ماده ۷۰۰ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات): تفاوت میان نسخهها
پرش به ناوبری
پرش به جستجو
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۹ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''ماده ۷۰۰ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)''': هر کس با نظم یا | {{برای کتاب}}'''ماده ۷۰۰ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)''': هر کس با نظم یا نثر یا به صورت کتبی یا شفاهی کسی را [[هجو]] کند یا هجویه را منتشر نماید به [[حبس]] از پانزده روز تا سه ماه محکوم میشود. | ||
*{{زیتونی|[[ماده ۶۹۹ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)|مشاهده ماده قبلی]]}} | * {{زیتونی|[[ماده ۶۹۹ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)|مشاهده ماده قبلی]]}} | ||
*{{زیتونی|[[ماده ۷۰۱ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)|مشاهده ماده بعدی]]}} | * {{زیتونی|[[ماده ۷۰۱ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)|مشاهده ماده بعدی]]}} | ||
== مواد مرتبط == | == مواد مرتبط == | ||
* [[ماده | * [[ماده ۷۲۷ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)]] | ||
* [[ماده | * [[ماده ۲۷۲ قانون مجازات عمومی مصوب ۱۳۰۴]] | ||
* [[ماده ۱۴۳ قانون تعزیرات مصوب ۱۳۶۲]] | |||
* [[ماده | |||
== توضیح واژگان == | == توضیح واژگان == | ||
* [[هجو]]: به معنای برشمردن معایب دیگری و [[توهین]] و اهانت به او است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=محشای قانون مجازات اسلامی|ترجمه=|جلد=|سال=1384|ناشر=مجمع علمی و فرهنگی مجد|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=677136|صفحه=|نام۱=ایرج|نام خانوادگی۱=گلدوزیان|چاپ=5}}</ref> | |||
* [[حبس]]: به معنای محدود کردن فرد از رفت و آمد و جلوگیری از [[تصرف|تصرفات]] او، آن گونه که خودش میخواهد، است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق زندانی در ایران و اسناد بینالمللی|ترجمه=|جلد=|سال=1395|ناشر=مجد|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=6656592|صفحه=|نام۱=احسان|نام خانوادگی۱=داودیان|چاپ=1}}</ref> | |||
== | == پیشینه == | ||
در این | در [[ماده ۲۷۲ قانون مجازات عمومی مصوب ۱۳۰۴]]،<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=قانون مجازات اسلامی در نظم حقوقی کنونی (همراه با فهرست تفصیلی عناوین مجرمانه)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=ققنوس|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=6231556|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=4}}</ref> و [[ماده ۱۴۳ قانون تعزیرات مصوب ۱۳۶۲]] عیناً [[جرم هجو]] پیشبینی شده بود، با این تفاوت که در این مواد به هجو شفاهی اشاره ای نشده و همچنین کاربرد کلمه «و» به جای «یا» در این ماده نشان میدهد که تحقق جرم منوط به نوشتن و انتشار توأمان بوده است، حال آنکه در [[قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات های بازدارنده)|قانون فعلی]]، ارتکاب هر یک از این رفتارها برای تحقق [[جرم]] کفایت میکند.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق کیفری اختصاصی (جرایم علیه اشخاص)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=357364|صفحه=|نام۱=حسین|نام خانوادگی۱=میرمحمدصادقی|چاپ=7}}</ref> | ||
== نکات تفسیری دکترین ماده ۷۰۰ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) == | |||
[[مقنن|قانونگذار]] در '''ماده ۷۰۰ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)''' به بیان شرایط جرم هجو پرداخته است. [[عنصر مادی]] این جرم، نوشتن یا انتشار عیوب دیگری در قالب جملات موزون یا شعر است. برای تحقق این جرم لازم است که هجو منحصراً از طریق نثر یا نظم صورت گیرد؛ خواه شفاهی، خواه کتبی. به این نوع از جرائم که کاربرد وسیله خاصی در آن شرط میباشد، [[جرایم مقید به وسیله|جرائم مقید به وسیله]] گفته میشود، بنابراین استفاده از جملات ناموزون، کلمات تنها، کاریکاتور و اشاره برای بیان عیوب دیگری نمیتواند هجو محسوب شود.