکی از [[جرم|جرائم]] باشد، دعوای کیفری است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=مبسوط در ترمینولوژی حقوق (جلد سوم)|ترجمه=|جلد=|سال=1388|ناشر=گنج دانش|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=330612|صفحه=|نام۱=محمدجعفر|نام خانوادگی۱=جعفری لنگرودی|چاپ=4}}</ref>
 
* [[سوگند|قسم]]: به این معناست که فردی خداوند متعال را نسبت به صحت [[ادعا]]، [[شهادت|گواهی]] یا حقانیت خود شاهد گرفته باشد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=محشای قانون مجازات اسلامی بر مبنای قانون مصوب 1/2/1392 به همراه مفاهیم جدید و قوانین جزایی پیشین|ترجمه=|جلد=|سال=1392|ناشر=مجمع علمی و فرهنگی مجد|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=4164772|صفحه=|نام۱=ایرج|نام خانوادگی۱=گلدوزیان|چاپ=1}}</ref>
منظور از «هرکس»، اصحاب پرونده یا اشخاص ثالث (مثل [[قیم]] یا اقوام متهم یا مدعی در [[قسامه]]) می‌باشد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=رویه قضایی دادگاه‌های تجدیدنظر استان در امور کیفری (سرقت، خیانت و امانت، صدور چک بلا محل)|ترجمه=|جلد=|سال=1390|ناشر=جنگل|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=2700440|صفحه=|نام۱=محمدرضا|نام خانوادگی۱=زندی|چاپ=1}}</ref>
* [[حبس]]: به معنای محدود کردن فرد از رفت و آمد و جلوگیری از [[تصرف|تصرفات]] او، آنگونه که خودش می‌خواهد، است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق زندانی در ایران و اسناد بین المللی|ترجمه=|جلد=|سال=1395|ناشر=مجد|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=6656592|صفحه=|نام۱=احسان|نام خانوادگی۱=داودیان|چاپ=1}}</ref>
 
== مطالعات تطبیقی ==
ماده۱۷–۴۳۴ قانون جزای فرانسه، قسم دروغ در دعاوی حقوقی را مستوجب مجازات تا ۳ سال حبس و تا سیصد هزار فرانک جریمه دانسته‌است و علت آن نیز این است که در حقوق کیفری فرانسه هیچگاه قسم در امور کیفری پذیرفته نمی‌شود. ناگفته نماند که در حقوق ایران نیز استفاده از سوگند در امور کیفری بسیار محدود است و جز در اموری مثل قسامه که صراحتاً اشاره شده‌است، استفاده از سوگند به عنوان دلیل اثبات یا دفاع از دعوی، جایز نیست و بیشتر در امور حقوقی مورد استفاده قرار می‌گیرد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=آثار برگزیده حقوقی (استقلال و پیوند حقوق مدنی و کیفری)|ترجمه=|جلد=|سال=1384|ناشر=فکرسازان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=1516392|صفحه=|نام۱=عبداله|نام خانوادگی۱=خدابخشی|چاپ=1}}</ref>


== نکات تفسیری دکترین ماده ۶۴۹ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) ==
== نکات تفسیری دکترین ماده ۶۴۹ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) ==
تحقق این جرم منوط به آن است که امری رخ داده باشد و یادکننده سوگند به کذب بودن آن [[علم|آگاهی]] داشته باشد، بنابراین زمانی که کسی سوگند بخورد کاری را انجام دهد یا ترک کند و سپس به آن، عمل نکند، مشمول حکم این ماده نخواهد بود مانند [[ماده۸۱ قانون استقلال وکلا]] که وکیل را در صورتی که برخلاف سوگندی که یاد کرده‌است، عمل نماید به [[مجازات انتظامی]] درجه ۵ محکوم می‌کند.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=آثار برگزیده حقوقی (استقلال و پیوند حقوق مدنی و کیفری)|ترجمه=|جلد=|سال=1384|ناشر=فکرسازان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=1516488|صفحه=|نام۱=عبداله|نام خانوادگی۱=خدابخشی|چاپ=1}}</ref>
تحقق جرم '''ماده ۶۴۹ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)''' منوط به آن است که امری رخ داده باشد و یاد کننده [[سوگند]]، علم به کذب بودن آن داشته باشد. همچنین دروغ بودن سوگند باید توسط [[دادگاه]] احراز شده باشد. بنابراین در مواردی که کسی قسم بخورد کاری انجام دهد یا کاری را ترک کند یا به وظیفه ای عمل نماید و سپس به سوگند خود وفادار نماند و بر خلاف موضوع سوگند، عمل کند، مشمول این ماده نخواهد بود. به عنوان مثال در ماده 81 قانون استقلال کانون وکلا آمده است که اگر وکیل بر خلاف سوگندی که یاد کرده است، عمل نماید به [[مجازات انتظامی]] درجه 5 مجکوم خواهد شد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=شرح قانون مجازات اسلامی  (جلد دوم) (بخش تعزیرات)|ترجمه=|جلد=|سال=1388|ناشر=ققنوس|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=379108|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=2}}</ref>
[[عنصر معنوی]] این جرم، [[سوء نیت عام]] است و «[[قصد اضرار به غیر|قصد اضرار به دیگری]] یا اثبات ادعایی»، شرط نیست و این ادعا که هرکس قسمی متوجه او باشد، به قصد اثبات یا انکار چیزی سوگند یاد می‌کند پس چنین قصدی [[سو نیت خاص|سوء نیت خاص]] است، صحیح نیست و تنها [[علم]] مرتکب به ممنوعیت عملش از لحاظ قانونی، برای تحقق جرم کافی است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=آثار برگزیده حقوقی (استقلال و پیوند حقوق مدنی و کیفری)|ترجمه=|جلد=|سال=1384|ناشر=فکرسازان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=1516376|صفحه=|نام۱=عبداله|نام خانوادگی۱=خدابخشی|چاپ=1}}</ref>
 
