ماده ۵۵۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات): تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی حقوق
پرش به ناوبری پرش به جستجو
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۸ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۶ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''ماده ۵۵۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)''': هر کس از وقوع جرمی مطلع شده و برای خلاصی مجرم از محاکمه و محکومیت مساعدت کند از قبیل این که برای او منزل تهیه کند یا [[ادله جرم]] را [[اخفا|مخفی]] نماید یا برای [[تبرئه]] مجرم ادله [[جعل|جعلی]] ابراز کند حسب مورد به یک تا سه سال حبس محکوم خواهد شد.
{{برای کتاب}}'''ماده ۵۵۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)''': هر کس از وقوع [[جرم|جرمی]] مطلع شده و برای خلاصی [[مجرم]] از محاکمه و محکومیت مساعدت کند از قبیل این که برای او منزل تهیه کند یا ادله جرم را مخفی نماید یا برای [[تبرئه]] مجرم ادله [[جعل|جعلی]] ابراز کند حسب مورد به یک تا سه سال [[حبس]] محکوم خواهد شد.


تبصره - در موارد مذکور در [[ماده ۵۵۳ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)|ماده (۵۵۳)]] و این ماده در صورتی که مرتکب از [[اقارب درجه اول]] متهم باشد مقدار مجازات در هر مورد از نصف حداکثر تعیین شده بیشتر نخواهد بود.
تبصره - در موارد مذکور در [[ماده ۵۵۳ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)|ماده (۵۵۳)]] و این ماده در صورتی که [[مرتکب جرم|مرتکب]] از [[اقربا|اقارب]] درجه اول [[متهم]] باشد مقدار [[مجازات]] در هر مورد از نصف حداکثر تعیین شده بیشتر نخواهد بود.
* {{زیتونی|[[ماده ۵۵۳ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)|مشاهده ماده قبلی]]}}
* {{زیتونی|[[ماده ۵۵۳ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)|مشاهده ماده قبلی]]}}
* {{زیتونی|[[ماده ۵۵۵ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)|مشاهده ماده بعدی]]}}
* {{زیتونی|[[ماده ۵۵۵ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)|مشاهده ماده بعدی]]}}
== مواد مرتبط ==
* [[ماده ۵۵۳ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)]]
* [[ماده ۶۳۶ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)]]
* [[ماده ۱۵۴ قانون آیین دادرسی کیفری]]
* [[ماده ۱۲۴ قانون مجازات عمومی مصوب ۱۳۰۴]]


== مواد مرتبط ==
== توضیح واژگان ==
[[ماده ۱۵۴ قانون آیین دادرسی کیفری]]
 
