ماده ۶۴۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

از ویکی حقوق
نسخهٔ تاریخ ‏۲۳ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۴۵ توسط راحله تخت روان (بحث | مشارکت‌ها)
(تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)
پرش به ناوبری پرش به جستجو

ماده ۶۴۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) (اصلاحی ۱۴۰۳/۰۳/۳۰): اطباء و جراحان و ماماها و داروفروشان و کلیه کسانی که به مناسبت شغل یا حرفه خود محرم اسرار می‌شوند هر گاه در غیر از موارد قانونی، اسرار مردم را افشا کنند به چهل و پنج روز و دوازده ساعت تا شش ماه حبس یا به ۶۶/۰۰۰/۰۰۰ تا ۲۰۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال جزای نقدی محکوم می‌شوند.

مواد مرتبط

آیین نامه، بخشنامه و دستورالعمل های مرتبط

توضیح واژگان

  • شغل: طبق تعریف قانون استخدام کشوری ۱۳۴۵، شغل عبارت است از مجموع وظایف و مسئولیتهای مستمر و مرتبط و مشخصی که از طرف سازمان امور اداری و استخدامی به عنوان کار واحد شناخته شده باشد.[۱]
  • حرفه: به معنای مشغله ای است که بیشتر وقت انسان و دسته ای از مردم، جهت تأمین هزینه‌های زندگی، صرف آن می گردد.[۲]
  • سرّ: در لغت به معنای چیز پوشیده از دیگران است و در اصطلاح امری است که نوعا داعی بر اخفاء آن وجود داشته باشد.[۳]
  • قانون: به ضابطه‌ای کلی گفته می‌شود که بر افرادی منطبق و حکم همه آن افراد از آن ضابطه شناخته می‌شود.[۴]
  • افشا: یعنی برملا کردن و آشکار ساختن.[۵]
  • حبس: به معنای محدود کردن فرد از رفت و آمد و جلوگیری از تصرفات او، آنگونه که خودش می‌خواهد، است.[۶]
  • جزای نقدی: محکومیت مجرم به دادن پول را «جزای نقدی» گویند.[۷]

پیشینه

نرخ جریمه مذکور در ماده ۶۴۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) بر اساس تصویبنامه مصوب جلسه ۱۴۰۳/۰۳/۳۰ هیات وزیران در خصوص «اصلاح میزان مبالغ مربوط به جرایم و تخلفات مندرج در قوانین مختلف» اصلاح گردید. سابقا جزای نقدی مندرج در این ماده، یک میلیون و پانصد هزار تا شش میلیون ریال بود.[۸]

نکات تفسیری دکترین ماده ۶۴۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

در خصوص ماده ۶۴۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)، ذکر این نکته ضروری است که افشای هر سری جرم محسوب نمی شود، بلکه افراد مندرج در این ماده باید به مناسبت شغل خود، محرم اسرار واقع شده باشند و چنانچه به طریقی غیر از شغل از اسرار مطلع شوند و آن ها را افشا نمایند مشمول این ماده نخواهند بود.[۹] همچنین در مورد رازی که قبلا فاش شده باشد یا کسانی نسبت به آن اطلاع داشته باشند و از سوی صاحب شغل یا حرفه بازگو شود، در مورد شمول این ماده نسبت به آن دو احتمال وجود دارد. یک احتمال عدم شمول است زیرا به چیزی که بر دیگران پوشیده نیست، راز گفته نمی شود. بنابراین جرم افشای راز، سالبه به انتفاء موضوع است. احتمال دیگر شمول این ماده نسبت به مورد مذکور است چون هدف قانونگذار این بوده که صاحبان مشاغل و حرف را ملزم به عدم بیان تمامی چیزهایی نماید که به عنوان راز نزدشان مطرح می شود. هر چند در واقع راز نباشد. به نظر می رسد احتمال اول با موازین حقوقی سازگارتر باشد. مخصوصا این که اطلاع قبلی مردم از آن اسرار به حد شیوع رسیده باشد و بیان مجدد آن هیچ نکته تازه و مبهمی را بر مطالب افشا شده قبلی اضافه نکند. نکته دیگر این که اگر مرتکب جرمی، رازی را برای چند نفر بازگو کند، مشمول تعدد مجازات نخواهد بود. اما اگر چند راز مختلف را برای چند نفر بگوید، احتمال تعدد مجازات تقویت می شود، مگر این که همه اسرار مربوط به یک نفر باشد. همچنین ممکن است افشای راز متضمن جرم دیگری همچون قذف، اهانت، تهدید و ... باشد.[۱۰]