گفتنی است نکته حائز اهمیت آن است که اگر در دعوای حقوقی یا جزایی سوگند متوجه شخص نباشد اما او خودش سوگند دروغ یادکند، مشمول حکم این ماده نخواهد بود. ماده ۶۴۳ قانون آیین دادرسی مدنی نیز صحت این ادعا را در دعاوی حقوقی ثابت می‌کند.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=آثار برگزیده حقوقی (استقلال و پیوند حقوق مدنی و کیفری)|ترجمه=|جلد=|سال=1384|ناشر=فکرسازان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=1516424|صفحه=|نام۱=عبداله|نام خانوادگی۱=خدابخشی|چاپ=1}}</ref> علاوه برآن سوگند دروغ، هنگامی قابل تعقیب است که دروغ بودن آن توسط دادگاه احراز شده باشد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=آثار برگزیده حقوقی (استقلال و پیوند حقوق مدنی و کیفری)|ترجمه=|جلد=|سال=1384|ناشر=فکرسازان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=1516440|صفحه=|نام۱=عبداله|نام خانوادگی۱=خدابخشی|چاپ=1}}</ref>


== نکات توضیحی ماده ۶۴۹ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) ==
== نکات توضیحی ماده ۶۴۹ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) ==
صرف یادکردن سوگند دروغ، موجب تحقق این جرم خواهد بود.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=رویه قضایی دادگاه‌های تجدیدنظر استان در امور کیفری (سرقت، خیانت و امانت، صدور چک بلا محل)|ترجمه=|جلد=|سال=1390|ناشر=جنگل|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=2700392|صفحه=|نام۱=محمدرضا|نام خانوادگی۱=زندی|چاپ=1}}</ref>
جرم موضوع '''ماده ۶۴۹ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)''' در صورتی محقق می شود که اولا قسم در جریان یک دعوای حقوقی یا جزایی متوجه کسی شده باشد. ثانیا قسم متوجه سوگند خورنده باشد، به عبارت دیگر اتیان قسم دروغ در صورتی جرم است که قسم متوجه سوگند خورنده باشد از این رو چنانچه فردی در ضمن یک دعوای حقوقی یا جزایی بدون آن که قسم متوجه وی باشد، مستقلا مبادرت به اتیان سوگند دروغ نماید، نمی توان عمل وی را جرم مشمول مقررات این ماده دانست.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=قانون مجازات اسلامی در نظم حقوقی کنونی|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=دادستان و میثاق عدالت|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=1430256|صفحه=|نام۱=سیدمهدی|نام خانوادگی۱=حجتی|نام۲=مجتبی|نام خانوادگی۲=باری|چاپ=1}}</ref>


== نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده ۶۴۹ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) ==
== نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده ۶۴۹ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) ==
خط ۳۳: خط ۲۶:
# مجازات سوگند دروغ حبس است.
# مجازات سوگند دروغ حبس است.
# میزان حبس برای سوگند دروغ از شش ماه تا دو سال تعیین شده‌است.
# میزان حبس برای سوگند دروغ از شش ماه تا دو سال تعیین شده‌است.
== مقالات مرتبط ==
* [[تأملّی در باب ادلة اثبات جرم در قانون مجازات اسلامی]]


