ماده ۶۵۹ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات): تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی حقوق
پرش به ناوبری پرش به جستجو
جز (Wikihagh admin صفحهٔ ماده 659 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) را به ماده ۶۵۹ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) منتقل کرد: فارسی سازی نویسه ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۲۰ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۷ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
هر کس وسائل و متعلقات مربوط به تأسیسات مورد استفاده عمومی که به هزینه دولت یا با سرمایه دولت یا سرمایه مشترک دولت و‌ بخش غیردولتی یا به وسیله نهادها و سازمان‌ های عمومی غیردولتی یا مؤسسات خیریه ایجاد یا نصب شده مانند تأسیسات بهره‌ برداری آب و برق و‌ گاز و غیره را سرقت نماید به حسب [حبس] از یک تا پنج سال محکوم می ‌شود و چنانچه مرتکب از کارکنان سازمان‌ های مربوطه باشد ، به حداکثر مجازات مقرر‌ محکوم خواهد شد.
'''ماده ۶۵۹ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)''': هر کس وسائل و متعلقات مربوط به تأسیسات مورد استفاده عمومی که به [[هزینه]] [[دولت]] یا با سرمایه دولت یا سرمایه مشترک دولت و‌ بخش غیردولتی یا به وسیله [[نهاد عمومی غیردولتی|نهادها]] و [[سازمان عمومی غیر دولتی|سازمان‌ های عمومی غیردولتی]] یا [[موسسه خیریه|مؤسسات خیریه]] ایجاد یا نصب شده مانند تأسیسات بهره‌ برداری آب و برق و‌ گاز و غیره را [[سرقت]] نماید به [[حبس]] از یک تا پنج سال محکوم می ‌شود و چنانچه [[مرتکب جرم|مرتکب]] از کارکنان سازمان‌ های مربوطه باشد، به حداکثر [[مجازات]] مقرر‌ محکوم خواهد شد.
*{{زیتونی|[[ماده ۶۵۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)|مشاهده ماده قبلی]]}}
*{{زیتونی|[[ماده ۶۶۰ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)|مشاهده ماده بعدی]]}}
 
== مواد مرتبط ==
 
* [[ماده ۵۹۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)]]


== توضیح واژگان ==
== توضیح واژگان ==
منظور از وسایل و متعلقات اشیایی است که منصوب نباشند یا جدا کردن آنها موجب خرابی نشود و سایر موارد را میتوان تحت عنوان تخریب اموال عمومی تحت تعقیب قرار داد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات)|ترجمه=|جلد=|سال=1382|ناشر=ققنوس|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=608500|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=1}}</ref>در واقع تجهیزات مذکور باید ایجاد یا نصب شده باشند. <ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق کیفری اختصاصی (جرایم علیه اموال و مالکیت) (کلاهبرداری- خیانت در امانت- سرقت و صدور چک پرداخت نشدنی) (مطالعه تطبیقی)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=581020|صفحه=|نام۱=حسین|نام خانوادگی۱=میرمحمدصادقی|چاپ=31}}</ref>همچنین موضوع جرم این ماده وسایل و متعلقات مربوط به تاسیسات است و اموالی که ارتباط مستقیم با تاسیسات نداشته باشند مشمول این نخواهند بود.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات)|ترجمه=|جلد=|سال=1382|ناشر=ققنوس|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=4725040|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=1}}</ref>با این وجود این موارد مطرح شده در این ماده جنبه تمثیلی دارد و ملاک آن است که متعلق به تاسیسات مورداستفاده عمومی باشد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق جزای اختصاصی (جلد دوم) (جرایم علیه اموال و مالکیت)|ترجمه=|جلد=|سال=1385|ناشر=فکرسازان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=4725092|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=1}}</ref>


