ماده ۶۸۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات): تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی حقوق
پرش به ناوبری پرش به جستجو
بدون خلاصۀ ویرایش
 
خط ۲۸: خط ۲۸:


== نکات تفسیری دکترین ماده ۶۸۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) ==
== نکات تفسیری دکترین ماده ۶۸۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) ==
[[عنصر مادی]] این جرم، اقدام علیه بهداشت عمومی و آلوده کردن محیط زیست است که می‌تواند از طریق [[فعل مثبت]] یا [[ترک فعل|منفی]] رخ دهد، علاوه بر این با دقت در تبصره ۱ این ماده نیز آشکار می شود که طرق مذکور در ماده، [[جنبه تمثیلی]] دارند.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات)|ترجمه=|جلد=|سال=1382|ناشر=ققنوس|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=610548|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=1}}</ref> منظور از «محیط زیست» در '''ماده ۶۸۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)'''، تنها محیط زیست انسانی نیست و زیست گیاهی یا حیوانی را نیز در بر می‌گیرد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق جزای اختصاصی (جلد سوم) (جرایم علیه امنیت و آسایش عمومی) (مطالعه تطبیقی)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=434612|صفحه=|نام۱=حسین|نام خانوادگی۱=میرمحمدصادقی|چاپ=17}}</ref> جرم مزبور، [[جرم مقید|مقید]] است و اگر منجر به آلودگی نشود، مشمول حکم این ماده نخواهد بود.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات)|ترجمه=|جلد=|سال=1382|ناشر=ققنوس|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=610600|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=1}}</ref> همچنین در این ماده تفاوتی ندارد که جرائم از سوی [[شخص حقیقی|اشخاص حقیقی]] رخ دهد یا [[شخص حقوقی عمومی|اشخاص حقوقی عمومی]] یا [[شخص حقوقی خصوصی|حقوقی خصوصی]].<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات)|ترجمه=|جلد=|سال=1382|ناشر=ققنوس|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=610584|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=1}}</ref>
[[عنصر مادی]] این جرم، اقدام علیه بهداشت عمومی و آلوده کردن محیط زیست است که می‌تواند از طریق [[فعل مثبت]] یا [[ترک فعل|منفی]] رخ دهد، علاوه بر این با دقت در تبصره ۱ این ماده نیز آشکار می شود که طرق مذکور در ماده، [[جنبه تمثیلی]] دارند. در این ماده تفاوتی ندارد که جرائم از سوی [[شخص حقیقی|اشخاص حقیقی]] رخ دهد یا [[شخص حقوقی عمومی|اشخاص حقوقی عمومی]] یا [[شخص حقوقی خصوصی|حقوقی خصوصی]] به عنوان [[عنصر معنوی]] برای این جرم، [[سوءنیت عام|سوء نیت عام]] مطرح شده‌ است، بنابراین اقدامات از روی [[غیرعمدی|خطا]]، مشمول '''ماده ۶۸۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)''' قرار نمی‌گیرند.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات)|ترجمه=|جلد=|سال=1382|ناشر=ققنوس|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=610548|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=1}}</ref> و جرم مزبور، [[جرم مقید|مقید]] است و اگر منجر به آلودگی نشود، مشمول حکم این ماده نخواهد بود.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات)|ترجمه=|جلد=|سال=1382|ناشر=ققنوس|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=610600|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=1}}</ref>  
 
به عنوان [[عنصر معنوی]] برای این جرم، [[سوءنیت عام|سوء نیت عام]] مطرح شده‌ است، بنابراین اقدامات از روی [[غیرعمدی|خطا]]، مشمول '''ماده ۶۸۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)''' قرار نمی‌گیرند.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات)|ترجمه=|جلد=|سال=1382|ناشر=ققنوس|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=610560|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=1}}</ref>  


ذکر این نکته لازم است که منظور از «محیط زیست» در '''ماده ۶۸۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)'''، تنها محیط زیست انسانی نیست و زیست گیاهی یا حیوانی را نیز در بر می‌گیرد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق جزای اختصاصی (جلد سوم) (جرایم علیه امنیت و آسایش عمومی) (مطالعه تطبیقی)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=434612|صفحه=|نام۱=حسین|نام خانوادگی۱=میرمحمدصادقی|چاپ=17}}</ref>
== نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده ۶۸۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) ==
== نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده ۶۸۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) ==
{{هوش مصنوعی (ماده)}}
{{هوش مصنوعی (ماده)}}

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۹ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۳:۳۰

ماده ۶۸۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات): هر اقدامی که تهدید علیه بهداشت عمومی شناخته شود از قبیل آلوده کردن آب آشامیدنی یا توزیع آب آشامیدنی آلوده، دفع غیربهداشتی فضولات انسانی و دامی و مواد زاید، ریختن مواد مسموم کننده در رودخانه‌ها، زباله در خیابان‌ها و کشتار غیرمجاز دام، استفاده غیرمجاز فاضلاب خام یا پس آب تصفیه خانه‌های فاضلاب برای مصارف کشاورزی ممنوع می‌باشد و مرتکبین چنانچه طبق قوانین خاص مشمول مجازات شدیدتری نباشند به حبس تا یک سال محکوم خواهند شد.

تبصره ۱ - تشخیص اینکه اقدام مزبور تهدید علیه بهداشت عمومی و آلودگی محیط زیست شناخته می‌شود و نیز غیرمجاز بودن کشتار دام و دفع فضولات دامی و همچنین اعلام جرم مذکور حسب مورد بر عهده وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، سازمان حفاظت محیط زیست و سازمان دامپزشکی خواهد بود.