* [[جرم]]: هر رفتاری اعم از [[فعل]] یا [[ترک فعل]] است که در [[قانون]] برای آن مجازات تعیین شده‌ است.<ref>[[ماده ۲ قانون مجازات اسلامی]]</ref>
* [[مجرم]]: [[شخص|شخصی]] است که خلاف اوامر و نواهی [[مقنن|قانونگذار]] عمل کرده و رفتاری را که در قوانین [[جرم انگاری]] شده را مرتکب گردیده است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=مبسوط در ترمینولوژی حقوق (جلد چهارم)|ترجمه=|جلد=|سال=1388|ناشر=گنج دانش|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=6669112|صفحه=|نام۱=محمدجعفر|نام خانوادگی۱=جعفری لنگرودی|چاپ=4}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق کیفری عمومی (جلد دوم) (بر اساس لایحه قانون مجازات اسلامی)|ترجمه=|جلد=|سال=1390|ناشر=جنگل|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=6669116|صفحه=|نام۱=حسین|نام خانوادگی۱=آقایی جنت مکان|چاپ=1}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=علوم جنایی|ترجمه=|جلد=|سال=1398|ناشر=امجد|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=6669120|صفحه=|نام۱=قاسم|نام خانوادگی۱=مرادی|چاپ=1}}</ref>
* [[جعل]]: جرمی است که در آن، شخصی به [[قصد]] تحریف واقعیت، تغییراتی را در نوشته‌ای ایجاد می‌کند که قابلیت [[ضرر|اضرار]] به غیر دارد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=قانون مجازات اسلامی در نظم حقوقی کنونی (همراه با فهرست تفصیلی عناوین مجرمانه)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=ققنوس|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=715128|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=4}}</ref>
* [[حبس]]: به معنای محدود کردن فرد از رفت و آمد و جلوگیری از [[تصرف|تصرفات]] او، آنگونه که خودش می‌خواهد، است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق زندانی در ایران و اسناد بین المللی|ترجمه=|جلد=|سال=1395|ناشر=مجد|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=6656592|صفحه=|نام۱=احسان|نام خانوادگی۱=داودیان|چاپ=1}}</ref>
* [[اقارب]]: به معنای خویشاوندان است و معنای آن اخص از نزدیکان می‌باشد، اصطلاحا خویشاوندان [[خویشاوند نسبی|نسبی]] و [[خویشاوند سببی|سببی]] و [[خویشاوند رضاعی|رضاعی]] را گویند.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=وسیط در ترمینولوژی حقوق|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=گنج دانش|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=6669056|صفحه=|نام۱=محمدجعفر|نام خانوادگی۱=جعفری لنگرودی|چاپ=3}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=دانشنامه حقوق خصوصی (جلد اول)|ترجمه=|جلد=|سال=1386|ناشر=محراب فکر|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=6669060|صفحه=|نام۱=مسعود|نام خانوادگی۱=انصاری|نام۲=محمدعلی|نام خانوادگی۲=طاهری|چاپ=2}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=ترمینولوژی حقوق|ترجمه=|جلد=|سال=1374|ناشر=گنج دانش|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=6669064|صفحه=|نام۱=محمدجعفر|نام خانوادگی۱=جعفری لنگرودی|چاپ=7}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=مبسوط در ترمینولوژی حقوق (جلد اول)|ترجمه=|جلد=|سال=1388|ناشر=گنج دانش|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=6669068|صفحه=|نام۱=محمدجعفر|نام خانوادگی۱=جعفری لنگرودی|چاپ=1}}</ref>
* [[متهم]]: کسی است که فاعل جرم تلقی شده ولی هنوز انتساب جرم به او ثابت نشده است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=آیین دادرسی کیفری (جلد پنجم) (مباحث کاربردی حقوق)|ترجمه=|جلد=|سال=1386|ناشر=سازمان چاپ و انتشارات|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=6402836|صفحه=|نام۱=محمود|نام خانوادگی۱=آخوندی اصل|چاپ=1}}</ref>
* [[مجازات]]: آزاری است که [[قاضی]] به علت ارتکاب جرم به نشانه نفرت جامعه از عمل مجرمانه و مرتکب آن برای شخص [[تقصیر|مقصر]]، مطابق قانون تعیین می‌کند.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=تحولات کیفرشناسی در قانون جزایی ایران|ترجمه=|جلد=|سال=1397|ناشر=فصلنامه قانونیار شماره 6 تابستان 1397|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=6656432|صفحه=|نام۱=مهدی|نام خانوادگی۱=شهرکی|چاپ=}}</ref>


== پیشینه ==
== پیشینه ==
قانونگذار سابقاً در [[ماده ی ۱۲۴ قانون مجازات عمومی مصوب ۱۳۰۴]] به جرم انگاری این عمل پرداخته بود.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=قانون مجازات اسلامی در نظم حقوقی کنونی (همراه با فهرست تفصیلی عناوین مجرمانه)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=ققنوس|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=717240|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=4}}</ref>
قانونگذار سابقاً در [[ماده ۱۲۴ قانون مجازات عمومی مصوب ۱۳۰۴]] به جرم انگاری این عمل پرداخته بود.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=قانون مجازات اسلامی در نظم حقوقی کنونی (همراه با فهرست تفصیلی عناوین مجرمانه)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=ققنوس|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=717240|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=4}}</ref>
== نکات تفسیری دکترین ماده ۵۵۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) ==
اطلاع از جرم و گزارش نکردن آن، مشمول '''ماده ۵۵۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)''' قرار نمی‌گیرد،<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=شرح قانون مجازات اسلامی (جلد اول) (بخش تعزیرات)|ترجمه=|جلد=|سال=1377|ناشر=فیض|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=389156|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=2}}</ref> همچنین ارتکاب این اعمال قبل از وقوع جرم، مشمول این ماده قرار نخواهد گرفت، ولی می‌تواند به عنوان [[معاونت در جرم]] مورد [[تعقیب]] قرار گیرد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=قانون مجازات اسلامی در نظم حقوقی کنونی (همراه با فهرست تفصیلی عناوین مجرمانه)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=ققنوس|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=717260|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=4}}</ref> به لحاظ [[عنصر معنوی|عنصر روانی]]، علاوه بر [[سوء نیت عام]] ([[علم]] و آگاهی از مجرمانه بودن عمل)، لازم است مرتکب، «قصد خلاصی مجرم از محکومیت» را داشته باشد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=شرح قانون مجازات اسلامی (جلد اول) (بخش تعزیرات)|ترجمه=|جلد=|سال=1377|ناشر=فیض|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=857640|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=2}}</ref>