منظور از کارکنان سازمان های مربوطه افرادی هستند که با سازمان مربوطه رابطه استخدامی داشته باشند.مثلا اگر کارمندان پیمانکاری مرتکب سرقت از تاسیسات شوند،مشمول تشدید مجازات از جهت کارمند بودن نخواهند شد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات)|ترجمه=|جلد=|سال=1382|ناشر=ققنوس|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=4724844|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=1}}</ref>
* [[هزینه]]: [[مال|مالی]] است که برای صورت دادن عملی صرف شود، خواه توقع سود در آن عمل باشد خواه نه.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=مبسوط در ترمینولوژی حقوق (جلد پنجم)|ترجمه=|جلد=|سال=1388|ناشر=گنج دانش|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=347204|صفحه=|نام۱=محمدجعفر|نام خانوادگی۱=جعفری لنگرودی|چاپ=4}}</ref>
* [[دولت]]: مجموعه ای از [[سازمان]] هاست که قدرت عمومی را در جامعه ای در دست دارد، خواه بر اساس [[حاکمیت]] ملی ([[دموکراسی]]) باشد، خواه نه.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=مبسوط در ترمینولوژی حقوق (جلد سوم)|ترجمه=|جلد=|سال=1388|ناشر=گنج دانش|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=6320340|صفحه=|نام۱=محمدجعفر|نام خانوادگی۱=جعفری لنگرودی|چاپ=4}}</ref>
* [[نهادهای عمومی غیردولتی|نهاد عمومی غیردولتی]]: [[موسسات عمومی غیر دولتی|موسسات]] و نهادهای عمومی غیردولتی واحدهای سازمانی مشخصی هستند که با اجازه [[قانون]] به منظور انجام وظایف و‌ خدماتی که جنبه عمومی دارد، تشکیل شده و یا می شود.<ref>[[ماده ۵ قانون محاسبات عمومی کشور]]</ref>
* [[سرقت]]: [[ربودن]] مال متعلق به غیر است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق جزا (جلد چهارم) (آرا و رویه های قضایی)|ترجمه=|جلد=|سال=1387|ناشر=شرکت سهامی انتشار|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=6362236|صفحه=|نام۱=سیدجعفر|نام خانوادگی۱=بوشهری|چاپ=1}}</ref>
* [[حبس]]: به معنای محدود کردن فرد از رفت و آمد و جلوگیری از [[تصرف|تصرفات]] او، آنگونه که خودش می‌خواهد، است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق زندانی در ایران و اسناد بین المللی|ترجمه=|جلد=|سال=1395|ناشر=مجد|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=6656592|صفحه=|نام۱=احسان|نام خانوادگی۱=داودیان|چاپ=1}}</ref>
* [[مجازات]]: آزاری است که [[قاضی]] به علت ارتکاب [[جرم]] به نشانه نفرت جامعه از عمل مجرمانه و مرتکب آن برای [[شخص]] [[تقصیر|مقصر]]، مطابق قانون تعیین می‌کند.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=تحولات کیفرشناسی در قانون جزایی ایران|ترجمه=|جلد=|سال=1397|ناشر=فصلنامه قانونیار شماره 6 تابستان 1397|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=6656432|صفحه=|نام۱=مهدی|نام خانوادگی۱=شهرکی|چاپ=}}</ref>