تبصره ۲ - منظور از آلودگی محیط زیست عبارتست از پخش یا آمیختن مواد خارجی به آب یا هوا یا خاک یا زمین به میزانی که کیفیت فیزیکی، شیمیایی یا بیولوژیک آن را به طوری که به حال انسان یا سایر موجودات زنده یا گیاهان یا آثار یا ابنیه مضر باشد تغییر دهد.

مواد مرتبط

توضیح واژگان

  • قانون: به ضابطه‌ای کلی گفته می‌شود که بر افرادی منطبق و حکم همه آن افراد از آن ضابطه شناخته می‌شود.[۱]
  • حبس: به معنای محدود کردن فرد از رفت و آمد و جلوگیری از تصرفات او، آن گونه که خودش می‌خواهد، است.[۳]
  • جرم: هر رفتاری اعم از فعل یا ترک فعل که در قانون برای آن مجازات تعیین شده‌ است جرم محسوب می‌شود.[۴]
  • محیط زیست: بنا بر تعریفی که از سوی دانشمندان صورت گرفته، «محیط زیست» مجموعه ای است از گیاهان، جانوران، آب، خاک، هوا و… که روی هم رفته یک ساختار بیولوژیک و اکولوژیک را به وجود می‌آورند و نوعی محیط زندگی کردن انسان را به وجود می‌آورند.[۵]
  • وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی: وزارتخانه ای است که با هدف فراهم آوردن موجبات تامین بهداشت و درمان کلیه افراد کشور از طریق تعمیم و گسترش خدمات بهداشتی، درمانی و آموزشی کشور، ایجاد شده است.[۶]

نکات تفسیری دکترین ماده ۶۸۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

عنصر مادی این جرم، اقدام علیه بهداشت عمومی و آلوده کردن محیط زیست است که می‌تواند از طریق فعل مثبت یا منفی رخ دهد، علاوه بر این با دقت در تبصره ۱ این ماده نیز آشکار می شود که طرق مذکور در ماده، جنبه تمثیلی دارند. در این ماده تفاوتی ندارد که جرائم از سوی اشخاص حقیقی رخ دهد یا اشخاص حقوقی عمومی یا حقوقی خصوصی به عنوان عنصر معنوی برای این جرم، سوء نیت عام مطرح شده‌ است، بنابراین اقدامات از روی خطا، مشمول ماده ۶۸۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) قرار نمی‌گیرند.[۷] و جرم مزبور، مقید است و اگر منجر به آلودگی نشود، مشمول حکم این ماده نخواهد بود.[۸]

ذکر این نکته لازم است که منظور از «محیط زیست» در ماده ۶۸۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)، تنها محیط زیست انسانی نیست و زیست گیاهی یا حیوانی را نیز در بر می‌گیرد.[۹]

نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده ۶۸۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

  1. تهدید علیه بهداشت عمومی از جمله جرایم قابل مجازات است.
  2. آلوده کردن یا توزیع آب آشامیدنی آلوده به عنوان جرم شناخته می‌شود.
  3. دفع غیربهداشتی فضولات انسانی و دامی و مواد زائد ممنوع است.
  4. ریختن مواد مسموم‌کننده در رودخانه‌ها و خیابان‌ها جرم محسوب می‌شود.
  5. کشتار غیرمجاز دام و استفاده غیرمجاز از فاضلاب خام یا پس‌آب فاضلاب برای کشاورزی ممنوع است.
  6. مجازات این جرایم شامل حبس تا یک سال است، مگر اینکه قوانین خاص مجازات شدیدتری را تعیین کرده باشند.
  7. تشخیص جرایم تهدیدکننده بهداشت عمومی و آلودگی محیط زیست بر عهده وزارت بهداشت، سازمان حفاظت محیط زیست و سازمان دامپزشکی است.
  8. آلودگی محیط زیست به معنای تغییرات مضر در کیفیت فیزیکی، شیمیایی یا بیولوژیک آب، هوا، خاک یا زمین تعریف می‌شود.

رویه‌های قضایی

پایان‌نامه و رساله‌های مرتبط

مقالات مرتبط

منابع

  1. علی محمد فلاح زاده. تفکیک تقنین و اجرای تحلیل مرزهای صلاحیت تقنینی در روابط قوای مقننه و مجریه. چاپ 1. معاونت تدوین تنقیح و انتشار قوانین و مقررات، 1391.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 4952532
  2. مهدی شهرکی. تحولات کیفرشناسی در قانون جزایی ایران. فصلنامه قانونیار شماره 6 تابستان 1397، 1397.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6656432
  3. احسان داودیان. حقوق زندانی در ایران و اسناد بین المللی. چاپ 1. مجد، 1395.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6656592
  4. ماده ۲ قانون مجازات اسلامی
  5. حسن رحیمی. مجله دادگستر شماره 36 آذر و دی 1388. رواق، 1388.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 3190772
  6. سیدکاظم امینی. ساختار سازمانی و تشکیلات جمهوری اسلامی ایران. چاپ 1. مدیریت، 1385.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6651412
  7. عباس زراعت. شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات). چاپ 1. ققنوس، 1382.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 610548
  8. عباس زراعت. شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات). چاپ 1. ققنوس، 1382.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 610600
  9. حسین میرمحمدصادقی. حقوق جزای اختصاصی (جلد سوم) (جرایم علیه امنیت و آسایش عمومی) (مطالعه تطبیقی). چاپ 17. میزان، 1389.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 434612