ماده ۵۵۱ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات): تفاوت میان نسخهها
پرش به ناوبری
پرش به جستجو
Abozarsh12 (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۸ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''ماده ۵۵۱ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)''': اگر عامل | {{برای کتاب}}'''ماده ۵۵۱ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)''': اگر عامل فرار از مأمورین مذکور در [[ماده ۵۴۹ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)|ماده (۵۴۹)]] نباشد و [[عمد|عامداً]] موجبات فرار [[شخص|اشخاصی]] که [[قانون|قانوناً]] [[زندانی]] یا [[دستگیری|دستگیر]] شدهاند را فراهم آورد به طریق ذیل [[مجازات]] خواهد شد: | ||
الف - چنانچه زندانی محکوم به [[اعدام]] یا [[حبس ابد|حبس دایم]] یا [[رجم]] یا [[صلب]] بوده مجازات او یک تا سه سال حبس و اگر زندانی متهم به جرمی بوده که مجازات آن اعدام یا رجم یا صلب است مجازات از شش ماه تا دو سال حبس و چنانچه محکومیت زندانی | الف - چنانچه زندانی محکوم به [[اعدام]] یا [[حبس ابد|حبس دایم]] یا [[رجم]] یا [[صلب]] بوده مجازات او یک تا سه سال [[حبس]] و اگر زندانی [[متهم]] به [[جرم|جرمی]] بوده که مجازات آن اعدام یا رجم یا صلب است مجازات از شش ماه تا دو سال حبس و چنانچه محکومیت زندانی یا مجازات قانونی [[بازداشت|توقیف]] شده غیر از موارد فوقالذکر باشد مجازات او سه ماه تا یک سال حبس خواهد بود. | ||
ب - اگر زندانی محکوم به [[قصاص]] باشد عامل فرار موظف به تحویل دادن وی | ب - اگر زندانی محکوم به [[قصاص]] باشد عامل فرار موظف به تحویل دادن وی میباشد و در صورت عدم تحویل زندانی میشود و تا تحویل وی در [[زندان]] باقی میماند. چنانچه فراری [[فوت]] کند یا تحویل وی ممتنع شود فراری دهنده به پرداخت [[دیه]] به [[ولی دم|اولیای دم]] مقتول محکوم خواهد شد. | ||
*{{زیتونی|[[ماده ۵۵۰ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)|مشاهده ماده قبلی]]}} | * {{زیتونی|[[ماده ۵۵۰ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)|مشاهده ماده قبلی]]}} | ||
*{{زیتونی|[[ماده ۵۵۲ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)|مشاهده ماده بعدی]]}} | * {{زیتونی|[[ماده ۵۵۲ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)|مشاهده ماده بعدی]]}} | ||
== مواد مرتبط == | |||
* [[ماده ۵۴۹ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)]] | |||
* [[ماده ۴۳۴ قانون مجازات اسلامی|ماده ۴۳۴ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲]] | |||
* [[ماده ۱۲۱ قانون مجازات عمومی مصوب ۱۳۰۴]] | |||
== توضیح واژگان == | |||
* [[عمد|عامداً]]: هر عمل ممنوعی که از کسی سر بزند، هنگامی عمد بهشمار میرود که در شرایط خاص رویداده، مسبوق به [[قصد]] باشد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق جزا (جلد چهارم) (آرا و رویههای قضایی)|ترجمه=|جلد=|سال=1387|ناشر=شرکت سهامی انتشار|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=6654036|صفحه=|نام۱=سیدجعفر|نام خانوادگی۱=بوشهری|چاپ=1}}</ref> | |||
* [[شخص]]: موجودی است که دارای [[حق]] و [[تکلیف]] میباشد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=وقف از سوی اشخاص حقوقی|ترجمه=|جلد=|سال=1391|ناشر=فصلنامه اندیشه های حقوق عمومی (معرفت حقوقی سابق) شماره 3 بهار و تابستان 1391|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=6655624|صفحه=|نام۱=سیدابراهیم|نام خانوادگی۱=حسینی|نام۲=احسان|نام خانوادگی۲=سامانی|چاپ=}}</ref> | |||