== نکات توضیحی تفسیری دکترین ==
== نکات تفسیری دکترین ماده ۶۵۹ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) ==
عنصرمادی این جرم ،سرقت وسایل و متعلقات مربوط به تاسیسات مورد استفاده عمومی است.و از شرایط آن منقول بودن مالی است که به سرقت برده میشود.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات)|ترجمه=|جلد=|سال=1382|ناشر=ققنوس|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=608500|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=1}}</ref>همینطور باید ایجاد یا نصب وسایل و متعلقات مربوط به تاسیسات با هزینه دولت یا سرمایه مشترک دولت و بخش غیردولتی یا نهاد های عمومی غیردولتی یا موسسات خیریه انجام شده باشد.ثالثا ربودن وسایل و متعلقات مربوط به تاسیسات مورد استفاده عمومی باشد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق جزای اختصاصی (جرایم علیه تمامیت جسمانی- شخصیت معنوی- اموال و مالکیت- امنیت و آسایش عمومی) (علمی-کاربردی)|ترجمه=|جلد=|سال=1386|ناشر=دانشگاه تهران|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=429652|صفحه=|نام۱=ایرج|نام خانوادگی۱=گلدوزیان|چاپ=13}}</ref>
منظور از «وسایل و متعلقات» در این ماده، اشیایی است که منصوب نباشند یا جدا کردن آنها موجب خرابی نشود و سایر موارد را می توان تحت عنوان [[تخریب]] [[اموال عمومی]]، تحت [[تعقیب]] قرار داد، [[عنصر مادی]] این جرم، سرقت وسایل و متعلقات مربوط به تاسیسات مورد استفاده عمومی است و از شرایط آن [[مال منقول|منقول]] بودن مالی است که به سرقت برده می شود.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات)|ترجمه=|جلد=|سال=1382|ناشر=ققنوس|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=608500|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=1}}</ref> برای تحقق این جرم، تجهیزات مذکور، باید ایجاد یا نصب شده باشند،<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق کیفری اختصاصی (جرایم علیه اموال و مالکیت) (کلاهبرداری- خیانت در امانت- سرقت و صدور چک پرداخت نشدنی) (مطالعه تطبیقی)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=581020|صفحه=|نام۱=حسین|نام خانوادگی۱=میرمحمدصادقی|چاپ=31}}</ref> همین طور باید ایجاد یا نصب وسایل و متعلقات مربوط به تاسیسات، با هزینه دولت یا سرمایه مشترک دولت و بخش غیردولتی یا نهادهای عمومی غیردولتی یا موسسات خیریه انجام شده باشد، همچنین [[ربودن]] وسایل و متعلقات، مربوط به تاسیسات مورد استفاده عمومی باشد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق جزای اختصاصی (جرایم علیه تمامیت جسمانی- شخصیت معنوی- اموال و مالکیت- امنیت و آسایش عمومی) (علمی-کاربردی)|ترجمه=|جلد=|سال=1386|ناشر=دانشگاه تهران|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=429652|صفحه=|نام۱=ایرج|نام خانوادگی۱=گلدوزیان|چاپ=13}}</ref> موضوع جرم '''ماده ۶۵۹ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)'''، وسایل و متعلقات مربوط به تاسیسات است و اموالی که ارتباط مستقیم با تاسیسات نداشته باشند، مشمول این ماده نخواهند بود،<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات)|ترجمه=|جلد=|سال=1382|ناشر=ققنوس|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=4725040|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=1}}</ref> با این وجود، موارد مطرح شده در این ماده، [[جنبه تمثیلی]] دارد و ملاک آن است که متعلق به تاسیسات مورد استفاده عمومی باشد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق جزای اختصاصی (جلد دوم) (جرایم علیه اموال و مالکیت)|ترجمه=|جلد=|سال=1385|ناشر=فکرسازان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=4725092|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=1}}</ref>  


برای عنصر معنوی این جرم باید از سوءنیت عام و قصد ربودن مال نام برد. <ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات)|ترجمه=|جلد=|سال=1382|ناشر=ققنوس|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=608508|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=1}}</ref>
ملاک اعمال مجازات '''ماده ۶۵۹ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)'''، مورد استفاده عموم بودن تاسیسات مزبور است و لزومی ندارد که [[مالکیت]] آن، در اختیار دولت یا جامعه باشد، بنابراین اگر تاسیساتی با حفظ مالکیت [[مالک]]، مورد استفاده عموم باشد، مشمول این ماده قرار می گیرد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات)|ترجمه=|جلد=|سال=1382|ناشر=ققنوس|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=608528|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=1}}</ref> در مورد وصف کیفری سرقت در این ماده باید دانست که شمول این وصف در صورتی نسبت به کارمندان موسسات ذکر شده اعمال می گردد که وصف [[اختلاس]] بر آن صدق نکند، استفاده غیرمجاز از این اموال نیز مشمول [[ماده ۵۹۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)|ماده ۵۹۸ همین قانون]] است و عنوان سرقت بر آن صدق نمی کند.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات)|ترجمه=|جلد=|سال=1382|ناشر=ققنوس|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=4724928|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=1}}</ref> منظور از «کارکنان سازمان های مربوطه» در این ماده، افرادی هستند که با [[سازمان]] مربوطه، رابطه [[استخدام|استخدامی]] داشته باشند، مثلا اگر کارمندان [[پیمانکاری]]، مرتکب سرقت از تاسیسات شوند، مشمول [[تشدید مجازات]] از جهت کارمند بودن نخواهند شد. [[عنصر معنوی]] این جرم نیز، [[سوء نیت عام]] و «[[قصد]] ربودن مال» می باشد. <ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات)|ترجمه=|جلد=|سال=1382|ناشر=ققنوس|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=608508|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=1}}</ref>


