ماده ۴۹۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

ماده ۴۹۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات): هر کس با هر مرامی، دسته، جمعیت یا شعبه جمعیتی بیش از دو نفر در داخل یا خارج از کشور تحت هر اسم یا عنوانی تشکیل دهد یا ‌اداره نماید که هدف آن برهم زدن امنیت کشور باشد و محارب شناخته نشود به حبس از دو تا ده سال محکوم می ‌شود.

• مشاهده ماده بعدی

مواد مرتبط

• ماده ۴۹۹ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)
• ماده ۵۱۲ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)
• ماده ۲۷۹ قانون مجازات اسلامی
• ماده ۲۸۸ قانون مجازات اسلامی
• ماده ۱۹ قانون مجازات جرائم نیروهای مسلح مصوب ۱۳۸۲
• ماده ۵ قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر و الحاق موادی به آن مصوب ۱۳۷۶

• ماده ۱۱ قانون تعزیرات مصوب ۱۳۶۲

• ماده ۱ قانون مجازات مقدمین بر علیه امنیت و استقلال مملکت مصوب ۱۳۱۰

توضیح واژگان

• مرام: بنیاد فکری، ایدئولوژی، اندیشه سیاسی یا اعتقادات مذهبی و مسلکی است مانند: مرام اسلامی، کمونیستی، سوسیالیستی و ...
• جمعیت: تشکیلاتی است که دارای مرامنامه و اساسنامه بوده و توسط یک گروه اشخاص حقیقی معتقد به آرمان ها و مشی سیاسی معین تاسیس شده و اهداف برنامه ها و رفتار آن به صورتی به اصول اداره کشور و خط مشی کلی نظام جمهوری اسلامی ایران مربوط باشد.
• کشور: به معنای مجموعه‌ای از مردم است که در سرزمینی معین استقرار یافته‌اند و از حکومت سیاسی واحد تبعیت می‌نمایند.
• اداره کردن: به معنای تداوم و مدیریت است.
• محاربه: به معنای اسلحه به دست گرفتن و ارعاب کردن مردم با سلاح است، هر چند کسی کشته نشود.
• حبس: در لغت، به معنای منع کردن و زندانی کردن است، و در اصطلاح، به معنای محدود کردن فرد از رفت و آمد و جلوگیری از تصرفات اوست، آن گونه که خودش می‌خواهد.

پیشینه

• در ماده ۱ قانون مجازات مقدمین بر علیه امنیت و استقلال مملکت مصوب ۱۳۱۰ مقرر شده: مرتکبین هر یک از جرم های ذیل به حبس مجرد از سه تا ده سال محکوم خواهند شد:

1. هر کس در ایران به هر اسم و یا به هر عنوان دسته یا جمعیت یا شعبه جمعیتی تشکیل دهد و یا اداره نماید که مرام یا رویه آن ضدیت با‌ سلطنت مشروطه ایران و یا رویه یا مرام آن اشتراکی است و یا عضو دسته یا جمعیت یا شعبه یا جمعیتی شود که با یکی از مرام یا رویه‌ های مزبور در‌ ایران تشکیل شده باشد.
2. هر ایرانی که عضو دسته یا جمعیت یا شعبه جمعیتی باشد که مرام یا رویه آن ضدیت با سلطنت مشروطه ایران یا مرام یا رویه آن اشتراکی‌ است اگر چه آن دسته یا جمعیت یا شعبه در خارج ایران تشکیل شده باشد.

• ماده ۱۱ قانون تعزیرات مصوب ۱۳۶۲ نیز مقرر داشته: هر گاه ثابت شود که گروهی در خفا برای برهم زدن امنیت کشور دسته بندی و سازماندهی نموده و تصمیم گرفته اند ولی قصد براندازی نداشته باشند به حبس از یک سال تا ده سال محکوم خواهند شد.

