ماده ۷۱۶ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات): تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی حقوق
پرش به ناوبری پرش به جستجو
 
(۳ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۶: خط ۶:
* [[ماده ۷۱۵ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)]]
* [[ماده ۷۱۵ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)]]
* [[ماده ۷۱۷ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)]]
* [[ماده ۷۱۷ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)]]
* [[ماده ۶۷۵ قانون مجازات اسلامی (۱۳۹۲)]]
* [[ماده ۷۰۸ قانون مجازات اسلامی (۱۳۹۲)]]
== توضیح واژگان ==
== توضیح واژگان ==


* [[صدمه بدنی]]: به آسیب‌هایی گفته می‌شود که به تمامیت جسمی انسان وارد می‌گردد. به علاوه، هر گونه فعل یا ترک فعلی که منتهی به ازدست رفتن کارکرد طبیعی یک عضو از بدن شود، خواه به طور کلی یا جزئی به نحوی که دیگر کارکرد طبیعی آن عضو صورت نگیرد، صدمه بدنی است.<ref name=":0">{{Cite journal|title=بررسی تطبیقی جبران خسارت صدمات بدنی در حقوق ایران و انگلستان|url=https://csiw.qom.ac.ir/article_2129.html|journal=پژوهش تطبیقی حقوق اسلام و غرب|date=1402|issn=2476-4213|pages=77–96|volume=10|issue=2|doi=10.22091/csiw.2022.6493.1999|language=fa|first=عادل|last=ساریخانی|first2=مهدی|last2=شریفی}}</ref>
* [[صدمه بدنی]]: به آسیب‌هایی گفته می‌شود که به تمامیت جسمی انسان وارد می‌گردد. به علاوه، هر گونه فعل یا ترک فعلی که منتهی به ازدست رفتن کارکرد طبیعی یک عضو از بدن شود، خواه به طور کلی یا جزئی به نحوی که دیگر کارکرد طبیعی آن عضو صورت نگیرد، صدمه بدنی است.<ref name=":0">{{Cite journal|title=بررسی تطبیقی جبران خسارت صدمات بدنی در حقوق ایران و انگلستان|url=https://csiw.qom.ac.ir/article_2129.html|journal=پژوهش تطبیقی حقوق اسلام و غرب|date=1402|issn=2476-4213|pages=77–96|volume=10|issue=2|doi=10.22091/csiw.2022.6493.1999|language=fa|first=عادل|last=ساریخانی|first2=مهدی|last2=شریفی}}</ref>
* [[منفعت]]:
* [[دیه]]: [[مال|مالی]] است که به موجب [[شرع]] و در نتیجه ارتکاب [[جنایت]] و تجاوز نسبت به [[جنایت بر نفس|نفس]] یا [[جنایت بر عضو|عضو]] به [[مجنی علیه]] یا ولی یا [[ولی دم|اولیاء دم]] وی پرداخته می‌شود. این مال را در برخی [[جنایت خطای محض|جرایم خطایی]] نیز باید پرداخت.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=مبسوط در ترمینولوژی حقوق (جلد سوم)|ترجمه=|جلد=|سال=1388|ناشر=گنج دانش|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=331224|صفحه=|نام۱=محمدجعفر|نام خانوادگی۱=جعفری لنگرودی|چاپ=4}}</ref>
* [[دیه]]: [[مال|مالی]] است که به موجب [[شرع]] و در نتیجه ارتکاب [[جنایت]] و تجاوز نسبت به [[جنایت بر نفس|نفس]] یا [[جنایت بر عضو|عضو]] به [[مجنی علیه]] یا ولی یا [[ولی دم|اولیاء دم]] وی پرداخته می‌شود. این مال را در برخی [[جنایت خطای محض|جرایم خطایی]] نیز باید پرداخت.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=مبسوط در ترمینولوژی حقوق (جلد سوم)|ترجمه=|جلد=|سال=1388|ناشر=گنج دانش|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=331224|صفحه=|نام۱=محمدجعفر|نام خانوادگی۱=جعفری لنگرودی|چاپ=4}}</ref>
منظور از «منافع» یکی از موارد مندرج در مواد [[ماده ۶۷۵ قانون مجازات اسلامی (۱۳۹۲)|675]] تا [[ماده 708 قانون مجازات اسلامی (1392)|708]] می باشد. <ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق کیفری اختصاصی (جرایم علیه اشخاص)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=355596|صفحه=|نام۱=حسین|نام خانوادگی۱=میرمحمدصادقی|چاپ=7}}</ref>
== پیشینه ==
== پیشینه ==