ملاک اعمال مجازات این ماده آن است که تاسیسات مزبور مورد استفاده عموم باشد و لزومی ندارد که مالیکت آن در اختیار دولت یا جامعه باشد.بنابراین اگر تاسیساتی با حفظ مالکیت مالک مورد استفاده عموم باشد مشمول این ماده قرار میگیرد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات)|ترجمه=|جلد=|سال=1382|ناشر=ققنوس|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=608528|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=1}}</ref> در مورد وصف کیفری سرقت در این ماده باید دانست که شمول این وصف در صورتی نسبت به کارمندان موسسات ذکر شده اعمال میگردد که وصف اختلاس بر آن صدق نکند.استفاده غیر مجاز از این اموال نیز مشمول ماده 598 همین قانون است و عنوان سرقت بر آن صدق نمیکند.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات)|ترجمه=|جلد=|سال=1382|ناشر=ققنوس|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=4724928|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=1}}</ref>
== رویه های قضایی ==
* [[نظریه شماره 7/1401/866 مورخ 1401/09/19 اداره کل حقوقی قوه قضاییه]]
* [[نظریه شماره 7/99/1436 مورخ 1399/10/23 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره قطع و حمل و قاچاق درختان جنگلی]]
* [[نظریه شماره 7/99/1680 مورخ 1399/12/19 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره شاکی محسوب شدن اداره برق، اداره آب، اداره بهداشت و جهاد]]
* [[نظریه شماره 7/98/385 مورخ 1398/04/04 اداره کل حقوقی قوه قضاییه]]
* [[رای دادگاه درباره اظهارات یکی از متهمان علیه متهم دیگر (دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۰۲۶۹۷۰۰۲۸۵)]]
* [[رای دادگاه درباره تخفیف مجازات در مرحله تجمیع احکام (دادنامه شماره ۹۵۰۹۹۷۰۲۲۲۳۰۰۸۲۸)]]
* [[رای دادگاه درباره تخریب به عنوان مقدمه ارتکاب سرقت (دادنامه شماره ۹۲۰۹۹۷۰۲۶۹۷۰۰۹۴۷)]]
* [[رای دادگاه درباره تخریب به عنوان مقدمه سرقت (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۲۰۹۰۰۰۳۴)]]
* [[رای شعبه کیفری دیوان عالی کشور درباره محدوده تشدید مجازات شلاق تعزیری]]


== مذاکرات تصویب ==
== مذاکرات تصویب ==
در متن ماده پیشنهادی به مجلس مصادیق بیشتری ذکر شده بود از قبیل تاسیسات پست،سد،نفت،رادیو،تلویزیون و...ملاک اشیایی که مشمول ماده 659 قرار میگرفتند آن بود که برای خدمت عمومی مورد استفاده قرار بگیرند.همچنین در تبصره 2 ماده پیشنهادی ذکر شده بود "اگر جرائم مذکور در این ماده به موجب قوانین دیگر مستلزم مجازات شدید تری باشند ،به مجازات مقرر در همان قانون محکوم میشوند."<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات)|ترجمه=|جلد=|سال=1382|ناشر=ققنوس|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=608528|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=1}}</ref>


علاوه بر این در این ماده اگر مجرم قصد اخلال در نظم یا انگیزه مخالفت با نظام را داشته باشد،جرم او جنبه سیاسی و محاربه پیدا میکند و این نکته در تبصره یک ماده پیشنهادی به مجلس اشاره شده بود که به دلایل نامعلومی به تصویب نرسید.هرچند تصویب نشدن آن اقدام مثبتی است اما با رویه قانونگذار در سایر موارد که چنین قیدی را می آورد سازگار نیست.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات)|ترجمه=|جلد=|سال=1382|ناشر=ققنوس|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=608508|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=1}}</ref>
* در متن ماده پیشنهادی به [[مجلس شورای اسلامی|مجلس]]، مصادیق بیشتری ذکر شده بود از قبیل: تاسیسات پست، سد، نفت، رادیو، تلویزیون و ...، ملاک اشیایی که مشمول ماده ۶۵۹ قرار می گرفتند آن بود که برای [[خدمات عمومی|خدمت عمومی]] مورد استفاده قرار بگیرند، همچنین در تبصره ۲ ماده پیشنهادی ذکر شده بود: «اگر جرائم مذکور در این ماده به موجب قوانین دیگر مستلزم مجازات شدیدتری باشند، به مجازات مقرر در همان قانون محکوم می شوند.»
* در ماده پیشنهادی، اگر [[مجرم]] قصد [[اخلال در نظم عمومی|اخلال در نظم]] یا [[انگیزه]] مخالفت با [[نظام]] را داشت، جرم او جنبه [[جرم سیاسی|سیاسی]] و [[محاربه]] پیدا می کرد و این نکته در تبصره یک ماده پیشنهادی به مجلس اشاره شده بود که به دلایل نامعلومی به تصویب نرسید، هر چند تصویب نشدن آن اقدام مثبتی است، اما با رویه [[مقنن|قانونگذار]] در سایر موارد که چنین قیدی را می آورد، سازگار نیست.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات)|ترجمه=|جلد=|سال=1382|ناشر=ققنوس|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=608508|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=1}}</ref>
 
