ماده ۵۰۶ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات): تفاوت میان نسخهها
پرش به ناوبری
پرش به جستجو
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| (۸ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۵ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''ماده ۵۰۶ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)''': چنانچه [[ | {{برای کتاب}}'''ماده ۵۰۶ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)''': چنانچه [[مأمور دولت|مأمورین دولتی]] که مسئول امور حفاظتی و [[اطلاعات طبقهبندی شده|اطلاعاتی طبقهبندی شده]] میباشند و به آنها آموزش لازم داده شده است در اثر [[بیمبالاتی]] و عدم رعایت اصول حفاظتی توسط [[دشمن|دشمنان]] [[تخلیه اطلاعاتی]] شوند به یک تا شش ماه [[حبس]] محکوم میشوند. | ||
*{{زیتونی|[[ماده ۵۰۵ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)|مشاهده ماده قبلی]]}} | * {{زیتونی|[[ماده ۵۰۵ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)|مشاهده ماده قبلی]]}} | ||
*{{زیتونی|[[ماده ۵۰۷ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)|مشاهده ماده بعدی]]}} | * {{زیتونی|[[ماده ۵۰۷ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)|مشاهده ماده بعدی]]}} | ||
== مواد مرتبط == | |||
* [[ماده ۲ قانون مجازات انتشار و افشای اسناد محرمانه و سری دولتی|ماده ۲ قانون مجازات انتشار و افشای اسناد محرمانه و سری دولتی مصوب ۱۳۵۳]] | |||
== توضیح واژگان == | |||
* [[مأمور دولت]]: کسانی هستند که [[مستخدم دولت|مستخدم]]، و تحت امر [[دولت]] باشند.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق مدنی (جلد اول و دوم) (اشخاص، اموال و مالکیت)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=1279288|صفحه=|نام۱=مرتضی|نام خانوادگی۱=یوسف زاده|چاپ=1}}</ref> | |||
* [[بیمبالاتی]]: یعنی فرد از انجام کاری خودداری کرده که هر انسان [[عرف|متعارفی]] برای پیشگیری از نتایج نامطلوب، آن را انجام می داده است.([[ترک فعل]])<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق جزای عمومی (جلد دوم)|ترجمه=|جلد=|سال=1399|ناشر=مساوات|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=6229152|صفحه=|نام۱=نورمحمد|نام خانوادگی۱=صبری|چاپ=1}}</ref> | |||
* [[دشمن]]: به معنای هر فرد، گروه، [[سازمان]] یا دولتی است که در جهت مقابله و مبارزه با [[نظام]] تلاش می کند، هر چند [[تابعیت]] ایرانی داشته باشد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=قانون مجازات اسلامی در نظم حقوقی کنونی (همراه با فهرست تفصیلی عناوین مجرمانه)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=ققنوس|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=714524|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=4}}</ref> | |||
* [[تخلیه اطلاعاتی]]: به معنای نوعی زمینه چینی برای بیرون کشیدن اطلاعات از دیگران میباشد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق جزای اختصاصی (جلد سوم) (جرایم علیه امنیت و آسایش عمومی) (مطالعه تطبیقی)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=432744|صفحه=|نام۱=حسین|نام خانوادگی۱=میرمحمدصادقی|چاپ=17}}</ref> | |||
* [[حبس]]: یعنی محدود کردن فرد از رفت و آمد و جلوگیری از [[تصرف|تصرفات]] او، آنگونه که خودش میخواهد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق زندانی در ایران و اسناد بین المللی|ترجمه=|جلد=|سال=1395|ناشر=مجد|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=6656592|صفحه=|نام۱=احسان|نام خانوادگی۱=داودیان|چاپ=1}}</ref> | |||
== پیشینه == | == پیشینه == | ||