* [[قانون]]: به ضابطهای کلی گفته میشود که بر افرادی منطبق و حکم همه آن افراد، از آن ضابطه شناخته میشود.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=تفکیک تقنین و اجرای تحلیل مرزهای صلاحیت تقنینی در روابط قوای مقننه و مجریه|ترجمه=|جلد=|سال=1391|ناشر=معاونت تدوین تنقیح و انتشار قوانین و مقررات|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=4952532|صفحه=|نام۱=علی محمد|نام خانوادگی۱=فلاح زاده|چاپ=1}}</ref> | |||
* [[زندانی]]: شخصی است که به موجب [[حکم قطعی]] در راستای اجرای مجازات خود، در زندان است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=شرح قانون مجازات اسلامی (جلد اول) (بخش تعزیرات)|ترجمه=|جلد=|سال=1377|ناشر=فیض|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=857964|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=2}}</ref> | |||
* [[دستگیری]]: یعنی عمل متوقف کردن یا محروم کردن موقت از آزادی آمد و شد هر شخص [[مظنون]] یا متهم به ارتکاب جرم، به قصد [[بازجویی]]، بازرسی یا توقیف در آینده نزدیک.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=قانون اساسی در نظام حقوقی ایران پیشینه، آموزه ها، قوانین|ترجمه=|جلد=|سال=1388|ناشر=نامه هستی|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=4460324|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=ایمانی|نام۲=امیررضا|نام خانوادگی۲=قطمیری|چاپ=1}}</ref> | |||
* [[مجازات]]: آزاری است که [[قاضی]] به علت ارتکاب جرم به نشانه نفرت جامعه از عمل مجرمانه و [[مرتکب جرم|مرتکب]] آن برای شخص [[تقصیر|مقصر]]، مطابق قانون تعیین میکند.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=تحولات کیفرشناسی در قانون جزایی ایران|ترجمه=|جلد=|سال=1397|ناشر=فصلنامه قانونیار شماره 6 تابستان 1397|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=6656432|صفحه=|نام۱=مهدی|نام خانوادگی۱=شهرکی|چاپ=}}</ref> | |||
*[[اعدام]]: شدیدترین نوع مجازات که توسط [[مقنن|قانونگذار]] مقرر شدهاست و به موجب آن حیات [[مجرم]] بهطور کامل سلب میشود.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=اجرای احکام کیفری|ترجمه=|جلد=|سال=1387|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=6654128|صفحه=|نام۱=اصغر|نام خانوادگی۱=احمدی موحد|چاپ=3}}</ref> | |||
*[[حبس ابد|حبس دایم]]: منظور از «حبس دایم» در '''ماده ۵۵۱ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)'''، حبسی است که زمان اتمام آن به اندازه طول عمر مجرم است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=دانشنامه حقوقی (حقوق مدنی) (جلد دوم)|ترجمه=|جلد=|سال=1395|ناشر=مجد|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=6656476|صفحه=|نام۱=فهیمه|نام خانوادگی۱=ملک زاده|چاپ=1}}</ref> | |||
*[[رجم]]: به معنای سنگسار کردن است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=بایستههای حقوق جزای عمومی (اول، دوم و سوم)|ترجمه=|جلد=|سال=1388|ناشر=جنگل|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=2349140|صفحه=|نام۱=محمدصالح|نام خانوادگی۱=ولیدی|چاپ=1}}</ref> | |||
*[[صلب]]: منظور از مجازات «صلب»، به دار آویختن محکوم است که در جرائمی مانند [[افساد فی الارض]] و [[محاربه]] پیشبینی شده است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=قانون مجازات اسلامی در نظم حقوقی کنونی (همراه با فهرست تفصیلی عناوین مجرمانه)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=ققنوس|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=717172|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=4}}</ref> | |||
