ماده ۶۴۷ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

ماده ۶۴۷ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات): چنانچه هر یک از زوجین قبل از عقد ازدواج طرف خود را به امور واهی از قبیل داشتن تحصیلات عالی، تمکن مالی، موقعیت اجتماعی، شغل و سمت خاص، تجرد و امثال آن فریب دهد و عقد بر مبنای هر یک از آنها واقع شود مرتکب به حبس تعزیری از سه ماه تا یک سال محکوم می‌گردد.

• مشاهده ماده قبلی
• مشاهده ماده بعدی

مواد مرتبط

• ماده ۴۳۸ قانون مدنی
• ماده ۱۱۲۸ قانون مدنی

توضیح واژگان

• زوجین: یعنی زن و شوهری که رابطه زناشویی، میان آنان برقرار باشد.
• عقد ازدواج: عبارت است از تراضی زن و مرد برای تشکیل زندگی مشترک.
• شغل: طبق تعریف قانون استخدام کشوری ۱۳۴۵، شغل عبارت است از مجموع وظایف و مسئولیتهای مستمر و مرتبط و مشخصی که از طرف سازمان امور اداری و استخدامی به عنوان کار واحد شناخته شده باشد.
• سِمَت: عبارت است از: شغل یا مقام رسمی.
• حبس: به معنای محدود کردن فرد از رفت و آمد و جلوگیری از تصرفات او، آنگونه که خودش می‌خواهد، است.
• تعزیر: تعزیر مجازاتی است که مشمول عنوان حد، قصاص یا دیه نیست و به موجب قانون در موارد ارتکاب محرمات شرعی یا نقض مقررات حکومتی تعیین و اعمال می‌گردد.

نکات تفسیری دکترین

منظور از عقد در ماده 647 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)، عقد تام و کامل است. بنابراین اگر زنی به دیگری وکالت بدهد که مردی را برای او تزویج کند و وکیل از شرایط معین شده تخلف کند، صحت عقد منوط به تنفیذ موکل است حال اگر طرف اصیل برای جلب رضایت موکل نزد او برود و او را فریب دهد باز هم مشمول ان ماده است. چون اگر چه این ماده تحقق فریب قبل از عقد را بیان کرده است و فریب مزبور نیز بعد از عقد محقق شده است اما عقد انجام شده هنوز کامل نیست و نیاز به اجازه دارد و فریب مزبور هم در حکم فریب قبل از عقد است.

نکات توضیحی

عنصر مادی جرم مذکور در ماده 647 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) عبارت است از تدلیس در نکاح که به صورت فریب طرف مقابل از طریق توسل به امور واهی و خدعه آمیز صورت می گیرد. با این حال باید توجه داشت که توسل به امور واهی باید به گونه ای باشد که توسط فریبنده بوده و موجب اغفال طرف عقد شود و صرف وانمود کردن به داشتن صفات یا مزایایی خاص در فرد بدون آن که نوعا موجب فریب طرف مقابل گردد را نمی توان عنصر مادی تشکیل دهنده این جرم دانست. به عبارت دیگر فریب طرف مقابل باید مقرون به صحنه سازی و انجام یک سری عملیات خارجی باشد و صرف گفتن یک دروغ ساده را نمی توان از مصادیق فریب در ازدواج دانست. برخی از نویسندگان حقوقی نیز بر این عقیده هستند که در چنین مواردی که امر بی اساس بدون صحنه سازی و توسل به اعمال خدعه آمیز خارجی مبنای عقد قرار گرفته، تنها دارای ضمانت اجرای مدنی است که به موجب ماده 1128 قانون مدنی فسخ نکاح است.

نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده ۶۴۷ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

1. فریب در ازدواج: یکی از طرفین با اطلاعات نادرست و واهی مانند تحصیلات، تمکن مالی یا تجرد طرف مقابل را فریب دهد.
2. وقوع عقد بر مبنای فریب: شرط اساسی برای اعمال مجازات این است که عقد ازدواج بر اساس اطلاعات فریبنده انجام شده باشد.
3. مجازات حبس تعزیری: مجازات تعیین‌شده برای فریب در ازدواج از سه ماه تا یک سال حبس تعزیری است.
4. موارد فریب: شامل تحصیلات عالی، تمکن مالی، موقعیت اجتماعی، شغل و سمت خاص، و تجرد است؛ هر چند به این چند مورد محدود نمی‌شود و امثال آنها نیز مد نظر قرار می‌گیرد.
5. الزام به تبعیت از قانون: نشان‌دهنده اهمیت صداقت و شفافیت در ازدواج و توافقات قراردادی است.

رویه‌های قضایی

• به موجب دادنامه شماره ۱۲۲ مورخ ۷۵/۱/۲۵ صادره از شعبه دهم دادگاه عمومی قم به اتهام فریب در ازدواج، با توجه به اینکه متهم در جلسه دادگاه اقرار کرده‌ است که قبل از ازدواج با خانم دیگری، ازدواج موقت ۹۹ ساله داشته‌ است، اعتراض ایشان به دو ماه حبس تعزیری مورد قبول واقع نشده و رای صادره عیناً تأیید می‌گردد.
• اداره حقوقی قوه قضاییه در نظریه شماره ۷/۴۰۷۵ مورخ ۱۳۶۴/۸/۷ بیان داشته‌است که: اگر زن باکره قبل از عقد ازدواج دوم، طلاق اولش را از شوهرش مکتوم کند، مرتکب فریب در ازدواج شده‌ است، هر چند این عمل موجب کاهش مهریه نخواهد بود.

• نظریه شماره ۷/۹۹/۲۰۲۰ مورخ ۱۴۰۰/۰۲/۲۷ اداره کل حقوقی قوه قضاییه دربارهٔ گستره شمول عبارت عقد ازدواج در ماده ۶۴۷ قانون مجازات اسلامی
• رای دادگاه درباره آگاهی بعدی زوجه از عدم تجرد زوج حین ازدواج با وی (دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۰۲۲۳۴۰۱۱۴۹)
• رای دادگاه درباره اعتبار ازدواج موقت سابق در دوران نامزدی (دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۰۲۲۱۴۰۱۳۵۳)
• رای دادگاه درباره باکره جلوه دادن خود از طریق ارائه گواهی پزشکی مجعول (دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۰۲۲۲۲۰۰۸۳۲)
• رای دادگاه درباره تدلیس در ازدواج با ادعای مجرد بودن (دادنامه شماره ۹۲۰۹۹۷۰۲۲۲۱۰۰۳۸۴)
• رای دادگاه درباره مصداق تدلیس در ازدواج (دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۰۲۲۱۴۰۰۳۸۱)

پایان‌نامه و رساله‌های مرتبط

• بررسی قاعده غرور و تدلیس با رویکرد خانواده در رویه قضایی و حقوق ایران

مقالات مرتبط

• تأثیر تدلیس در نکاح و آثار آن