== مقالات مرتبط ==
* [[رابطه اجرای حد و ضمان در صورت اتلاف عین مسروقه از دیدگاه مذاهب اسلامی]]
* [[تحلیل شروع به جرم سرقت تعزیری در حقوق کیفری ایران]]
* [[مسؤولیت کیفری شریک در مال مشاع]]


== منابع ==
== منابع ==
{{پانویس}}
{{پانویس}}
{{مواد قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)}}
[[رده:سرقت و ربودن مال غیر]]
[[رده:سرقت از وسایل تاسیسات مورد استفاده عمومی]]
[[رده:مواد قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۸ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۲۹

ماده ۶۵۹ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات): هر کس وسائل و متعلقات مربوط به تأسیسات مورد استفاده عمومی که به هزینه دولت یا با سرمایه دولت یا سرمایه مشترک دولت و‌ بخش غیردولتی یا به وسیله نهادها و سازمان‌ های عمومی غیردولتی یا مؤسسات خیریه ایجاد یا نصب شده مانند تأسیسات بهره‌ برداری آب و برق و‌ گاز و غیره را سرقت نماید به حبس از یک تا پنج سال محکوم می ‌شود و چنانچه مرتکب از کارکنان سازمان‌ های مربوطه باشد، به حداکثر مجازات مقرر‌ محکوم خواهد شد.

مواد مرتبط

توضیح واژگان

  • هزینه: مالی است که برای صورت دادن عملی صرف شود، خواه توقع سود در آن عمل باشد خواه نه.[۱]
  • دولت: مجموعه ای از سازمان هاست که قدرت عمومی را در جامعه ای در دست دارد، خواه بر اساس حاکمیت ملی (دموکراسی) باشد، خواه نه.[۲]
  • نهاد عمومی غیردولتی: موسسات و نهادهای عمومی غیردولتی واحدهای سازمانی مشخصی هستند که با اجازه قانون به منظور انجام وظایف و‌ خدماتی که جنبه عمومی دارد، تشکیل شده و یا می شود.[۳]
  • سرقت: ربودن مال متعلق به غیر است.[۴]
  • حبس: به معنای محدود کردن فرد از رفت و آمد و جلوگیری از تصرفات او، آنگونه که خودش می‌خواهد، است.[۵]
  • مجازات: آزاری است که قاضی به علت ارتکاب جرم به نشانه نفرت جامعه از عمل مجرمانه و مرتکب آن برای شخص مقصر، مطابق قانون تعیین می‌کند.[۶]

نکات تفسیری دکترین ماده ۶۵۹ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

منظور از «وسایل و متعلقات» در این ماده، اشیایی است که منصوب نباشند یا جدا کردن آنها موجب خرابی نشود و سایر موارد را می توان تحت عنوان تخریب اموال عمومی، تحت تعقیب قرار داد، عنصر مادی این جرم، سرقت وسایل و متعلقات مربوط به تاسیسات مورد استفاده عمومی است و از شرایط آن منقول بودن مالی است که به سرقت برده می شود.[۷] برای تحقق این جرم، تجهیزات مذکور، باید ایجاد یا نصب شده باشند،[۸] همین طور باید ایجاد یا نصب وسایل و متعلقات مربوط به تاسیسات، با هزینه دولت یا سرمایه مشترک دولت و بخش غیردولتی یا نهادهای عمومی غیردولتی یا موسسات خیریه انجام شده باشد، همچنین ربودن وسایل و متعلقات، مربوط به تاسیسات مورد استفاده عمومی باشد.[۹] موضوع جرم ماده ۶۵۹ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)، وسایل و متعلقات مربوط به تاسیسات است و اموالی که ارتباط مستقیم با تاسیسات نداشته باشند، مشمول این ماده نخواهند بود،[۱۰] با این وجود، موارد مطرح شده در این ماده، جنبه تمثیلی دارد و ملاک آن است که متعلق به تاسیسات مورد استفاده عمومی باشد.[۱۱]

