ماده ۵۱۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)
پرش به ناوبری
پرش به جستجو
ماده ۵۱۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات): هر کس به حضرت امام خمینی، بنیانگذار جمهوری اسلامی رضوان ا… علیه و مقام معظم رهبری به نحوی از انحاء اهانت نماید به حبس از شش ماه تا دو سال محکوم خواهد شد.
نظر مجلس: از نظر مقررات کیفری اهانت و توهین و … عبارت است از بکار بردن الفاظی که صریح یا ظاهر باشد یا ارتکاب اعمال و انجام حرکاتی که با لحاظ عرفیات جامعه و با در نظر گرفتن شرایط زمانی و مکانی و موقعیت اشخاص موجب تخفیف و تحقیر آنان شود و با عدم ظهور الفاظ توهین تلقی نمیگردد.
مواد مرتبط
توضیح واژگان
- جمهوری اسلامی: جمهوری اسلامی، مبتنی بر دو رکن اصولی است، از سویی جمهوریت که مفهومی مدرن و بیشتر حاصل حقوق عمومی مصطلح برآمده از نظام لیبرالی غرب است و از سوی دیگر اسلامیت که البته با تفسیر شیعی خاص یعنی «ولایت مطلقه فقیه»، حاصل نگاه دینی و سنتی به حکومت است.[۱]
- اهانت: به معنای گفتار، فعل یا ترک فعل است که با توجه به شخصیت و موقعیت اجتماعی طرفین و با در نظر گرفتن عرف و عادت و زمان و مکان و همچنین سایر اوضاع و احوال، موجب تحقیر و خوار شمردن شخصی شود.[۲]
- حبس: به معنای محدود کردن فرد از رفت و آمد و جلوگیری از تصرفات اوست، آن گونه که خودش میخواهد.[۳]
- مجلس شورای اسلامی: مرجعی برای تقنین و نظارت بر امور مختلف کشور، مشتمل بر تشریفات و مقرراتی خاصی است.[۴]
- ظهور: یعنی اگر چه احتمال آن میرود که یک عبارت، معنای دیگری داشته باشد که در صورت مراد از آن باید قرینهای در کلام باشد، اما در صورت نبود قرینه بر معنای دیگر آن، باید به همان معنای ظاهری تمسک جست.[۵]
- عرف: کاربرد یا رسمی است که جماعتی آن را لازم الاجرا میدانند.[۶]
- شخص: موجودی است که دارای حق و تکلیف میباشد.[۷]
پیشینه
توهین به رئیس مملکت در ماده ۸۱ قانون مجازات عمومی مصوب ۱۳۰۴ قابل مجازات بود، اما در قانون تعزیرات مصوب ۱۳۶۲، چنین مقرره ای وضع نشده بود.[۸]
نکات تفسیری دکترین ماده ۵۱۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)
طبق ماده ۵۱۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)، هر کس (اعم از شخص ایرانی یا خارجی)[۹] منحصراً به امام خمینی یا مقام معظم رهبری توهین نماید، به مجازات مزبور محکوم خواهد شد.[۱۰] در این بین تفاوتی ندارد که توهین با فعل، گفتار، اشاره صریح، از طریق مطبوعات یا به نحو دیگری صورت گیرد.[۱۱][۱۲] بحثها و مناقشات اشخاص متخصص، پیرامون صلاحیت یا واجد شرایط بودن رهبری بدون انگیزه مغرضانه، به دلیل فقدان عنصر معنوی، مشمول این ماده قرار نمیگیرد.[۱۳]
نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده ۵۱۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)
 | محتوای مندرج در این قسمت توسط هوش مصنوعی تولید شده است. |
- ماده ۵۱۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) به جرم اهانت به امام خمینی و مقام معظم رهبری اشاره دارد.
- مجازات جرم اهانت به این مقامات، حبس از شش ماه تا دو سال است.
- اهانت شامل الفاظ و عباراتی است که صریح یا ظاهر باشند.