== نکات توضیحی تفسیری دکترین ==
گفتنی است در تبصره این ماده، به یکی از [[معاذیر قانونی تخفیف مجازات]] اشاره شده‌ است، بدین نحو که وجود [[قرابت نسبی]] و [[قرابت سببی|سببی]] درجه اول با مجرم، سبب [[تخفیف مجازات]] خواهد بود.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=محشای قانون مجازات اسلامی|ترجمه=|جلد=|سال=1384|ناشر=مجمع علمی و فرهنگی مجد|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=668076|صفحه=|نام۱=ایرج|نام خانوادگی۱=گلدوزیان|چاپ=5}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=محشای قانون مجازات اسلامی|ترجمه=|جلد=|سال=1384|ناشر=مجمع علمی و فرهنگی مجد|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=668088|صفحه=|نام۱=ایرج|نام خانوادگی۱=گلدوزیان|چاپ=5}}</ref>
اطلاع از جرم و گزارش نکردن آن مشمول این ماده قرار نمی‌گیرد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=شرح قانون مجازات اسلامی (جلد اول) (بخش تعزیرات)|ترجمه=|جلد=|سال=1377|ناشر=فیض|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=389156|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=2}}</ref> به لحاظ [[عنصر معنوی|عنصر روانی]] نیز علاوه بر [[سونیت عام|سوء نیت عام]] ([[علم]] و آگاهی از مجرمانه بودن عمل)، لازم است مرتکب «قصد خلاصی مجرم از محکومیت» را داشته باشد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=شرح قانون مجازات اسلامی (جلد اول) (بخش تعزیرات)|ترجمه=|جلد=|سال=1377|ناشر=فیض|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=857640|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=2}}</ref> ارتکاب این اعمال قبل از وقوع جرم، مشمول این ماده قرار نخواهد گرفت ولی می‌تواند به عنوان [[معاونت در جرم]] مورد تعقیب قرار گیرد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=قانون مجازات اسلامی در نظم حقوقی کنونی (همراه با فهرست تفصیلی عناوین مجرمانه)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=ققنوس|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=717260|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=4}}</ref>همچنین گفتنی است که در تبصره این ماده، به یکی از [[معاذیر قانونی تخفیف مجازات]] اشاره شده‌است، بدین نحو که وجود [[قرابت نسبی]] و [[قرابت سببی|سببی]] درجه اول با مجرم سبب تخفیف مجازات خواهد بود.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=محشای قانون مجازات اسلامی|ترجمه=|جلد=|سال=1384|ناشر=مجمع علمی و فرهنگی مجد|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=668076|صفحه=|نام۱=ایرج|نام خانوادگی۱=گلدوزیان|چاپ=5}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=محشای قانون مجازات اسلامی|ترجمه=|جلد=|سال=1384|ناشر=مجمع علمی و فرهنگی مجد|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=668088|صفحه=|نام۱=ایرج|نام خانوادگی۱=گلدوزیان|چاپ=5}}</ref>
== نکات توضیحی ماده ۵۵۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) ==
در '''ماده ۵۵۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)'''، یاری رساندن به مجرم برای رهایی از تعقیب و رسیدگی مورد جرم انگاری قرار گرفته است. [[عنصر مادی]] این جرم، اصولا از طریق فعل محقق میشود نه ترک فعل.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=جرایم علیه اجرای عدالت قضایی (مطالعه تطبیقی)|ترجمه=|جلد=|سال=1391|ناشر=خرسندی|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=3171896|صفحه=|نام۱=محمد|نام خانوادگی۱=یکرنگی|چاپ=2}}</ref>
== نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده ۵۵۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) ==
{{هوش مصنوعی (ماده)}}
# آگاهی از وقوع جرم و کمک به مجرم برای فرار از محاکمه و محکومیت، جرم محسوب می‌شود.
# کمک به مجرم شامل اقداماتی مانند تهیه منزل، مخفی کردن ادله جرم و ارائه ادله جعلی برای تبرئه است.
# مجازات این جرم حبس از یک تا سه سال است.
# اگر مرتکب از اقارب درجه اول متهم باشد، مجازات نمی‌تواند بیشتر از نصف حداکثر تعیین‌شده باشد.
# '''ماده ۵۵۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)''' به نحوه مجازات افرادی که پس از آگاهی از جرم، مجرم را یاری می‌کنند، می‌پردازد.
== رویه های قضایی ==


