ماده ۶۶۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات): تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی حقوق
پرش به ناوبری پرش به جستجو
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱۳: خط ۱۳:
* [[اکراه]]: یعنی وارد آوردن فشار مادی یا معنوی به [[شخص|شخصی]]، جهت وادار نمودن او به اتیان عمل،<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق مدنی (جلد اول) (در اموال، مالکیت، حق انتفاع، حق ارتفاق، تعهدات به‌طور کلی، بیع و معاوضه)|ترجمه=|جلد=|سال=1375|ناشر=اسلامیه|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=526592|صفحه=|نام۱=سیدحسن|نام خانوادگی۱=امامی|چاپ=17}}</ref> یا عدم اتیان [[عمل مادی|عملی مادی]]، یا [[عمل حقوقی|حقوقی]].<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق مدنی (جل ششم) (عقود معین-بخش اول) (بیع، خیارات، بیع شرط، اجاره، جعاله، قرض، صلح، مضاربه)|ترجمه=|جلد=|سال=1382|ناشر=گنج دانش|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=895296|صفحه=|نام۱=پرویز|نام خانوادگی۱=نوین|نام۲=عباس|نام خانوادگی۲=خواجه پیری|چاپ=2}}</ref>
* [[اکراه]]: یعنی وارد آوردن فشار مادی یا معنوی به [[شخص|شخصی]]، جهت وادار نمودن او به اتیان عمل،<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق مدنی (جلد اول) (در اموال، مالکیت، حق انتفاع، حق ارتفاق، تعهدات به‌طور کلی، بیع و معاوضه)|ترجمه=|جلد=|سال=1375|ناشر=اسلامیه|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=526592|صفحه=|نام۱=سیدحسن|نام خانوادگی۱=امامی|چاپ=17}}</ref> یا عدم اتیان [[عمل مادی|عملی مادی]]، یا [[عمل حقوقی|حقوقی]].<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق مدنی (جل ششم) (عقود معین-بخش اول) (بیع، خیارات، بیع شرط، اجاره، جعاله، قرض، صلح، مضاربه)|ترجمه=|جلد=|سال=1382|ناشر=گنج دانش|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=895296|صفحه=|نام۱=پرویز|نام خانوادگی۱=نوین|نام۲=عباس|نام خانوادگی۲=خواجه پیری|چاپ=2}}</ref>


* [[نوشته]]: عبارت‌های خطی، علامت و رموزی هستند که نشان از [[اراده]] ای دارند.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=قانون مجازات اسلامی در نظم حقوقی کنونی (همراه با فهرست تفصیلی عناوین مجرمانه)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=ققنوس|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=715140|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=4}}</ref>
* [[سند]]: نوشته‌ای است که به‌ طور کتبی، به منظور احقاق و اثبات عمل یا [[واقعه حقوقی]] تنظیم می‌گردد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=تأمین خسارت احتمالی|ترجمه=|جلد=|سال=1385|ناشر=مهاجر|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=2246488|صفحه=|نام۱=جواد|نام خانوادگی۱=خالقیان|چاپ=1}}</ref>
* [[سند]]: نوشته‌ای است که به‌ طور کتبی، به منظور احقاق و اثبات عمل یا [[واقعه حقوقی]] تنظیم می‌گردد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=تأمین خسارت احتمالی|ترجمه=|جلد=|سال=1385|ناشر=مهاجر|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=2246488|صفحه=|نام۱=جواد|نام خانوادگی۱=خالقیان|چاپ=1}}</ref>
* [[امضا]]: هر نوشته و علامتی است که در ذیل سند، حسب [[قصد]] و عادت ترسیم کننده، و نیز در نظر دیگران، دلالت بر [[هویت]] فرد نماید.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=ماهنامه قضاوت، شماره 50، فروردین و اردیبهشت 87|ترجمه=|جلد=|سال=1387|ناشر=دادگستری استان تهران|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=2050216|صفحه=|نام۱=دادگستری استان تهران|نام خانوادگی۱=|چاپ=}}</ref>
* [[امضا]]: هر نوشته و علامتی است که در ذیل سند، حسب [[قصد]] و عادت ترسیم کننده، و نیز در نظر دیگران، دلالت بر [[هویت]] فرد نماید.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=ماهنامه قضاوت، شماره 50، فروردین و اردیبهشت 87|ترجمه=|جلد=|سال=1387|ناشر=دادگستری استان تهران|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=2050216|صفحه=|نام۱=دادگستری استان تهران|نام خانوادگی۱=|چاپ=}}</ref>
* [[مُهر|مهر]]: قطعه فلز یا لاستیک یا چوبی است که بر روی آن اسم یا علامتی حک شده و به جای امضا یا همراه با امضا به کار می‌رود.<ref name=":0">{{یادکرد کتاب۲||عنوان=شرح قانون مجازات اسلامی (جلد اول) (بخش تعزیرات)|ترجمه=|جلد=|سال=1377|ناشر=فیض|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=388668|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=2}}</ref>
* [[مُهر|مهر]]: قطعه فلزی است که روی آن اسم شخص حکاکی شده و به جای امضا به کار رود.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=وسیط در ترمینولوژی حقوق|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=گنج دانش|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=6796240|صفحه=|نام۱=محمدجعفر|نام خانوادگی۱=جعفری لنگرودی|چاپ=3}}</ref>