ملاک اعمال مجازات ماده ۶۵۹ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)، مورد استفاده عموم بودن تاسیسات مزبور است و لزومی ندارد که مالکیت آن، در اختیار دولت یا جامعه باشد، بنابراین اگر تاسیساتی با حفظ مالکیت مالک، مورد استفاده عموم باشد، مشمول این ماده قرار می گیرد.[۱۲] در مورد وصف کیفری سرقت در این ماده باید دانست که شمول این وصف در صورتی نسبت به کارمندان موسسات ذکر شده اعمال می گردد که وصف اختلاس بر آن صدق نکند، استفاده غیرمجاز از این اموال نیز مشمول ماده ۵۹۸ همین قانون است و عنوان سرقت بر آن صدق نمی کند.[۱۳] منظور از «کارکنان سازمان های مربوطه» در این ماده، افرادی هستند که با سازمان مربوطه، رابطه استخدامی داشته باشند، مثلا اگر کارمندان پیمانکاری، مرتکب سرقت از تاسیسات شوند، مشمول تشدید مجازات از جهت کارمند بودن نخواهند شد. عنصر معنوی این جرم نیز، سوء نیت عام و «قصد ربودن مال» می باشد. [۱۴]

رویه های قضایی

مذاکرات تصویب

  • در متن ماده پیشنهادی به مجلس، مصادیق بیشتری ذکر شده بود از قبیل: تاسیسات پست، سد، نفت، رادیو، تلویزیون و ...، ملاک اشیایی که مشمول ماده ۶۵۹ قرار می گرفتند آن بود که برای خدمت عمومی مورد استفاده قرار بگیرند، همچنین در تبصره ۲ ماده پیشنهادی ذکر شده بود: «اگر جرائم مذکور در این ماده به موجب قوانین دیگر مستلزم مجازات شدیدتری باشند، به مجازات مقرر در همان قانون محکوم می شوند.»
  • در ماده پیشنهادی، اگر مجرم قصد اخلال در نظم یا انگیزه مخالفت با نظام را داشت، جرم او جنبه سیاسی و محاربه پیدا می کرد و این نکته در تبصره یک ماده پیشنهادی به مجلس اشاره شده بود که به دلایل نامعلومی به تصویب نرسید، هر چند تصویب نشدن آن اقدام مثبتی است، اما با رویه قانونگذار در سایر موارد که چنین قیدی را می آورد، سازگار نیست.[۱۵]

مقالات مرتبط

منابع

  1. محمدجعفر جعفری لنگرودی. مبسوط در ترمینولوژی حقوق (جلد پنجم). چاپ 4. گنج دانش، 1388.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 347204
  2. محمدجعفر جعفری لنگرودی. مبسوط در ترمینولوژی حقوق (جلد سوم). چاپ 4. گنج دانش، 1388.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6320340
  3. ماده ۵ قانون محاسبات عمومی کشور
  4. سیدجعفر بوشهری. حقوق جزا (جلد چهارم) (آرا و رویه های قضایی). چاپ 1. شرکت سهامی انتشار، 1387.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6362236
  5. احسان داودیان. حقوق زندانی در ایران و اسناد بین المللی. چاپ 1. مجد، 1395.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6656592
  6. مهدی شهرکی. تحولات کیفرشناسی در قانون جزایی ایران. فصلنامه قانونیار شماره 6 تابستان 1397، 1397.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6656432
  7. عباس زراعت. شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات). چاپ 1. ققنوس، 1382.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 608500
  8. حسین میرمحمدصادقی. حقوق کیفری اختصاصی (جرایم علیه اموال و مالکیت) (کلاهبرداری- خیانت در امانت- سرقت و صدور چک پرداخت نشدنی) (مطالعه تطبیقی). چاپ 31. میزان، 1389.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 581020
  9. ایرج گلدوزیان. حقوق جزای اختصاصی (جرایم علیه تمامیت جسمانی- شخصیت معنوی- اموال و مالکیت- امنیت و آسایش عمومی) (علمی-کاربردی). چاپ 13. دانشگاه تهران، 1386.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 429652
  10. عباس زراعت. شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات). چاپ 1. ققنوس، 1382.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 4725040
  11. عباس زراعت. حقوق جزای اختصاصی (جلد دوم) (جرایم علیه اموال و مالکیت). چاپ 1. فکرسازان، 1385.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 4725092
  12. عباس زراعت. شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات). چاپ 1. ققنوس، 1382.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 608528
  13. عباس زراعت. شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات). چاپ 1. ققنوس، 1382.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 4724928
  14. عباس زراعت. شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات). چاپ 1. ققنوس، 1382.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 608508
  15. عباس زراعت. شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات). چاپ 1. ققنوس، 1382.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 608508