*[[حبس]]: به معنای محدود کردن فرد از رفت و آمد و جلوگیری از [[تصرف|تصرفات]] او، آنگونه که خودش میخواهد، است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق زندانی در ایران و اسناد بین المللی|ترجمه=|جلد=|سال=1395|ناشر=مجد|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=6656592|صفحه=|نام۱=احسان|نام خانوادگی۱=داودیان|چاپ=1}}</ref> | |||
*[[متهم]]: کسی است که فاعل جرم تلقی شده ولی هنوز انتساب جرم به او ثابت نشده است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=آیین دادرسی کیفری (جلد پنجم) (مباحث کاربردی حقوق)|ترجمه=|جلد=|سال=1386|ناشر=سازمان چاپ و انتشارات|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=6402836|صفحه=|نام۱=محمود|نام خانوادگی۱=آخوندی اصل|چاپ=1}}</ref> | |||
*[[جرم]]: هر رفتاری اعم از [[فعل]] یا [[ترک فعل]] است که در قانون برای آن مجازات تعیین شده است.<ref>[[ماده ۲ قانون مجازات اسلامی]]</ref> | |||
*[[بازداشت|توقیف]]: توقیف یا بازداشت، به معنای سلب آزادی متهم است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=نکتهها در قانون آیین دادرسی کیفری|ترجمه=|جلد=|سال=1393|ناشر=موسسه مطالعات و پژوهشهای حقوقی شهر دانش|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=4763732|صفحه=|نام۱=علی|نام خانوادگی۱=خالقی|چاپ=1}}</ref> | |||
*[[قصاص]]: در لغت، به معنای پیروی کردن از جنایتکار یا انجام کاری همانند کار او است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق جزای اختصاصی (جرایم علیه تمامیت جسمانی- شخصیت معنوی- اموال و مالکیت- امنیت و آسایش عمومی) (علمی-کاربردی)|ترجمه=|جلد=|سال=1386|ناشر=دانشگاه تهران|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=426356|صفحه=|نام۱=ایرج|نام خانوادگی۱=گلدوزیان|چاپ=13}}</ref> | |||
*[[زندان]]: محلی است که در آن محکومان قطعی با معرفی [[مقام قضایی|مقامات ذیصلاح قضایی]] و [[مقام قانونی|قانونی]] برای مدتی معین یا بهطور دایم در جهت اصلاح و تحمل [[مجازات|کیفر]] نگهداری میشوند.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=قانون مجازات اسلامی در نظم حقوق کنونی (دکترین و رویه کیفری ایران)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=مهاجر|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=811564|صفحه=|نام۱=رضا|نام خانوادگی۱=شکری|نام۲=قادر|نام خانوادگی۲=سیروس|چاپ=8}}</ref> | |||
*[[فوت]]: به معنای مرگ شخص و از لحاظ زیست شناسی یک پدیده طبیعی است و به از بین رفتن قطعی و برگشت ناپذیر اعمال قلبی و عروقی و تنفسی و حس و حرکت، گفته میشود.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=آیین دادرسی کیفری کاربردی (قرارها)|ترجمه=|جلد=|سال=1395|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=6666564|صفحه=|نام۱=حسن|نام خانوادگی۱=حاجی تبار فیروزجایی|چاپ=1}}</ref> | |||
*[[دیه]]: مالی است که به موجب [[شرع]] و در نتیجه ارتکاب [[جنایت]] و تجاوز نسبت به [[جنایت بر نفس|نفس]] یا [[جنایت بر عضو|عضو]] به [[مجنی علیه]] یا ولی یا اولیاء دم وی پرداخته میشود.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=مبسوط در ترمینولوژی حقوق (جلد سوم)|ترجمه=|جلد=|سال=1388|ناشر=گنج دانش|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=331224|صفحه=|نام۱=محمدجعفر|نام خانوادگی۱=جعفری لنگرودی|چاپ=4}}</ref> | |||