'''ماده ۵۰۶ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)'''، در [[قانون|قوانین]] قبلی، سابقه تقنین نداشته ولی نزدیک ترین مقرره به آن در ذیل [[ماده ۲ قانون مجازات انتشار و افشای اسناد محرمانه و سری دولتی|ماده ۲ قانون مجازات انتشار و افشای اسناد محرمانه و سری دولتی مصوب ۱۳۵۳]] پیشبینی شده است: «... در صورتی که افشای [[سند|اسناد]] مذکور در اثر [[عدم رعایت نظامات دولتی|عدم رعایت نظامات]] یا در اثر [[غفلت]] و [[مسامحه]] مأمور حفاظت آنها صورت گرفته باشد [[مجازات]] او سه تا شش ماه حبس [[جنحه|جُنحه ای]] خواهد بود.»<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=اندیشههای حقوقی (1) (مجموعه مقالات حقوق کیفری اختصاصی)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=نگاه بینه|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=4099268|صفحه=|نام۱=محمدجعفر|نام خانوادگی۱=حبیب زاده|چاپ=1}}</ref> | |||
== فلسفه و مبانی نظری ماده == | |||
در '''ماده ۵۰۶ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)'''، [[مقنن|قانونگذار]] با توجه به اهمیت حفظ اطلاعات طبقهبندی شده و آسیبهای ناشی از عدم حفاظت از این اطلاعات، سهل انگاری و بیمبالاتی در حفظ اطلاعات مزبور را [[جرم انگاری]] نموده است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق جزای اختصاصی (جلد سوم) (جرایم علیه امنیت و آسایش عمومی) (مطالعه تطبیقی)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=432716|صفحه=|نام۱=حسین|نام خانوادگی۱=میرمحمدصادقی|چاپ=17}}</ref> | |||
== | == نکات تفسیری دکترین ماده ۵۰۶ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) == | ||
در این ماده، | [[مرتکب جرم]] در این ماده، مأمور دولتی است که [[شغل]] او به نحوی مرتبط با مسائل امنیتی و حفاظتی بوده،<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق جزای اختصاصی (جلد سوم) (جرایم علیه امنیت و آسایش عمومی) (مطالعه تطبیقی)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=432728|صفحه=|نام۱=حسین|نام خانوادگی۱=میرمحمدصادقی|چاپ=17}}</ref> و آموزش لازم در خصوص نحوه نگهداری و حفاظت از اطلاعات به او داده شده باشد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=شرح قانون مجازات اسلامی (جلد اول) (بخش تعزیرات)|ترجمه=|جلد=|سال=1377|ناشر=فیض|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=857576|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=2}}</ref> چنین مأموری باید توسط دشمن (نه هر فرد خارجی فاقد صلاحیت) تخلیه اطلاعاتی شود؛ بنابراین شاید صرف این که مرتکب، [[سند|اَسناد]] را در محل نامناسبی قرار داده و بدین ترتیب این اسناد در اختیار دشمنان قرار گرفته است، مشمول این ماده نباشد،<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق جزای اختصاصی (جلد سوم) (جرایم علیه امنیت و آسایش عمومی) (مطالعه تطبیقی)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=432744|صفحه=|نام۱=حسین|نام خانوادگی۱=میرمحمدصادقی|چاپ=17}}</ref> البته برخی دیگر بیان داشتند که هر چند عبارت «تخلیه اطلاعاتی شدن»، [[ظهور]] در [[فعل مثبت]] در قالب گفتار دارد، اما ارتکاب این [[جرم]] از طریق ترک فعل یا فعل، غیر از گفتار نیز بعید نخواهد بود.