- انجام حرکاتی که موجب تخفیف و تحقیر اشخاص در نظر عرف جامعه شود، به عنوان اهانت شناخته میشود.
- شرایط زمانی و مکانی و موقعیت اشخاص در تشخیص اهانت مؤثر است.
- عدم ظهور الفاظ به معنای عدم تلقی آن به عنوان توهین است.
- استفاده از الفاظ و عبارات توهینآمیز باید با توجه به عرف و شرایط بررسی شود.
رویه های قضایی
مقالات مرتبط
- نقدی بر جرمانگاری «فعالیت تبلیغی» در پرتو اصل آزادی بیان
- حکمرانی و تنظیمگری پلتفرمهای ویدئویی در ایران: از منازعه بر سر نهاد متولی تا تعدیل محتوا
- بررسی عوامل و مصادیق تشدید کیفر در قرآن و سنت
- چالش حقوق کیفری ایران با آزادی بیان شهروندان
- نادیدهانگاری بایستههای تقنینی در قوانین کیفری ایران در حوزه جرائم علیه امنیت
- آسیبشناسی دادرسی رسانهای در نظام حقوقی ایران با نگاهی به مطالعات تطبیقی
- راهبردهای حمایتی سازمان مللمتحد، ایران و اسلام در تأمین امنیت بزه-دیدگان و شهود قاچاق انسان
- قانونگذاری و قانونمداری با مطالعهی انتقادیِ حقوق کیفری افغانستان
منابع
- ↑ واعظی, سید مجتبی (1402). "مبانی و مؤلفههای مدرن حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران در پرتو ساختار و رویه موجود". پژوهش تطبیقی حقوق اسلام و غرب. 10 (1): 265–286. doi:10.22091/csiw.2023.7751.2216. ISSN 2476-4213.
- ↑ محمدرضا یزدانیان. قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح در نظم حقوقی کنونی. چاپ 1. میزان، 1390. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 2806604
- ↑ احسان داودیان. حقوق زندانی در ایران و اسناد بین المللی. چاپ 1. مجد، 1395. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6656592
- ↑ فرید محسنی. حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران. چاپ 1. دانشگاه امام صادق، 1395. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6655260
- ↑ فرزاد حاتم زاده. جلوه ای از فولکوریک حقوقی (حقوق در آیینه مثل ها و اصطلاحات عامیانه). چاپ 1. جنگل، 1392. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6656352
- ↑ محمود سلجوقی. نقش عرف در حقوق مدنی ایران و مطالعه اجمالی آن در نظامهای بزرگ حقوقی. چاپ 1. میزان، 1388. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 744044
- ↑ سیدابراهیم حسینی و احسان سامانی. وقف از سوی اشخاص حقوقی. فصلنامه اندیشه های حقوق عمومی (معرفت حقوقی سابق) شماره 3 بهار و تابستان 1391، 1391. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6655624
- ↑ حسین میرمحمدصادقی. حقوق کیفری اختصاصی (جرایم علیه اشخاص). چاپ 7. میزان، 1389. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 357268
- ↑ عباس زراعت. شرح قانون مجازات اسلامی (جلد اول) (بخش تعزیرات). چاپ 2. فیض، 1377. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 387352
- ↑ حسین آقایی نیا. حقوق کیفری اختصاصی (جرایم علیه اشخاص- شخصیت معنوی). چاپ 4. میزان، 1389. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 533852
- ↑ حسین آقایی نیا. حقوق کیفری اختصاصی (جرایم علیه اشخاص- شخصیت معنوی). چاپ 4. میزان، 1389. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 533864
- ↑ حسین میرمحمدصادقی. حقوق جزای اختصاصی (جلد سوم) (جرایم علیه امنیت و آسایش عمومی) (مطالعه تطبیقی). چاپ 17. میزان، 1389. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 433228
- ↑ عباس زراعت. شرح قانون مجازات اسلامی (جلد اول) (بخش تعزیرات). چاپ 2. فیض، 1377. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 387340