== نکات توضیحی ==
* [[اداره حقوقی قوه قضائیه]] در [[نظریه مشورتی|نظریه]] شماره ۷/۴۱۹۴ مورخ ۶۳/۱۰/۱۲ بیان داشته که مخفی کردن جنازه با هدف مخفی کردن ادله جرم و خلاصی مجرم از محکومیت، مشمول این ماده خواهد بود، نه [[ماده ۶۳۶ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)|ماده ۶۳۶]] که به‌ طور [[مطلق]] دفن کردن جنازه را مورد جرم انگاری قرار داده‌ است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=محشای قانون مجازات اسلامی|ترجمه=|جلد=|سال=1384|ناشر=مجمع علمی و فرهنگی مجد|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=674544|صفحه=|نام۱=ایرج|نام خانوادگی۱=گلدوزیان|چاپ=5}}</ref>
در این ماده، یاری رساندن به مجرم برای رهایی از [[تعقیب]] و رسیدگی مورد جرم انگاری قرار گرفته است. [[عنصر مادی]] این جرم، اصولا از طریق [[فعل]] محقق میشود نه [[ترک فعل]].<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=جرایم علیه اجرای عدالت قضایی (مطالعه تطبیقی)|ترجمه=|جلد=|سال=1391|ناشر=خرسندی|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=3171896|صفحه=|نام۱=محمد|نام خانوادگی۱=یکرنگی|چاپ=2}}</ref>
* [[نظریه شماره 7/98/1257 مورخ 1398/08/14 اداره کل حقوقی قوه قضاییه]]


== رویه قضائی ==
* [[نظریه شماره 1530/95/7 مورخ 1395/06/31 اداره کل حقوقی قوه قضاییه|نظریه شماره 7/95/1530 مورخ 1395/06/31 اداره کل حقوقی قوه قضاییه]]
[[اداره حقوقی قوه قضائیه]] در نظریه شماره ۷/۴۱۹۴ مورخ ۶۳/۱۰/۱۲ بیان داشته که مخفی کردن جنازه با هدف مخفی کردن ادله جرم و خلاصی مجرم از محکومیت، مشمول این ماده خواهد بود نه [[ماده ۶۳۶ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)|ماده ۶۳۶]] که به‌طور مطلق دفن کردن جنازه را مورد جرم انگاری قرار داده‌است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=محشای قانون مجازات اسلامی|ترجمه=|جلد=|سال=1384|ناشر=مجمع علمی و فرهنگی مجد|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=674544|صفحه=|نام۱=ایرج|نام خانوادگی۱=گلدوزیان|چاپ=5}}</ref>
* [[نظریه شماره 7/97/2434 مورخ 1398/05/14 اداره کل حقوقی قوه قضاییه]]
* [[رای دادگاه درباره تاثیر احراز فقدان قصد رشوه گیرنده در تحقق بزه رشاء (دادنامه شماره ۹۵۰۹۹۷۰۲۲۳۴۰۱۰۴۶)]]
== مقالات مرتبط ==