نکات توضیحی ماده ۶۴۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

عنصر معنوی جرم موضوع ماده ۶۴۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) سوء نیت عام به معنی عمد در انجام عمل مجرمانه است. از این رو سوء نیت خاص یا قصد نتیجه که ممکن است اضرار به غیر یا هتک حیثیت وی باشد، برای تحقق این جرم ضرورتی ندارد. باید توجه داشت که این جرم از جمله جرایم عمدی است و چنانچه کسی که از روی سهو و اشتباه مبادرت به افشای اسرار فردی نماید، نمی توان عمل وی را مشمول مقررات این ماده دانست.[۱۱]

نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده ۶۴۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

  1. ماده ۶۴۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) به حفظ اسرار حرفه‌ای توسط افراد مرتبط با مشاغل پزشکی و بهداشتی تأکید دارد.
  2. افشای اسرار فقط در موارد قانونی مجاز است.
  3. مجازات افشای اسرار شامل حبس و جزای نقدی است.
  4. مدت زمان حبس از چهل و پنج روز و دوازده ساعت تا شش ماه است.
  5. میزان جزای نقدی از ۶۶/۰۰۰/۰۰۰ ریال تا ۲۰۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال تعیین شده است.
  6. این قانون شامل اطباء، جراحان، ماماها، داروفروشان و سایر افراد محرم به اسرار شغلی می‌شود.

رویه های قضایی

پایان نامه و رساله های مرتبط

مقالات مرتبط

منابع

  1. ↑ محمد امامی و کورش استوارسنگری. حقوق اداری جلد اول (سازمان‌های اداری کشور، استخدام کشوری با توجه به قانون مدیریت خدمات کشوری، مسئولیت مدنی). چاپ 15. میزان، 1391.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6321340
  2. ↑ محمدجعفر جعفری لنگرودی. مبسوط در ترمینولوژی حقوق (جلد سوم). چاپ 4. گنج دانش، 1388.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 328120
  3. ↑ رضا شکری و قادر سیروس. قانون مجازات اسلامی در نظم حقوق کنونی (دکترین و رویه کیفری ایران). چاپ 8. مهاجر، 1389.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 814632
  4. ↑ علی محمد فلاح زاده. تفکیک تقنین و اجرای تحلیل مرزهای صلاحیت تقنینی در روابط قوای مقننه و مجریه. چاپ 1. معاونت تدوین تنقیح و انتشار قوانین و مقررات، 1391.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 4952532
  5. ↑ محمدجعفر جعفری لنگرودی. وسیط در ترمینولوژی حقوق. چاپ 3. گنج دانش، 1389.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6796228
  6. ↑ احسان داودیان. حقوق زندانی در ایران و اسناد بین المللی. چاپ 1. مجد، 1395.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6656592
  7. ↑ علی مهاجری. شرح جامع قانون اجرای احکام مدنی (جلد دوم). چاپ 1. فکرسازان، 1384.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 1562584
  8. ↑ معاونت حقوقی ریاست جمهوری، تصویبنامه در خصوص اصلاح میزان مبالغ مربوط به جرایم و تخلفات مندرج در قوانین مختلف، ۱۴۰۳/۰۴/۰۶
  9. ↑ ایرج گلدوزیان. محشای قانون مجازات اسلامی. چاپ 5. مجمع علمی و فرهنگی مجد، 1384.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 675028
  10. ↑ عباس زراعت. شرح قانون مجازات اسلامی (جلد دوم) (بخش تعزیرات). چاپ 2. ققنوس، 1388.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 379008
  11. ↑ سیدمهدی حجتی و مجتبی باری. قانون مجازات اسلامی در نظم حقوقی کنونی. چاپ 1. دادستان و میثاق عدالت، 1389.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 1430224


برگرفته از «https://wikihoghoogh.net/w/index.php?title=ماده_۶۴۸_قانون_مجازات_اسلامی_(تعزیرات)&oldid=519941»