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=شرح قانون مجازات اسلامی (جلد اول) (بخش تعزیرات)|ترجمه=|جلد=|سال=1377|ناشر=فیض|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=857564|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=2}}</ref> از حیث [[عنصر معنوی|عنصر روانی]] نیز باید گفت این جرم، از نوع [[جرم غیرعمدی|جرائم غیرعمدی]] است و رکن روانی آن شامل بیمبالاتی و عدم رعایت اصول حفاظتی میشود، به نظر میرسد در این ماده، بیمبالاتی در معنای اعم خود به کار رفته و شامل [[بی احتیاطی]] نیز میشود،<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=شرح قانون مجازات اسلامی (جلد اول) (بخش تعزیرات)|ترجمه=|جلد=|سال=1377|ناشر=فیض|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=857568|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=2}}</ref> علاوه بر این به تعبیر بعضی، در این جرم لازم نیست مأمور به محرمانه بودن اطلاعات آگاه بوده و به عبارتی واجد [[علم به موضوع]] باشد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=بایستههای تقنین|ترجمه=|جلد=|سال=1385|ناشر=اندیشه اسلامی|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=2318512|صفحه=|نام۱=احمد|نام خانوادگی۱=حاجی ده آبادی|چاپ=2}}</ref> | ||
== نکات | == نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده ۵۰۶ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) == | ||
{{هوش مصنوعی (ماده)}} | |||
# مأمورین دولتی باید مسئول امور حفاظتی و اطلاعاتی طبقهبندی شده باشند. | |||
# آموزش لازم به مأمورین دولتی در زمینه امور حفاظتی و اطلاعاتی داده شده باشد. | |||
# تخلیه اطلاعاتی مأمورین باید به دلیل بیمبالاتی و عدم رعایت اصول حفاظتی صورت گرفته باشد. | |||
# تخلیه اطلاعاتی باید توسط دشمنان انجام شود. | |||
# مجازات برای مأمورین در صورت وقوع تخلیه اطلاعاتی، حبس از یک تا شش ماه است. | |||
== مقالات مرتبط == | == مقالات مرتبط == | ||
* [[حکمرانی و تنظیمگری پلتفرمهای ویدئویی در ایران: از منازعه بر سر نهاد متولی تا تعدیل محتوا]] | * [[حکمرانی و تنظیمگری پلتفرمهای ویدئویی در ایران: از منازعه بر سر نهاد متولی تا تعدیل محتوا]] | ||
* [[تفکیک مسئولیت کیفری ناشی از فعل غیر با عناوین مجرمانه مشابه]] | * [[تفکیک مسئولیت کیفری ناشی از فعل غیر با عناوین مجرمانه مشابه]] | ||
* [[سردستگی گروه مجرمانه سازمان یافته در جرایم تعزیری]] | * [[سردستگی گروه مجرمانه سازمان یافته در جرایم تعزیری]] | ||
* [[نادیدهانگاری بایستههای تقنینی در قوانین کیفری ایران در حوزه جرائم علیه امنیت]] | |||
* [[سیاست کیفری ایران در قبال افساد فی الارض در جرایم اقتصادی]] | |||
* [[تبیین مفهوم و جایگاه «فعل ناشی از ترک فعل» در حقوق کیفری فرانسه، سوئیس و ایران]] | |||
* [[صلاحیت جهانی، نهادی پوپولیستی یا لازمه زیست بینالمللی؟]] | |||
* [[تکنیک های جرم انگاری امنیّت مدار در حقوق کیفری ایران]] | |||
* [[بررسی تطبیقی آثار نظارت قضایی در حقوق ایران و فرانسه]] | |||
== منابع == | == منابع == | ||
{{پانویس}} | {{پانویس|۲}} | ||
{{مواد قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)}} | {{مواد قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)}} | ||
[[رده:جرایم علیه امنیت داخلی و خارجی کشور]] | [[رده:جرایم علیه امنیت داخلی و خارجی کشور]] | ||
| خط ۲۶: | خط ۵۰: | ||
[[رده:مواد قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)]] | [[رده:مواد قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)]] | ||
[[رده:جرایم ضد امنیت داخلی و خارجی کشور]] | [[رده:جرایم ضد امنیت داخلی و خارجی کشور]] | ||
{{ترتیبپیشفرض:ماده ۲۵۳۰}} | |||
نسخهٔ کنونی تا ۲۰ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۳:۵۳
ماده ۵۰۶ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات): چنانچه مأمورین دولتی که مسئول امور حفاظتی و اطلاعاتی طبقهبندی شده میباشند و به آنها آموزش لازم داده شده است در اثر بیمبالاتی و عدم رعایت اصول حفاظتی توسط دشمنان تخلیه اطلاعاتی شوند به یک تا شش ماه حبس محکوم میشوند.