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات)|ترجمه=|جلد=|سال=1382|ناشر=ققنوس|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=612688|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=1}}</ref> همچنین بر طبق متن ماده و کاربرد عبارت «کسی را هجو کند»، هجو شونده لزوماً باید [[شخص حقیقی]] و معین باشد؛ بنابراین هجو یک [[شرکت تجاری]] یا مردم یک شهر بهطور کلی، مشمول این ماده نخواهد بود.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات)|ترجمه=|جلد=|سال=1382|ناشر=ققنوس|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=612708|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=1}}</ref> مرتکب این جرم باید با [[اراده]] و اختیار خود [[عمد|عامدانه]] به این عمل دست زند، چرا که این جرم به صورت سهوی قابل تحقق نیست، البته اینکه شخص [[قصد]] شوخی و مزاح با دیگری داشته، رافع [[مسئولیت کیفری|مسئولیت]] نخواهد بود.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=محشای قانون مجازات اسلامی|ترجمه=|جلد=|سال=1384|ناشر=مجمع علمی و فرهنگی مجد|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=677168|صفحه=|نام۱=ایرج|نام خانوادگی۱=گلدوزیان|چاپ=5}}</ref> | |||
== نکات توصیفی هوش مصنوعی == | == نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده ۷۰۰ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) == | ||
{{هوش مصنوعی (ماده)}} | {{هوش مصنوعی (ماده)}} | ||
# هجو کردن چه به صورت نظم (شعر) و چه به صورت نثر (نوشته) جرم محسوب میشود. | # هجو کردن چه به صورت نظم (شعر) و چه به صورت نثر (نوشته) جرم محسوب میشود. | ||
# این هجو میتواند کتبی (نوشتاری) یا شفاهی (گفتاری) باشد. | # این هجو میتواند کتبی (نوشتاری) یا شفاهی (گفتاری) باشد. | ||
# مجازات تعیینشده برای این جرم، حبس از پانزده روز تا سه ماه است. | # [[مجازات]] تعیینشده برای این جرم، حبس از پانزده روز تا سه ماه است. | ||
# انتشار هجویه نیز معادل با انجام خود هجو است و مشمول همان مجازات میشود. | # انتشار هجویه نیز معادل با انجام خود هجو است و مشمول همان مجازات میشود. | ||
== انتقادات == | |||
بهتر بود قانونگذار در '''ماده ۷۰۰ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)'''، به جای عبارت «یا به صورت کتبی یا شفاهی» از عبارت «چه به صورت کتبی و چه شفاهی» استفاده میکرد تا این شبهه ایجاد نشود که این موارد، نمونههای دیگری از ارتکاب جرم هجو علاوه بر نظم و نثر هستند.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق کیفری اختصاصی (جرایم علیه اشخاص)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=357372|صفحه=|نام۱=حسین|نام خانوادگی۱=میرمحمدصادقی|چاپ=7}}</ref> | |||
== مقالات مرتبط == | == مقالات مرتبط == | ||
* [[میزگرد راجع به جرایم مطبوعاتی]] | * [[میزگرد راجع به جرایم مطبوعاتی|میزگرد راجع به جرایم مطبوعاتی]] | ||
* [[حکمرانی و تنظیمگری پلتفرمهای ویدئویی در ایران: از منازعه بر سر نهاد متولی تا تعدیل محتوا]] | * [[حکمرانی و تنظیمگری پلتفرمهای ویدئویی در ایران: از منازعه بر سر نهاد متولی تا تعدیل محتوا]] | ||
* [[حمایت از حقوق معنوی هنرمندان مجری اثر در حقوق ایران، فرانسه و اسناد بینالمللی]] | |||
* [[معناشناسی حق معنوی در گفتمان حقوقی اسلام و ایران]] | |||
* [[راهبردهای حمایتی سازمان مللمتحد، ایران و اسلام در تأمین امنیت بزه-دیدگان و شهود قاچاق انسان]] | |||
== منابع == | == منابع == | ||
{{پانویس}} | {{پانویس|۲}} | ||
{{مواد قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)}} | {{مواد قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)}} | ||
[[رده:افتراء و توهین و هتک حرمت]] | [[رده:افتراء و توهین و هتک حرمت]] | ||
| خط ۴۰: | خط ۴۵: | ||
[[رده:مواد قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)]] | [[رده:مواد قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)]] | ||
[[رده:افترا و توهین و هتک حرمت]] | [[رده:افترا و توهین و هتک حرمت]] | ||
{{ترتیبپیشفرض:ماده ۳۵۰۰}} | |||
نسخهٔ کنونی تا ۳۱ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۳:۵۴
ماده ۷۰۰ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات): هر کس با نظم یا نثر یا به صورت کتبی یا شفاهی کسی را هجو کند یا هجویه را منتشر نماید به حبس از پانزده روز تا سه ماه محکوم میشود.