* [[حبس]]: به معنای محدود کردن فرد از رفت و آمد و جلوگیری از [[تصرف|تصرفات]] او، آنگونه که خودش می‌خواهد، است.<ref>{{یادکرد کتاب۲|1=|عنوان=حقوق زندانی در ایران و اسناد بین المللی|ترجمه=|جلد=|سال=1395|ناشر=مجد|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=6656592|صفحه=|نام۱=احسان|نام خانوادگی۱=داودیان|چاپ=1}}</ref>
* [[حبس]]: به معنای محدود کردن فرد از رفت و آمد و جلوگیری از [[تصرف|تصرفات]] او، آنگونه که خودش می‌خواهد، است.<ref>{{یادکرد کتاب۲|1=|عنوان=حقوق زندانی در ایران و اسناد بین المللی|ترجمه=|جلد=|سال=1395|ناشر=مجد|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=6656592|صفحه=|نام۱=احسان|نام خانوادگی۱=داودیان|چاپ=1}}</ref>

نسخهٔ ‏۲۹ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۳۳

ماده ۶۶۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات): هرکس با جبر و قهر یا با اِکراه و تهدید دیگری را ملزم به دادن نوشته یا سند یا امضاء یا مُهر نماید یا سند و نوشته‌ای که متعلق به او یا سپرده به او می‌باشد را از وی بگیرد به حبس از چهل و پنج روز تا یک سال و تا (۷۴) ضَربه شلاق محکوم خواهد شد.

مواد مرتبط

توضیح واژگان

  • سند: نوشته‌ای است که به‌ طور کتبی، به منظور احقاق و اثبات عمل یا واقعه حقوقی تنظیم می‌گردد.[۳]
  • امضا: هر نوشته و علامتی است که در ذیل سند، حسب قصد و عادت ترسیم کننده، و نیز در نظر دیگران، دلالت بر هویت فرد نماید.[۴]
  • مهر: قطعه فلزی است که روی آن اسم شخص حکاکی شده و به جای امضا به کار رود.[۵]
  • حبس: به معنای محدود کردن فرد از رفت و آمد و جلوگیری از تصرفات او، آنگونه که خودش می‌خواهد، است.[۶]

نکات تفسیری دکترین ماده ۶۶۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

عنصر مادی این جرم، اخذ سند به عنف یا تهدید است،[۷] در واقع رفتار مجرمانه در این جرم، تهدید با زور، اعمال خشونت‌آمیز، جبری و قهری است.[۸] تهدید، یکی از مصادیق معاونت در جرم است که در این ماده به صورت مستقل، مورد حکم قرار گرفته‌ است.[۹] عناصر «تهدید» در حقوق جزا بر سه قسم است: ۱- تهدید به خصوصیات روانی و جسمی ۲- تقاضای خلاف قانون یا خلاف میل تهدید شونده توسط تهدید کننده ۳- عمد تهدید کننده.[۱۰] «اکراه» نیز با «تهدید» مترادف است که شکل معنوی دارند.[۱۱]