نکات تفسیری دکترین ماده ۴۹۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

منظور از «برهم زدن امنیت کشور»، ارتکاب جرایم علیه امنیت کشور یعنی جرایم موضوع مواد ۴۹۸ تا ۵۱۲ قانون تعزیرات و مواد ۲۷۹ تا ۲۸۸ قانون مجازات اسلامی می باشد. مطابق ماده ۴۹۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)، تشکیل و اداره جمعیت و احزاب ممنوعه در صورتی که با هدف ارتکاب یکی از جرائم علیه امنیت اعم از امنیت داخلی و خارجی کشور صورت گیرد، منجر به مجازات حبس خواهد شد. مکان ارتکاب این جرم، اعم از داخل یا خارج از کشور است و مرتکب جرم موضوع این ماده، می تواند ایرانی یا خارجی باشد، اما با توجه به مقرره خاص ماده ۱۹ قانون مجازات جرائم نیروهای مسلح مصوب ۱۳۸۲ ، این ماده، صرفا شامل افراد غیر نظامی می شود، و همچنین منصرف از اشخاص حقوقی خواهد بود. این جرم از جرایم مطلق بوده و نیازی نیست ثبوتا امنیت کشور آسیب ببیند، بلکه صرف قصد مرتکبان برای برهم زدن امنیت کافی است، و در صورتی که مرتکبان چنین هدفی نداشته باشند، مشمول مقررات ماده ۴۹۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) قرار نمی گیرند، هر چند عملا فعالیت های آنان منجر به برهم خوردن امنیت کشور شود.ضمنا اگر کسی دسته ای را با هدف بر هم زدن امنیت کشور تشکیل دهد و سپس آن را اداره و رهبری نماید، مرتکب یک جرم شده و مشمول قواعد تعدد جرم قرار نخواهد گرفت، این رویکرد مطابق با تفسیر دادگاه انقلاب از عبارات ماده ۵ قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر نیز می باشد.

گفتنی است اشخاصی که در گذشته، اداره و رهبری گروه را بر عهده داشته اند قابل مجازات می باشند.

نکات توضیحی ماده ۴۹۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

به نظر برخی، قصد بر هم زدن امنیت شهر یا منطقه ای خاص و نه کل کشور، برای احراز این جرم، کافی خواهد بود.

نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده ۴۹۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

1. تشکیل یا اداره دسته یا جمعیت با هدف برهم زدن امنیت کشور جرم است.
2. شرط اصلی جرم، داشتن بیش از دو نفر در تشکیل دسته یا جمعیت است.
3. جرم در داخل یا خارج از کشور محقق می‌شود.
4. مهم نیست دسته یا جمعیت تحت چه اسم یا عنوانی فعالیت می‌کند.
5. مجازات تعیین شده برای این جرم، حبس از دو تا ده سال است.
6. اگر فرد محارب شناخته نشود، مشمول ماده ۴۹۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) خواهد بود.

رویه های قضایی

• به موجب نظریه مشورتی شماره 7/1622 مورخ 1377/4/25، تشکیل دهنده نیز جزء جمعیت است.

پایان نامه و رساله های مرتبط

• امکان اعمال جرایم موثر بر امنیت در حقوق عراق بر شریعت اسلام

مقالات مرتبط

• نقش امارات قانونی در حقوق کیفری
• جرایم علیه امنیت و حقوق شهروندی در پرتو اصول جرم انگاری
• سردستگی گروه مجرمانه سازمان یافته در جرایم تعزیری
• نادیده‌انگاری بایسته‌های تقنینی در قوانین کیفری ایران در حوزه جرائم علیه امنیت
• رویکرد سیاست کیفری ایران در مواجهه با اعتراضات اجتماعی ایران
• سیاست کیفری ایران در قبال افساد فی الارض در جرایم اقتصادی
• تحلیلی بر جایگاه نظم عمومی، در نظام حقوقی ایران
• رویکرد حقوق کیفری ایران به آزادی عقیده و مذهب*صلاحیت جهانی، نهادی پوپولیستی یا لازمه زیست بین‌المللی؟
• جایگاه عدالت ترمیمی در جرایم علیه حاکمیت
• اعتبارسنجی اماره قانونی و قضائی در دادرسی کیفری
• تکنیک های جرم انگاری امنیّت مدار در حقوق کیفری ایران