*[[ولی دم]]: شخصی است که شرعاً میتواند قصاص را [[مطالبه]] کند.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=مبسوط در ترمینولوژی حقوق (جلد پنجم)|ترجمه=|جلد=|سال=1388|ناشر=گنج دانش|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=346652|صفحه=|نام۱=محمدجعفر|نام خانوادگی۱=جعفری لنگرودی|چاپ=4}}</ref> | |||
== پیشینه == | == پیشینه == | ||
سابقاً قانونگذار در [[ماده ۱۲۱ قانون مجازات عمومی مصوب ۱۳۰۴]]، فراری دادن متهم یا محکوم را مورد [[جرم انگاری]] قرار داده بود.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=قانون مجازات اسلامی در نظم حقوقی کنونی (همراه با فهرست تفصیلی عناوین مجرمانه)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=ققنوس|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=717148|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=4}}</ref> | |||
== نکات | == نکات تفسیری دکترین ماده ۵۵۱ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) == | ||
مرتکب این جرم عبارت است از افرادی غیر از مأمورینی که وظیفه قانونی در خصوص متهم یا محکوم دارند. ارتکاب این جرم منوط به آن است که متهم یا محکوم عملاً از [[بازداشتگاه]] یا زندان فرار کند.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق کیفری اختصاصی (جلد سوم) (جرایم بر ضد مصالح عمومی کشور شامل جرایم امنیتی، اقتصادی، اجتماعی، اخلاق و عفت عمومی)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=مجد|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=1506892|صفحه=|نام۱=هوشنگ|نام خانوادگی۱=شامبیاتی|چاپ=9}}</ref> اخذ [[برائت]] متهم یا دستگیری بعدی او نیز در تحقق این جرم، بی اثر خواهد بود.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=قانون مجازات اسلامی در نظم حقوقی کنونی (همراه با فهرست تفصیلی عناوین مجرمانه)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=ققنوس|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=717156|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=4}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=قانون مجازات اسلامی در نظم حقوقی کنونی (همراه با فهرست تفصیلی عناوین مجرمانه)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=ققنوس|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=717152|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=4}}</ref> | |||
== | == نکات توضیحی ماده ۵۵۱ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) == | ||
قانونگذار در '''ماده ۵۵۱ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)'''، به جرم انگاری مواردی پرداخته که افراد عادی در فرار متهم یا محکوم مساعدت میکنند که در واقع نوعی [[معاونت در جرم]] است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=جرایم علیه اجرای عدالت قضایی (مطالعه تطبیقی)|ترجمه=|جلد=|سال=1391|ناشر=خرسندی|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=3173148|صفحه=|نام۱=محمد|نام خانوادگی۱=یکرنگی|چاپ=2}}</ref> | |||
== نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده ۵۵۱ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) == | |||
{{هوش مصنوعی (ماده)}} | |||