== پایان‌نامه و رساله‌های مرتبط ==
== پایان‌نامه و رساله‌های مرتبط ==
* [[مطالعه تطبیقی سیاست کیفری ایران و افغانستان در قبال جرایم علیه عدالت قضایی]]
* [[مطالعه تطبیقی سیاست کیفری ایران و افغانستان در قبال جرایم علیه عدالت قضایی]]
== مقالات مرتبط ==
* [[تأملّی در باب ادلة اثبات جرم در قانون مجازات اسلامی|تأملی در باب ادله اثبات جرم در قانون مجازات اسلامی]]
* [[درنگی در جرم انگاری «پولشویی»]]


== منابع ==
== منابع ==

نسخهٔ کنونی تا ‏۲۳ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۴۴

ماده ۶۴۹ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات): هر کس در دعوای حقوقی یا جزائی که قسم متوجه او شده باشد سوگند دروغ یاد نماید به شش ماه تا دو سال حبس محکوم خواهد شد.

مواد مرتبط

توضیح واژگان

  • دعوای جزایی: هر دعوایی که موضوع آن رسیدگی به یکی از جرائم باشد، دعوای کیفری است.[۱]
  • قسم: به این معناست که فردی خداوند متعال را نسبت به صحت ادعا، گواهی یا حقانیت خود شاهد گرفته باشد.[۲]
  • حبس: به معنای محدود کردن فرد از رفت و آمد و جلوگیری از تصرفات او، آنگونه که خودش می‌خواهد، است.[۳]

نکات تفسیری دکترین ماده ۶۴۹ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

تحقق جرم ماده ۶۴۹ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) منوط به آن است که امری رخ داده باشد و یاد کننده سوگند، علم به کذب بودن آن داشته باشد. همچنین دروغ بودن سوگند باید توسط دادگاه احراز شده باشد. بنابراین در مواردی که کسی قسم بخورد کاری انجام دهد یا کاری را ترک کند یا به وظیفه ای عمل نماید و سپس به سوگند خود وفادار نماند و بر خلاف موضوع سوگند، عمل کند، مشمول این ماده نخواهد بود. به عنوان مثال در ماده 81 قانون استقلال کانون وکلا آمده است که اگر وکیل بر خلاف سوگندی که یاد کرده است، عمل نماید به مجازات انتظامی درجه 5 مجکوم خواهد شد.[۴]

نکات توضیحی ماده ۶۴۹ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

جرم موضوع ماده ۶۴۹ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) در صورتی محقق می شود که اولا قسم در جریان یک دعوای حقوقی یا جزایی متوجه کسی شده باشد. ثانیا قسم متوجه سوگند خورنده باشد، به عبارت دیگر اتیان قسم دروغ در صورتی جرم است که قسم متوجه سوگند خورنده باشد از این رو چنانچه فردی در ضمن یک دعوای حقوقی یا جزایی بدون آن که قسم متوجه وی باشد، مستقلا مبادرت به اتیان سوگند دروغ نماید، نمی توان عمل وی را جرم مشمول مقررات این ماده دانست.[۵]

نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده ۶۴۹ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

  1. ارتکاب سوگند دروغ در دعاوی حقوقی یا جزائی جرم محسوب می‌شود.
  2. سوگند دروغ زمانی جرم است که متوجه فرد شده باشد.
  3. مجازات سوگند دروغ حبس است.
  4. میزان حبس برای سوگند دروغ از شش ماه تا دو سال تعیین شده‌است.

پایان‌نامه و رساله‌های مرتبط

مقالات مرتبط

منابع

  1. ↑ محمدجعفر جعفری لنگرودی. مبسوط در ترمینولوژی حقوق (جلد سوم). چاپ 4. گنج دانش، 1388.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 330612
  2. ↑ ایرج گلدوزیان. محشای قانون مجازات اسلامی بر مبنای قانون مصوب 1/2/1392 به همراه مفاهیم جدید و قوانین جزایی پیشین. چاپ 1. مجمع علمی و فرهنگی مجد، 1392.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 4164772
  3. ↑ احسان داودیان. حقوق زندانی در ایران و اسناد بین المللی. چاپ 1. مجد، 1395.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6656592
  4. ↑ عباس زراعت. شرح قانون مجازات اسلامی (جلد دوم) (بخش تعزیرات). چاپ 2. ققنوس، 1388.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 379108
  5. ↑ سیدمهدی حجتی و مجتبی باری. قانون مجازات اسلامی در نظم حقوقی کنونی. چاپ 1. دادستان و میثاق عدالت، 1389.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 1430256


برگرفته از «https://wikihoghoogh.net/w/index.php?title=ماده_۶۴۹_قانون_مجازات_اسلامی_(تعزیرات)&oldid=519940»