منظور از «دادن نوشته، سند، امضا یا مهر» در این ماده، اقدام تهدید شونده به تنظیم و تحویل آنهاست و محل تنظیم، شرط نیست،[۱۲] همچنین لازم نیست تهدید به‌طور مستقیم باشد، بلکه کافی است تهدید کننده مطمئن باشد که موضوع به اطلاع قربانی، رسانده خواهد شد.[۱۳]

گفتنی است چنانچه در نتیجه تهدید یا اکراه، فردِ مجبور یا تهدید شده، اقدامی واجد وصف مجرمانه انجام دهد، مشمول قاعده اکراه و اکراه کننده بوده و سبب اقوی خواهد بود.[۱۴]

از لحاظ عنصر معنوی، جرم موضوع این ماده، عمدی است و مرتکب باید علاوه بر علم به بی حقی خود، قصد نتیجه (سوء نیت خاص) یعنی دستیابی به سند یا نوشته را داشته باشد، انگیزه در تهدید نیز، مانع تحقق جرم نیست.[۱۵]

شایان ذکر است که جرم مذکور، از جرائم قابل گذشت محسوب می‌شود.[۱۶]

نکات توضیحی ماده ۶۶۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

«اکراه» در ماده ۶۶۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)، به معنای وارد آوردن فشار از خارج است،[۱۷] واژگان «جبر» و «قهر» نیز مترادف هستند که می‌توان از آنها به عنف یاد کرد و شکل مادی دارند.[۱۸]

این جرم از جرایم مرکب است، بنابراین رکن مادی آن، متشکل از دو رفتار است: ۱- استفاده از جبر، قهر یا اکراه و تهدید، ۲- اخذ نوشته، سند، امضا و سایر موارد مذکور.[۱۹]

نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده ۶۶۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

  1. الزام دیگری به دادن نوشته یا سند یا امضاء یا مهر از طریق جبر، قهر، اکراه یا تهدید
  2. گرفتن نوشته یا سند متعلق به دیگری یا سپرده به او از طریق جبر، قهر، اکراه یا تهدید
  3. مجازات حبس از چهل و پنج روز تا یک سال
  4. امکان محکومیت به شلاق تا ۷۴ ضربه
  5. پوشش دادن رفتارهایی که در آنها از زور یا تهدید برای به دست آوردن مدارک یا امضا استفاده می‌شود

مصادیق و نمونه‌ها

  • گرفتن سفید مهر یا سفید امضا به جبر و قهر یا تهدید و اکراه از مجنی علیه، می‌تواند از مصادیق این جرم تلقی شود.[۲۰]
  • چنانچه نوشته یا سند اخذ شده با تهدید، متعلق به خود مرتکب باشد، مشمول ماده ۶۶۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) نخواهد بود.[۲۱]

رویه‌های قضایی

  • شعبه دوم دیوان عالی کشور در رای شماره ۵۱۱۶ مورخ ۱۳۳۰/۱۱/۷ بیان داشته‌ است: «اگر کسی از صاحب مغازه جنس نسیه را طلب کند و به دلیل امتناع مشارالیه از دادن جنس او را بزند، این اندازه از ارتکاب ضرب، شروع به گرفتن مال به تهدید و اکراه نیست، زیرا ممکن است متهم پس از امتناع شاکی از تحویل جنس از قصد خود (گرفتن جنس نسیه) منصرف شده باشد و ایراد ضرب صرفا به دلیل عصبانیت صورت گرفته باشد.»[۲۲]