مواد مرتبط
توضیح واژگان
- مأمور دولت: کسانی هستند که مستخدم، و تحت امر دولت باشند.[۱]
- بیمبالاتی: یعنی فرد از انجام کاری خودداری کرده که هر انسان متعارفی برای پیشگیری از نتایج نامطلوب، آن را انجام می داده است.(ترک فعل)[۲]
- دشمن: به معنای هر فرد، گروه، سازمان یا دولتی است که در جهت مقابله و مبارزه با نظام تلاش می کند، هر چند تابعیت ایرانی داشته باشد.[۳]
- تخلیه اطلاعاتی: به معنای نوعی زمینه چینی برای بیرون کشیدن اطلاعات از دیگران میباشد.[۴]
پیشینه
ماده ۵۰۶ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)، در قوانین قبلی، سابقه تقنین نداشته ولی نزدیک ترین مقرره به آن در ذیل ماده ۲ قانون مجازات انتشار و افشای اسناد محرمانه و سری دولتی مصوب ۱۳۵۳ پیشبینی شده است: «... در صورتی که افشای اسناد مذکور در اثر عدم رعایت نظامات یا در اثر غفلت و مسامحه مأمور حفاظت آنها صورت گرفته باشد مجازات او سه تا شش ماه حبس جُنحه ای خواهد بود.»[۶]
فلسفه و مبانی نظری ماده
در ماده ۵۰۶ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)، قانونگذار با توجه به اهمیت حفظ اطلاعات طبقهبندی شده و آسیبهای ناشی از عدم حفاظت از این اطلاعات، سهل انگاری و بیمبالاتی در حفظ اطلاعات مزبور را جرم انگاری نموده است.[۷]
نکات تفسیری دکترین ماده ۵۰۶ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)
مرتکب جرم در این ماده، مأمور دولتی است که شغل او به نحوی مرتبط با مسائل امنیتی و حفاظتی بوده،[۸] و آموزش لازم در خصوص نحوه نگهداری و حفاظت از اطلاعات به او داده شده باشد.[۹] چنین مأموری باید توسط دشمن (نه هر فرد خارجی فاقد صلاحیت) تخلیه اطلاعاتی شود؛ بنابراین شاید صرف این که مرتکب، اَسناد را در محل نامناسبی قرار داده و بدین ترتیب این اسناد در اختیار دشمنان قرار گرفته است، مشمول این ماده نباشد،[۱۰] البته برخی دیگر بیان داشتند که هر چند عبارت «تخلیه اطلاعاتی شدن»، ظهور در فعل مثبت در قالب گفتار دارد، اما ارتکاب این جرم از طریق ترک فعل یا فعل، غیر از گفتار نیز بعید نخواهد بود.[۱۱] از حیث عنصر روانی نیز باید گفت این جرم، از نوع جرائم غیرعمدی است و رکن روانی آن شامل بیمبالاتی و عدم رعایت اصول حفاظتی میشود، به نظر میرسد در این ماده، بیمبالاتی در معنای اعم خود به کار رفته و شامل بی احتیاطی نیز میشود،[۱۲] علاوه بر این به تعبیر بعضی، در این جرم لازم نیست مأمور به محرمانه بودن اطلاعات آگاه بوده و به عبارتی واجد علم به موضوع باشد.[۱۳]
نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده ۵۰۶ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)
 | محتوای مندرج در این قسمت توسط هوش مصنوعی تولید شده است. |
- مأمورین دولتی باید مسئول امور حفاظتی و اطلاعاتی طبقهبندی شده باشند.
- آموزش لازم به مأمورین دولتی در زمینه امور حفاظتی و اطلاعاتی داده شده باشد.