== مقالات مرتبط ==
* [[نقد سیاست جنایی تقنینی در قبال تأثیر روابط خانوادگی]]
[[مطالعة تطبیقی معاونت در جرم در حقوق کیفری ایران، آمریکا و اسکاتلند]]
* [[مطالعة تطبیقی معاونت در جرم در حقوق کیفری ایران، آمریکا و اسکاتلند|مطالعه تطبیقی معاونت در جرم در حقوق کیفری ایران، آمریکا و اسکاتلند]]
* [[تحلیل وضعیت قراردادی کفیل‌های حرفه‌ای در مراجع قضایی، چالش‌ها، راهکارها]]
* [[آسیب‌شناسی قانون مبارزه با پولشویی مصوب 1386 از منظر قانون جلوگیری از پولشویی و عواید ناشی از جرایم کشور افغانستان]]


== منابع ==
== منابع ==
خط ۲۹: خط ۵۶:
[[رده:مساعدت برای رهایی مجرم از محکومیت]]
[[رده:مساعدت برای رهایی مجرم از محکومیت]]
[[رده:مواد قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)]]
[[رده:مواد قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)]]
{{DEFAULTSORT:ماده 2770}}

نسخهٔ کنونی تا ‏۳۰ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۰:۰۶

ماده ۵۵۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات): هر کس از وقوع جرمی مطلع شده و برای خلاصی مجرم از محاکمه و محکومیت مساعدت کند از قبیل این که برای او منزل تهیه کند یا ادله جرم را مخفی نماید یا برای تبرئه مجرم ادله جعلی ابراز کند حسب مورد به یک تا سه سال حبس محکوم خواهد شد.

تبصره - در موارد مذکور در ماده (۵۵۳) و این ماده در صورتی که مرتکب از اقارب درجه اول متهم باشد مقدار مجازات در هر مورد از نصف حداکثر تعیین شده بیشتر نخواهد بود.

مواد مرتبط

توضیح واژگان

  • جرم: هر رفتاری اعم از فعل یا ترک فعل است که در قانون برای آن مجازات تعیین شده‌ است.[۱]
  • مجرم: شخصی است که خلاف اوامر و نواهی قانونگذار عمل کرده و رفتاری را که در قوانین جرم انگاری شده را مرتکب گردیده است.[۲][۳][۴]
  • جعل: جرمی است که در آن، شخصی به قصد تحریف واقعیت، تغییراتی را در نوشته‌ای ایجاد می‌کند که قابلیت اضرار به غیر دارد.[۵]
  • حبس: به معنای محدود کردن فرد از رفت و آمد و جلوگیری از تصرفات او، آنگونه که خودش می‌خواهد، است.[۶]
  • اقارب: به معنای خویشاوندان است و معنای آن اخص از نزدیکان می‌باشد، اصطلاحا خویشاوندان نسبی و سببی و رضاعی را گویند.[۷][۸][۹][۱۰]
  • متهم: کسی است که فاعل جرم تلقی شده ولی هنوز انتساب جرم به او ثابت نشده است.[۱۱]
  • مجازات: آزاری است که قاضی به علت ارتکاب جرم به نشانه نفرت جامعه از عمل مجرمانه و مرتکب آن برای شخص مقصر، مطابق قانون تعیین می‌کند.[۱۲]

پیشینه

قانونگذار سابقاً در ماده ۱۲۴ قانون مجازات عمومی مصوب ۱۳۰۴ به جرم انگاری این عمل پرداخته بود.[۱۳]

نکات تفسیری دکترین ماده ۵۵۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

اطلاع از جرم و گزارش نکردن آن، مشمول ماده ۵۵۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) قرار نمی‌گیرد،[۱۴] همچنین ارتکاب این اعمال قبل از وقوع جرم، مشمول این ماده قرار نخواهد گرفت، ولی می‌تواند به عنوان معاونت در جرم مورد تعقیب قرار گیرد.[۱۵] به لحاظ عنصر روانی، علاوه بر سوء نیت عام (علم و آگاهی از مجرمانه بودن عمل)، لازم است مرتکب، «قصد خلاصی مجرم از محکومیت» را داشته باشد.[۱۶]

گفتنی است در تبصره این ماده، به یکی از معاذیر قانونی تخفیف مجازات اشاره شده‌ است، بدین نحو که وجود قرابت نسبی و سببی درجه اول با مجرم، سبب تخفیف مجازات خواهد بود.[۱۷][۱۸]

نکات توضیحی ماده ۵۵۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

در ماده ۵۵۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)، یاری رساندن به مجرم برای رهایی از تعقیب و رسیدگی مورد جرم انگاری قرار گرفته است. عنصر مادی این جرم، اصولا از طریق فعل محقق میشود نه ترک فعل.[۱۹]

نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده ۵۵۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

  1. آگاهی از وقوع جرم و کمک به مجرم برای فرار از محاکمه و محکومیت، جرم محسوب می‌شود.
  2. کمک به مجرم شامل اقداماتی مانند تهیه منزل، مخفی کردن ادله جرم و ارائه ادله جعلی برای تبرئه است.
  3. مجازات این جرم حبس از یک تا سه سال است.
  4. اگر مرتکب از اقارب درجه اول متهم باشد، مجازات نمی‌تواند بیشتر از نصف حداکثر تعیین‌شده باشد.
  5. ماده ۵۵۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) به نحوه مجازات افرادی که پس از آگاهی از جرم، مجرم را یاری می‌کنند، می‌پردازد.

رویه های قضایی

مقالات مرتبط

منابع

  1. ماده ۲ قانون مجازات اسلامی
  2. محمدجعفر جعفری لنگرودی. مبسوط در ترمینولوژی حقوق (جلد چهارم). چاپ 4. گنج دانش، 1388.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6669112
  3. حسین آقایی جنت مکان. حقوق کیفری عمومی (جلد دوم) (بر اساس لایحه قانون مجازات اسلامی). چاپ 1. جنگل، 1390.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6669116
  4. قاسم مرادی. علوم جنایی. چاپ 1. امجد، 1398.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6669120
  5. عباس زراعت. قانون مجازات اسلامی در نظم حقوقی کنونی (همراه با فهرست تفصیلی عناوین مجرمانه). چاپ 4. ققنوس، 1389.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 715128
  6. احسان داودیان. حقوق زندانی در ایران و اسناد بین المللی. چاپ 1. مجد، 1395.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6656592
  7. محمدجعفر جعفری لنگرودی. وسیط در ترمینولوژی حقوق. چاپ 3. گنج دانش، 1389.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6669056
  8. مسعود انصاری و محمدعلی طاهری. دانشنامه حقوق خصوصی (جلد اول). چاپ 2. محراب فکر، 1386.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6669060
  9. محمدجعفر جعفری لنگرودی. ترمینولوژی حقوق. چاپ 7. گنج دانش، 1374.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6669064
  10. محمدجعفر جعفری لنگرودی. مبسوط در ترمینولوژی حقوق (جلد اول). چاپ 1. گنج دانش، 1388.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6669068
  11. محمود آخوندی اصل. آیین دادرسی کیفری (جلد پنجم) (مباحث کاربردی حقوق). چاپ 1. سازمان چاپ و انتشارات، 1386.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6402836
  12. مهدی شهرکی. تحولات کیفرشناسی در قانون جزایی ایران. فصلنامه قانونیار شماره 6 تابستان 1397، 1397.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6656432
  13. عباس زراعت. قانون مجازات اسلامی در نظم حقوقی کنونی (همراه با فهرست تفصیلی عناوین مجرمانه). چاپ 4. ققنوس، 1389.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 717240
  14. عباس زراعت. شرح قانون مجازات اسلامی (جلد اول) (بخش تعزیرات). چاپ 2. فیض، 1377.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 389156
  15. عباس زراعت. قانون مجازات اسلامی در نظم حقوقی کنونی (همراه با فهرست تفصیلی عناوین مجرمانه). چاپ 4. ققنوس، 1389.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 717260
  16. عباس زراعت. شرح قانون مجازات اسلامی (جلد اول) (بخش تعزیرات). چاپ 2. فیض، 1377.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 857640
  17. ایرج گلدوزیان. محشای قانون مجازات اسلامی. چاپ 5. مجمع علمی و فرهنگی مجد، 1384.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 668076
  18. ایرج گلدوزیان. محشای قانون مجازات اسلامی. چاپ 5. مجمع علمی و فرهنگی مجد، 1384.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 668088
  19. محمد یکرنگی. جرایم علیه اجرای عدالت قضایی (مطالعه تطبیقی). چاپ 2. خرسندی، 1391.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 3171896
  20. ایرج گلدوزیان. محشای قانون مجازات اسلامی. چاپ 5. مجمع علمی و فرهنگی مجد، 1384.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 674544