ماده ۶۹۱ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

ماده ۶۹۱ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات): هر کس به قهر و غلبه داخل ملکی شود که در تصرف دیگری است اعم از آنکه محصور باشد یا نباشد یا در ابتدای ورود به قهر و غلبه نبوده ولی بعد از اخطار متصرف به قهر و غلبه مانده باشد علاوه بر رفع تجاوز حسب مورد به یک تا شش ماه حبس محکوم می‌شود. هر گاه مرتکبین دو نفر یا بیشتر بوده و لااقل یکی از آنها حامل سلاح باشد به حبس از یک تا سه سال محکوم خواهند شد.

• مشاهده ماده قبلی
• مشاهده ماده بعدی

مواد مرتبط

• ماده ۵۸۰ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)
• ماده ۲۶۵ قانون مجازات عمومی مصوب ۱۳۰۴

توضیح واژگان

• تصرف: عبارت است از استیلا بر مال، به نحوی که هر نوع عملی بتوان در خصوص آن انجام داد و به هر نحوی از آن منتفع گردید و درباره آن اتخاذ تصمیم نمود.
• متصرف: کسی است که مالی را در اختیار دارد، خواه به عنوان مالکیت، خواه به عنوان دیگر ولو غصب و تصرف غیرقانونی.
• حبس: به معنای محدود کردن فرد از رفت و آمد و جلوگیری از تصرفات او، آن گونه که خودش می‌خواهد، است.
• سلاح: در لغت فارسی به معنای آلت جنگیدن و ساز جنگ به کار رفته است، همچنین به وسیله ای که برای حمله یا دفاع به کار می رود نیز گفته می شود.

پیشینه

در ماده ۲۶۵ قانون مجازات عمومی مصوب ۱۳۰۴ نیز ورود به قهر و غلبه به ملک دیگری مورد جرم انگاری قرار گرفته بود؛ با این تفاوت که ماده مذکور، در مجازات بین ملک محصور و غیر محصور تفاوت قائل شده بود.

نکات تفسیری دکترین ماده ۶۹۱ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

در ماده ۶۹۱ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)، قانونگذار ورود به ملک در تصرف دیگری همراه با قهر و غلبه یا ورود به ملک دیگری و توسل به قهر و غلبه برای ماندن را جرم محسوب نموده‌ است. منظور از «ملک» در این ماده، زمین و اماکن غیرمنقول است؛ بنابراین اموال غیرمنقولی مانند وسایل حمل و نقل از جمله اتومبیل، کشتی و … از شمول ماده خارج است، همچنین اطلاق ماده منصرف از مواردی است که مأمورین با مجوز قانونی وارد ملک دیگری می‌شوند. لازم به ذکر است که این جرم در حالت ورود با قهر و غلبه، از نوع مطلق، ساده و آنی است، ولی در حالت ورود و توسل به قهر و غلبه برای ماندن، جرم از نوع مطلق، مرکب و مستمر است. مرتکب این جرم باید با علم به اینکه این عمل ممنوع است به صورت ارادی و اختیاری، آن را مرتکب شود (سوء نیت عام)، و هدف و انگیزه فرد از چنین رفتاری، در تحقق این عنوان مجرمانه تأثیر گذار نخواهد بود.

در ذیل این ماده یکی از علل نوعی تشدید مجازات ذکر شده که عبارت از حمل سلاح توسط یکی از مرتکبین و حضور حداقل دو نفر مرتکب است، گفتنی است که دو نفر باید به نحو مباشرت در ارتکاب جرم سهیم باشند و وجود چندین معاون و یک مباشر، از علل تشدید محسوب نمی‌شود.

نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده ۶۹۱ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

1. ورود غیرقانونی به ملک دیگران به قهر و غلبه جرم محسوب می‌شود.
2. تصرف ملک، چه محصور باشد و چه نباشد، تحت این ماده قابل پیگیری است.
3. حتی اگر ورود اولیه به ملک با قهر و غلبه نبوده، اما ادامهٔ حضور با قهر و غلبه و پس از اخطار متصرف باشد، مجازات اعمال می‌شود.
4. مجازات اولیه برای این جرم حبس از یک تا شش ماه است.
5. در صورتی که مرتکبین بیش از یک نفر باشند و لااقل یکی از آنها حامل سلاح باشد، مجازات به یک تا سه سال حبس افزایش می‌یابد.
6. ماده ۶۹۱ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) ضمن تأکید بر رفع تجاوز، مجازات‌هایی را بسته به شرایط و نحوه ارتکاب جرم تعیین می‌کند.

انتقادات

ماده ۶۹۱ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)، در خصوص حالتی که شخص به نحو مشروع یا قانونی وارد ملک دیگری شده‌ است ولی علی‌رغم اصرار او حاضر به خروج نبوده و با عنف و تهدید در منزل می‌ماند، تعیین تکلیف نکرده‌ است.

رویه‌های قضایی

• رای دادگاه درباره اختلاف در مالکیت در بزه تصرف عدوانی (دادنامه شماره ۹۵۰۹۹۷۰۲۲۳۹۰۰۳۳۶)
• رای دادگاه درباره تفاوت بزه تصرف عدوانی و بزه ورود به عنف به ملک دیگری (دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۰۲۲۲۳۰۰۶۷۱)
• رای دادگاه درباره خودداری از ترک منزل دیگری (دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۰۲۲۲۳۰۰۸۰۱)

مقالات مرتبط

• مفهوم و جایگاه عنف در حقوق کیفری ایران
• جایگاه حریم خصوصی در سیاست جنایی تقنینی ایران
• شیوه‌های جبران ضرر در نقض حریم خصوصی در حقوق ایران و کانادا
• حریم خصوصی تابعان و پیوند آن با قضا، فقه، اخلاق و سیاست جنائی