مواد مرتبط
- ماده ۷۲۷ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)
- ماده ۲۷۲ قانون مجازات عمومی مصوب ۱۳۰۴
- ماده ۱۴۳ قانون تعزیرات مصوب ۱۳۶۲
توضیح واژگان
پیشینه
در ماده ۲۷۲ قانون مجازات عمومی مصوب ۱۳۰۴،[۳] و ماده ۱۴۳ قانون تعزیرات مصوب ۱۳۶۲ عیناً جرم هجو پیشبینی شده بود، با این تفاوت که در این مواد به هجو شفاهی اشاره ای نشده و همچنین کاربرد کلمه «و» به جای «یا» در این ماده نشان میدهد که تحقق جرم منوط به نوشتن و انتشار توأمان بوده است، حال آنکه در قانون فعلی، ارتکاب هر یک از این رفتارها برای تحقق جرم کفایت میکند.[۴]
نکات تفسیری دکترین ماده ۷۰۰ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)
قانونگذار در ماده ۷۰۰ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) به بیان شرایط جرم هجو پرداخته است. عنصر مادی این جرم، نوشتن یا انتشار عیوب دیگری در قالب جملات موزون یا شعر است. برای تحقق این جرم لازم است که هجو منحصراً از طریق نثر یا نظم صورت گیرد؛ خواه شفاهی، خواه کتبی. به این نوع از جرائم که کاربرد وسیله خاصی در آن شرط میباشد، جرائم مقید به وسیله گفته میشود، بنابراین استفاده از جملات ناموزون، کلمات تنها، کاریکاتور و اشاره برای بیان عیوب دیگری نمیتواند هجو محسوب شود.[۵] همچنین بر طبق متن ماده و کاربرد عبارت «کسی را هجو کند»، هجو شونده لزوماً باید شخص حقیقی و معین باشد؛ بنابراین هجو یک شرکت تجاری یا مردم یک شهر بهطور کلی، مشمول این ماده نخواهد بود.[۶] مرتکب این جرم باید با اراده و اختیار خود عامدانه به این عمل دست زند، چرا که این جرم به صورت سهوی قابل تحقق نیست، البته اینکه شخص قصد شوخی و مزاح با دیگری داشته، رافع مسئولیت نخواهد بود.[۷]
نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده ۷۰۰ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)
 | محتوای مندرج در این قسمت توسط هوش مصنوعی تولید شده است. |
- هجو کردن چه به صورت نظم (شعر) و چه به صورت نثر (نوشته) جرم محسوب میشود.
- این هجو میتواند کتبی (نوشتاری) یا شفاهی (گفتاری) باشد.
- مجازات تعیینشده برای این جرم، حبس از پانزده روز تا سه ماه است.
- انتشار هجویه نیز معادل با انجام خود هجو است و مشمول همان مجازات میشود.
انتقادات
بهتر بود قانونگذار در ماده ۷۰۰ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)، به جای عبارت «یا به صورت کتبی یا شفاهی» از عبارت «چه به صورت کتبی و چه شفاهی» استفاده میکرد تا این شبهه ایجاد نشود که این موارد، نمونههای دیگری از ارتکاب جرم هجو علاوه بر نظم و نثر هستند.[۸]
مقالات مرتبط
- میزگرد راجع به جرایم مطبوعاتی
- حکمرانی و تنظیمگری پلتفرمهای ویدئویی در ایران: از منازعه بر سر نهاد متولی تا تعدیل محتوا
- حمایت از حقوق معنوی هنرمندان مجری اثر در حقوق ایران، فرانسه و اسناد بینالمللی
- معناشناسی حق معنوی در گفتمان حقوقی اسلام و ایران
- راهبردهای حمایتی سازمان مللمتحد، ایران و اسلام در تأمین امنیت بزه-دیدگان و شهود قاچاق انسان
منابع
- ↑ ایرج گلدوزیان. محشای قانون مجازات اسلامی. چاپ 5. مجمع علمی و فرهنگی مجد، 1384. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 677136
- ↑ احسان داودیان. حقوق زندانی در ایران و اسناد بینالمللی. چاپ 1. مجد، 1395. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6656592
- ↑ عباس زراعت. قانون مجازات اسلامی در نظم حقوقی کنونی (همراه با فهرست تفصیلی عناوین مجرمانه). چاپ 4. ققنوس، 1389. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6231556
- ↑ حسین میرمحمدصادقی. حقوق کیفری اختصاصی (جرایم علیه اشخاص). چاپ 7. میزان، 1389. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 357364
- ↑ عباس زراعت. شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات). چاپ 1. ققنوس، 1382. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 612688
- ↑ عباس زراعت. شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات). چاپ 1. ققنوس، 1382. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 612708
- ↑ ایرج گلدوزیان. محشای قانون مجازات اسلامی. چاپ 5. مجمع علمی و فرهنگی مجد، 1384. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 677168
- ↑ حسین میرمحمدصادقی. حقوق کیفری اختصاصی (جرایم علیه اشخاص). چاپ 7. میزان، 1389. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 357372