# عامل فرار، در صورتی که جزو مأموران ماده ۵۴۹ نباشد و به ایجاد شرایط فرار عمدی افراد زندانی یا دستگیر شده بپردازد، مشمول مجازات میشود. | |||
# مجازات عامل فرار مرتبط با نوع جرم و حکم فرد زندانی متفاوت است. | |||
# اگر زندانی محکوم به اعدام، حبس دائم، رجم یا صلب باشد، عامل فرار به حبس بین یک تا سه سال محکوم میشود. | |||
# اگر زندانی متهم به جرمی باشد که ممکن است مجازات آن اعدام، رجم یا صلب باشد، مجازات عامل فرار از شش ماه تا دو سال حبس است. | |||
# اگر محکومیت زندانی یا جرم دستگیری شده جزو موارد بالا نباشد، مجازات عامل فرار سه ماه تا یک سال حبس است. | |||
# در مورد زندانیان محکوم به قصاص، عامل فرار موظف به تحویل زندانی است و در غیر این صورت، تا زمان تحویل در زندان باقی میماند. | |||
# اگر زندانی فراری فوت کند یا تحویل او ممکن نباشد، عامل فرار به پرداخت دیه به اولیای دم مقتول محکوم میشود. | |||
== رویه های قضایی == | |||
* [[رای دادگاه درباره فراری دادن متهم دستگیر نشده (دادنامه شماره ۹۲۰۹۹۷۰۲۲۳۱۰۰۵۱۰)]] | |||
== پایاننامه و رسالههای مرتبط == | |||
* [[مطالعه تطبیقی سیاست کیفری ایران و افغانستان در قبال جرایم علیه عدالت قضایی]] | |||
== | == منابع == | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
{{مواد قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)}} | {{مواد قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)}} | ||
| خط ۲۱: | خط ۶۸: | ||
[[رده:مساعدت در فرار زندانی توسط افراد عادی]] | [[رده:مساعدت در فرار زندانی توسط افراد عادی]] | ||
[[رده:مواد قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)]] | [[رده:مواد قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)]] | ||
{{ترتیبپیشفرض:ماده ۲۷۵۵}} | |||
نسخهٔ کنونی تا ۷ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۰۱
ماده ۵۵۱ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات): اگر عامل فرار از مأمورین مذکور در ماده (۵۴۹) نباشد و عامداً موجبات فرار اشخاصی که قانوناً زندانی یا دستگیر شدهاند را فراهم آورد به طریق ذیل مجازات خواهد شد:
الف - چنانچه زندانی محکوم به اعدام یا حبس دایم یا رجم یا صلب بوده مجازات او یک تا سه سال حبس و اگر زندانی متهم به جرمی بوده که مجازات آن اعدام یا رجم یا صلب است مجازات از شش ماه تا دو سال حبس و چنانچه محکومیت زندانی یا مجازات قانونی توقیف شده غیر از موارد فوقالذکر باشد مجازات او سه ماه تا یک سال حبس خواهد بود.
ب - اگر زندانی محکوم به قصاص باشد عامل فرار موظف به تحویل دادن وی میباشد و در صورت عدم تحویل زندانی میشود و تا تحویل وی در زندان باقی میماند. چنانچه فراری فوت کند یا تحویل وی ممتنع شود فراری دهنده به پرداخت دیه به اولیای دم مقتول محکوم خواهد شد.
مواد مرتبط
- ماده ۵۴۹ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)
- ماده ۴۳۴ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲
- ماده ۱۲۱ قانون مجازات عمومی مصوب ۱۳۰۴
توضیح واژگان
- عامداً: هر عمل ممنوعی که از کسی سر بزند، هنگامی عمد بهشمار میرود که در شرایط خاص رویداده، مسبوق به قصد باشد.[۱]
- شخص: موجودی است که دارای حق و تکلیف میباشد.[۲]
- قانون: به ضابطهای کلی گفته میشود که بر افرادی منطبق و حکم همه آن افراد، از آن ضابطه شناخته میشود.[۳]
- زندانی: شخصی است که به موجب حکم قطعی در راستای اجرای مجازات خود، در زندان است.[۴]
- دستگیری: یعنی عمل متوقف کردن یا محروم کردن موقت از آزادی آمد و شد هر شخص مظنون یا متهم به ارتکاب جرم، به قصد بازجویی، بازرسی یا توقیف در آینده نزدیک.[۵]
- مجازات: آزاری است که قاضی به علت ارتکاب جرم به نشانه نفرت جامعه از عمل مجرمانه و مرتکب آن برای شخص مقصر، مطابق قانون تعیین میکند.[۶]