پایان‌نامه و رساله‌های مرتبط

مقالات مرتبط

منابع

  1. سیدحسن امامی. حقوق مدنی (جلد اول) (در اموال، مالکیت، حق انتفاع، حق ارتفاق، تعهدات به‌طور کلی، بیع و معاوضه). چاپ 17. اسلامیه، 1375.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 526592
  2. پرویز نوین و عباس خواجه پیری. حقوق مدنی (جل ششم) (عقود معین-بخش اول) (بیع، خیارات، بیع شرط، اجاره، جعاله، قرض، صلح، مضاربه). چاپ 2. گنج دانش، 1382.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 895296
  3. جواد خالقیان. تأمین خسارت احتمالی. چاپ 1. مهاجر، 1385.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 2246488
  4. ماهنامه قضاوت، شماره 50، فروردین و اردیبهشت 87. دادگستری استان تهران، 1387.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 2050216
  5. محمدجعفر جعفری لنگرودی. وسیط در ترمینولوژی حقوق. چاپ 3. گنج دانش، 1389.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6796240
  6. احسان داودیان. حقوق زندانی در ایران و اسناد بین المللی. چاپ 1. مجد، 1395.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6656592
  7. ایرج گلدوزیان. حقوق جزای اختصاصی (جرایم علیه تمامیت جسمانی- شخصیت معنوی- اموال و مالکیت- امنیت و آسایش عمومی) (علمی-کاربردی). چاپ 13. دانشگاه تهران، 1386.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 428076
  8. ایرج گلدوزیان. ندای انصاف و عدالت در رسیدگی صدور حکم و نحوه اجرای آن. چاپ 1. میزان، 1389.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 2270948
  9. ایرج گلدوزیان. محشای قانون مجازات اسلامی. چاپ 5. مجمع علمی و فرهنگی مجد، 1384.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 676460
  10. محمدجعفر جعفری لنگرودی. مبسوط در ترمینولوژی حقوق (جلد دوم). چاپ 4. گنج دانش، 1388.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 117428
  11. عباس زراعت. شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات). چاپ 1. ققنوس، 1382.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 609116
  12. حسین آقایی نیا. حقوق کیفری اختصاصی (جرایم علیه اشخاص- شخصیت معنوی). چاپ 4. میزان، 1389.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 536176
  13. ایرج گلدوزیان. محشای قانون مجازات اسلامی. چاپ 5. مجمع علمی و فرهنگی مجد، 1384.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 676468
  14. حسین آقایی نیا. حقوق کیفری اختصاصی (جرایم علیه اشخاص- شخصیت معنوی). چاپ 4. میزان، 1389.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 536188
  15. ایرج گلدوزیان. حقوق جزای اختصاصی (جرایم علیه تمامیت جسمانی- شخصیت معنوی- اموال و مالکیت- امنیت و آسایش عمومی) (علمی-کاربردی). چاپ 13. دانشگاه تهران، 1386.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 1576284
  16. ایرج گلدوزیان. محشای قانون مجازات اسلامی بر مبنای قانون مصوب 1/2/1392 به همراه مفاهیم جدید و قوانین جزایی پیشین. چاپ 1. مجمع علمی و فرهنگی مجد، 1392.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 4145368
  17. محمد یکرنگی. جرایم علیه اجرای عدالت قضایی (مطالعه تطبیقی). چاپ 2. خرسندی، 1391.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 3171780
  18. محمد یکرنگی. جرایم علیه اجرای عدالت قضایی (مطالعه تطبیقی). چاپ 2. خرسندی، 1391.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 3171776
  19. محمد یکرنگی. جرایم علیه اجرای عدالت قضایی (مطالعه تطبیقی). چاپ 2. خرسندی، 1391.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 3171772
  20. ایرج گلدوزیان. حقوق جزای اختصاصی (جرایم علیه تمامیت جسمانی- شخصیت معنوی- اموال و مالکیت- امنیت و آسایش عمومی) (علمی-کاربردی). چاپ 13. دانشگاه تهران، 1386.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 428996
  21. ایرج گلدوزیان. محشای قانون مجازات اسلامی. چاپ 5. مجمع علمی و فرهنگی مجد، 1384.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 676480
  22. عباس زراعت. شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات). چاپ 1. ققنوس، 1382.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 609140