سابقا قانونگذار در [[ماده ۱۵۱ قانون تعزیرات مصوب ۱۳۶۲|ماده 151 قانون مجازات اسلامی تعزیرات مصوب 1362]]، ایراد صدمات بدنی و یا سلب قدرت کار بر اثر حوادث رانندگی را که بیش از دو ماه به طول بیانجامد، مورد جرم انگاری قرار داده بود.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق کیفری اختصاصی (جلد اول) (جرایم علیه اشخاص)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=مجمع علمی و فرهنگی مجد|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=1940164|صفحه=|نام۱=هوشنگ|نام خانوادگی۱=شامبیاتی|چاپ=1}}</ref>
سابقا قانونگذار در [[ماده ۱۵۱ قانون تعزیرات مصوب ۱۳۶۲|ماده 151 قانون مجازات اسلامی تعزیرات مصوب 1362]]، ایراد صدمات بدنی و یا سلب قدرت کار بر اثر حوادث رانندگی را که بیش از دو ماه به طول بیانجامد، مورد جرم انگاری قرار داده بود.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق کیفری اختصاصی (جلد اول) (جرایم علیه اشخاص)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=مجمع علمی و فرهنگی مجد|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=1940164|صفحه=|نام۱=هوشنگ|نام خانوادگی۱=شامبیاتی|چاپ=1}}</ref>
== نکات تفسیری دکترین ماده 716 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) ==
== نکات تفسیری دکترین ماده 716 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) ==
مطابق ماده، در صورتی که رانندگی یا [[تصدی وسیله نقلیه موتوری]] منجر به ایراد صدمه به منافع، نقصان یا ضعف یکی از اعضا و یا زایمان زود هنگام گردد، مرتکب به مجازات فوق محکوم خواهد شد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات)|ترجمه=|جلد=|سال=1382|ناشر=ققنوس|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=612320|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=1}}</ref> برای تحقق این جرم نیز مانند ماده 714 باید [[عنصر معنوی|عنصر روانی]] مرتکب مبنی بر [[تقصیر]] در رانندگی احراز شود.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات)|ترجمه=|جلد=|سال=1382|ناشر=ققنوس|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=612320|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=1}}</ref>  
عنصر مادی این جرم، ایراد صدمه غیر عمدی ناشی از رانندگی یا تصدی وسیله موتوری است که منجر به نتایج مذکور در ماده شود. اگر یک حادثه، منجر به صدمه بدنی چند نفر شود و در نتیجه آثاری را در هر یک بر جای گذارد، مجازات های متعدد به همراه ندارد اما دادگاه می تواند مجازات را تشدید نماید. همچنین اگر یک حادثه، منجر به برخی از نتایج مذکور در این ماده و برخی نتایج مذکور در ماده قبل شود، مجازات شدیدتر اعمال می شود. همچنین لازم به ذکر است که عنصر مادی این جرم، تقصیر است لذا برای تحقق این جرم باید [[عنصر معنوی|عنصر روانی]] مرتکب مبنی بر [[تقصیر]] در رانندگی احراز شود.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات)|ترجمه=|جلد=|سال=1382|ناشر=ققنوس|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=612320|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=1}}</ref>  
== نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده 716 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) ==
== نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده 716 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) ==
{{هوش مصنوعی (ماده)}}
{{هوش مصنوعی (ماده)}}

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۰ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۵۴

ماده ۷۱۶ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات): هرگاه یکی از جهات مذکور در ماده (714) موجب صدمه بدنی شود که باعث نُقصان یا ضعف دائم یکی از منافع یا یکی از اعضای بدن شود و ‌یا باعث از بین رفتن قسمتی از عضو مصدو‌م گردد، بدو‌ن آنکه عضو از کار بیافتد یا باعث و‌ضعِ حَمل زن قبل از موعد طبیعی شود مرتکب به حبس از یک ماه تا سه ‌ماه و پرداخت دیه در صورت مطالبه از ناحیه مصدو‌م محکوم خواهد شد.