- اعدام: شدیدترین نوع مجازات که توسط قانونگذار مقرر شدهاست و به موجب آن حیات مجرم بهطور کامل سلب میشود.[۷]
- حبس دایم: منظور از «حبس دایم» در ماده ۵۵۱ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)، حبسی است که زمان اتمام آن به اندازه طول عمر مجرم است.[۸]
- رجم: به معنای سنگسار کردن است.[۹]
- صلب: منظور از مجازات «صلب»، به دار آویختن محکوم است که در جرائمی مانند افساد فی الارض و محاربه پیشبینی شده است.[۱۰]
- حبس: به معنای محدود کردن فرد از رفت و آمد و جلوگیری از تصرفات او، آنگونه که خودش میخواهد، است.[۱۱]
- متهم: کسی است که فاعل جرم تلقی شده ولی هنوز انتساب جرم به او ثابت نشده است.[۱۲]
- جرم: هر رفتاری اعم از فعل یا ترک فعل است که در قانون برای آن مجازات تعیین شده است.[۱۳]
- توقیف: توقیف یا بازداشت، به معنای سلب آزادی متهم است.[۱۴]
- قصاص: در لغت، به معنای پیروی کردن از جنایتکار یا انجام کاری همانند کار او است.[۱۵]
- زندان: محلی است که در آن محکومان قطعی با معرفی مقامات ذیصلاح قضایی و قانونی برای مدتی معین یا بهطور دایم در جهت اصلاح و تحمل کیفر نگهداری میشوند.[۱۶]
- فوت: به معنای مرگ شخص و از لحاظ زیست شناسی یک پدیده طبیعی است و به از بین رفتن قطعی و برگشت ناپذیر اعمال قلبی و عروقی و تنفسی و حس و حرکت، گفته میشود.[۱۷]
- دیه: مالی است که به موجب شرع و در نتیجه ارتکاب جنایت و تجاوز نسبت به نفس یا عضو به مجنی علیه یا ولی یا اولیاء دم وی پرداخته میشود.[۱۸]
- ولی دم: شخصی است که شرعاً میتواند قصاص را مطالبه کند.[۱۹]
پیشینه
سابقاً قانونگذار در ماده ۱۲۱ قانون مجازات عمومی مصوب ۱۳۰۴، فراری دادن متهم یا محکوم را مورد جرم انگاری قرار داده بود.[۲۰]
نکات تفسیری دکترین ماده ۵۵۱ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)
مرتکب این جرم عبارت است از افرادی غیر از مأمورینی که وظیفه قانونی در خصوص متهم یا محکوم دارند. ارتکاب این جرم منوط به آن است که متهم یا محکوم عملاً از بازداشتگاه یا زندان فرار کند.[۲۱] اخذ برائت متهم یا دستگیری بعدی او نیز در تحقق این جرم، بی اثر خواهد بود.[۲۲][۲۳]
نکات توضیحی ماده ۵۵۱ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)
قانونگذار در ماده ۵۵۱ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)، به جرم انگاری مواردی پرداخته که افراد عادی در فرار متهم یا محکوم مساعدت میکنند که در واقع نوعی معاونت در جرم است.[۲۴]
نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده ۵۵۱ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)
 | محتوای مندرج در این قسمت توسط هوش مصنوعی تولید شده است. |
- عامل فرار، در صورتی که جزو مأموران ماده ۵۴۹ نباشد و به ایجاد شرایط فرار عمدی افراد زندانی یا دستگیر شده بپردازد، مشمول مجازات میشود.
- مجازات عامل فرار مرتبط با نوع جرم و حکم فرد زندانی متفاوت است.
- اگر زندانی محکوم به اعدام، حبس دائم، رجم یا صلب باشد، عامل فرار به حبس بین یک تا سه سال محکوم میشود.
- اگر زندانی متهم به جرمی باشد که ممکن است مجازات آن اعدام، رجم یا صلب باشد، مجازات عامل فرار از شش ماه تا دو سال حبس است.
- اگر محکومیت زندانی یا جرم دستگیری شده جزو موارد بالا نباشد، مجازات عامل فرار سه ماه تا یک سال حبس است.
- در مورد زندانیان محکوم به قصاص، عامل فرار موظف به تحویل زندانی است و در غیر این صورت، تا زمان تحویل در زندان باقی میماند.
- اگر زندانی فراری فوت کند یا تحویل او ممکن نباشد، عامل فرار به پرداخت دیه به اولیای دم مقتول محکوم میشود.