- تخلیه اطلاعاتی مأمورین باید به دلیل بیمبالاتی و عدم رعایت اصول حفاظتی صورت گرفته باشد.
- تخلیه اطلاعاتی باید توسط دشمنان انجام شود.
- مجازات برای مأمورین در صورت وقوع تخلیه اطلاعاتی، حبس از یک تا شش ماه است.
مقالات مرتبط
- حکمرانی و تنظیمگری پلتفرمهای ویدئویی در ایران: از منازعه بر سر نهاد متولی تا تعدیل محتوا
- تفکیک مسئولیت کیفری ناشی از فعل غیر با عناوین مجرمانه مشابه
- سردستگی گروه مجرمانه سازمان یافته در جرایم تعزیری
- نادیدهانگاری بایستههای تقنینی در قوانین کیفری ایران در حوزه جرائم علیه امنیت
- سیاست کیفری ایران در قبال افساد فی الارض در جرایم اقتصادی
- تبیین مفهوم و جایگاه «فعل ناشی از ترک فعل» در حقوق کیفری فرانسه، سوئیس و ایران
- صلاحیت جهانی، نهادی پوپولیستی یا لازمه زیست بینالمللی؟
- تکنیک های جرم انگاری امنیّت مدار در حقوق کیفری ایران
- بررسی تطبیقی آثار نظارت قضایی در حقوق ایران و فرانسه
منابع
- ↑ مرتضی یوسف زاده. حقوق مدنی (جلد اول و دوم) (اشخاص، اموال و مالکیت). چاپ 1. میزان، 1389. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 1279288
- ↑ نورمحمد صبری. حقوق جزای عمومی (جلد دوم). چاپ 1. مساوات، 1399. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6229152
- ↑ عباس زراعت. قانون مجازات اسلامی در نظم حقوقی کنونی (همراه با فهرست تفصیلی عناوین مجرمانه). چاپ 4. ققنوس، 1389. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 714524
- ↑ حسین میرمحمدصادقی. حقوق جزای اختصاصی (جلد سوم) (جرایم علیه امنیت و آسایش عمومی) (مطالعه تطبیقی). چاپ 17. میزان، 1389. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 432744
- ↑ احسان داودیان. حقوق زندانی در ایران و اسناد بین المللی. چاپ 1. مجد، 1395. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6656592
- ↑ محمدجعفر حبیب زاده. اندیشههای حقوقی (1) (مجموعه مقالات حقوق کیفری اختصاصی). چاپ 1. نگاه بینه، 1389. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 4099268
- ↑ حسین میرمحمدصادقی. حقوق جزای اختصاصی (جلد سوم) (جرایم علیه امنیت و آسایش عمومی) (مطالعه تطبیقی). چاپ 17. میزان، 1389. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 432716
- ↑ حسین میرمحمدصادقی. حقوق جزای اختصاصی (جلد سوم) (جرایم علیه امنیت و آسایش عمومی) (مطالعه تطبیقی). چاپ 17. میزان، 1389. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 432728
- ↑ عباس زراعت. شرح قانون مجازات اسلامی (جلد اول) (بخش تعزیرات). چاپ 2. فیض، 1377. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 857576
- ↑ حسین میرمحمدصادقی. حقوق جزای اختصاصی (جلد سوم) (جرایم علیه امنیت و آسایش عمومی) (مطالعه تطبیقی). چاپ 17. میزان، 1389. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 432744
- ↑ عباس زراعت. شرح قانون مجازات اسلامی (جلد اول) (بخش تعزیرات). چاپ 2. فیض، 1377. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 857564
- ↑ عباس زراعت. شرح قانون مجازات اسلامی (جلد اول) (بخش تعزیرات). چاپ 2. فیض، 1377. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 857568
- ↑ احمد حاجی ده آبادی. بایستههای تقنین. چاپ 2. اندیشه اسلامی، 1385. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 2318512