مواد مرتبط

توضیح واژگان

  • صدمه بدنی: به آسیب‌هایی گفته می‌شود که به تمامیت جسمی انسان وارد می‌گردد. به علاوه، هر گونه فعل یا ترک فعلی که منتهی به ازدست رفتن کارکرد طبیعی یک عضو از بدن شود، خواه به طور کلی یا جزئی به نحوی که دیگر کارکرد طبیعی آن عضو صورت نگیرد، صدمه بدنی است.[۱]
  • دیه: مالی است که به موجب شرع و در نتیجه ارتکاب جنایت و تجاوز نسبت به نفس یا عضو به مجنی علیه یا ولی یا اولیاء دم وی پرداخته می‌شود. این مال را در برخی جرایم خطایی نیز باید پرداخت.[۲]

پیشینه

سابقا قانونگذار در ماده 151 قانون مجازات اسلامی تعزیرات مصوب 1362، ایراد صدمات بدنی و یا سلب قدرت کار بر اثر حوادث رانندگی را که بیش از دو ماه به طول بیانجامد، مورد جرم انگاری قرار داده بود.[۳]

نکات تفسیری دکترین ماده 716 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

عنصر مادی این جرم، ایراد صدمه غیر عمدی ناشی از رانندگی یا تصدی وسیله موتوری است که منجر به نتایج مذکور در ماده شود. اگر یک حادثه، منجر به صدمه بدنی چند نفر شود و در نتیجه آثاری را در هر یک بر جای گذارد، مجازات های متعدد به همراه ندارد اما دادگاه می تواند مجازات را تشدید نماید. همچنین اگر یک حادثه، منجر به برخی از نتایج مذکور در این ماده و برخی نتایج مذکور در ماده قبل شود، مجازات شدیدتر اعمال می شود. همچنین لازم به ذکر است که عنصر مادی این جرم، تقصیر است لذا برای تحقق این جرم باید عنصر روانی مرتکب مبنی بر تقصیر در رانندگی احراز شود.[۴]

نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده 716 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

  1. صدمه بدنی ناشی از جهات مذکور در ماده 714
  2. نقصان یا ضعف دائم یکی از منافع یا اعضای بدن
  3. از بین رفتن قسمتی از عضو مصدوم بدون از کار افتادن کلی عضو
  4. وضع حمل زودتر از موعد طبیعی
  5. مجازات حبس از یک ماه تا سه ماه
  6. پرداخت دیه در صورت مطالبه از جانب مصدوم

رویه های قضایی

  • کمیسیون تخصصی معاونت آموزشی قوه قضائیه در خصوص مجازات راننده ای که در اثر حادثه رانندگی صرفا به خودش صدمه زده است بیان میکند: همان طور که اقدام به خودکشی در مقررات جزائی، جرم محسوب نمیشود، صدمه غیر عمدی ناشی از بی احتیاطی در امر رانندگی نسبت به خود راننده نیز جرم به حساب نمی آید و مواد 715، 716 و 717 قانون مجازات اسلامی، ناظر به صدمات وارده به شخص یا اشخاص دیگر است. [۵]
  • نظریه شماره 1320/96/7 مورخ 1396/06/11 اداره کل حقوقی قوه قضاییه

منابع

  1. ساریخانی, عادل; شریفی, مهدی (1402). "بررسی تطبیقی جبران خسارت صدمات بدنی در حقوق ایران و انگلستان". پژوهش تطبیقی حقوق اسلام و غرب. 10 (2): 77–96. doi:10.22091/csiw.2022.6493.1999. ISSN 2476-4213.
  2. محمدجعفر جعفری لنگرودی. مبسوط در ترمینولوژی حقوق (جلد سوم). چاپ 4. گنج دانش، 1388.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 331224
  3. هوشنگ شامبیاتی. حقوق کیفری اختصاصی (جلد اول) (جرایم علیه اشخاص). چاپ 1. مجمع علمی و فرهنگی مجد، 1389.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 1940164
  4. عباس زراعت. شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات). چاپ 1. ققنوس، 1382.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 612320
  5. عباس زراعت. شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات). چاپ 1. ققنوس، 1382.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 612332