رویه های قضایی
پایاننامه و رسالههای مرتبط
منابع
- ↑ سیدجعفر بوشهری. حقوق جزا (جلد چهارم) (آرا و رویههای قضایی). چاپ 1. شرکت سهامی انتشار، 1387. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6654036
- ↑ سیدابراهیم حسینی و احسان سامانی. وقف از سوی اشخاص حقوقی. فصلنامه اندیشه های حقوق عمومی (معرفت حقوقی سابق) شماره 3 بهار و تابستان 1391، 1391. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6655624
- ↑ علی محمد فلاح زاده. تفکیک تقنین و اجرای تحلیل مرزهای صلاحیت تقنینی در روابط قوای مقننه و مجریه. چاپ 1. معاونت تدوین تنقیح و انتشار قوانین و مقررات، 1391. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 4952532
- ↑ عباس زراعت. شرح قانون مجازات اسلامی (جلد اول) (بخش تعزیرات). چاپ 2. فیض، 1377. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 857964
- ↑ عباس ایمانی و امیررضا قطمیری. قانون اساسی در نظام حقوقی ایران پیشینه، آموزه ها، قوانین. چاپ 1. نامه هستی، 1388. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 4460324
- ↑ مهدی شهرکی. تحولات کیفرشناسی در قانون جزایی ایران. فصلنامه قانونیار شماره 6 تابستان 1397، 1397. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6656432
- ↑ اصغر احمدی موحد. اجرای احکام کیفری. چاپ 3. میزان، 1387. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6654128
- ↑ فهیمه ملک زاده. دانشنامه حقوقی (حقوق مدنی) (جلد دوم). چاپ 1. مجد، 1395. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6656476
- ↑ محمدصالح ولیدی. بایستههای حقوق جزای عمومی (اول، دوم و سوم). چاپ 1. جنگل، 1388. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 2349140
- ↑ عباس زراعت. قانون مجازات اسلامی در نظم حقوقی کنونی (همراه با فهرست تفصیلی عناوین مجرمانه). چاپ 4. ققنوس، 1389. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 717172
- ↑ احسان داودیان. حقوق زندانی در ایران و اسناد بین المللی. چاپ 1. مجد، 1395. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6656592
- ↑ محمود آخوندی اصل. آیین دادرسی کیفری (جلد پنجم) (مباحث کاربردی حقوق). چاپ 1. سازمان چاپ و انتشارات، 1386. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6402836
- ↑ ماده ۲ قانون مجازات اسلامی
- ↑ علی خالقی. نکتهها در قانون آیین دادرسی کیفری. چاپ 1. موسسه مطالعات و پژوهشهای حقوقی شهر دانش، 1393. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 4763732
- ↑ ایرج گلدوزیان. حقوق جزای اختصاصی (جرایم علیه تمامیت جسمانی- شخصیت معنوی- اموال و مالکیت- امنیت و آسایش عمومی) (علمی-کاربردی). چاپ 13. دانشگاه تهران، 1386. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 426356
- ↑ رضا شکری و قادر سیروس. قانون مجازات اسلامی در نظم حقوق کنونی (دکترین و رویه کیفری ایران). چاپ 8. مهاجر، 1389. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 811564
- ↑ حسن حاجی تبار فیروزجایی. آیین دادرسی کیفری کاربردی (قرارها). چاپ 1. میزان، 1395. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6666564
- ↑ محمدجعفر جعفری لنگرودی. مبسوط در ترمینولوژی حقوق (جلد سوم). چاپ 4. گنج دانش، 1388. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 331224
- ↑ محمدجعفر جعفری لنگرودی. مبسوط در ترمینولوژی حقوق (جلد پنجم). چاپ 4. گنج دانش، 1388. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 346652
- ↑ عباس زراعت. قانون مجازات اسلامی در نظم حقوقی کنونی (همراه با فهرست تفصیلی عناوین مجرمانه). چاپ 4. ققنوس، 1389. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 717148
- ↑ هوشنگ شامبیاتی. حقوق کیفری اختصاصی (جلد سوم) (جرایم بر ضد مصالح عمومی کشور شامل جرایم امنیتی، اقتصادی، اجتماعی، اخلاق و عفت عمومی). چاپ 9. مجد، 1389. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 1506892
- ↑ عباس زراعت. قانون مجازات اسلامی در نظم حقوقی کنونی (همراه با فهرست تفصیلی عناوین مجرمانه). چاپ 4. ققنوس، 1389. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 717156
- ↑ عباس زراعت. قانون مجازات اسلامی در نظم حقوقی کنونی (همراه با فهرست تفصیلی عناوین مجرمانه). چاپ 4. ققنوس، 1389. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 717152
- ↑ محمد یکرنگی. جرایم علیه اجرای عدالت قضایی (مطالعه تطبیقی). چاپ 2. خرسندی، 1391. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 3173148