ماده ۶۵۰ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

ماده ۶۵۰ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) (اصلاحی ۱۴۰۳/۰۳/۳۰): هر کس در دادگاه نزد مقامات رسمی شهادت دروغ بدهد به سه ماه و یک روز تا دو سال حبس یا به ۸۲/۵۰۰/۰۰۰ تا ۳۳۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال جزای نقدی محکوم خواهد شد.

تبصره - مجازات مذکور در این ماده علاوه بر مجازاتی است که در باب حدود و قصاص و دیات برای شهادت دروغ ذکر گردیده‌ است.

• مشاهده ماده قبلی
• مشاهده ماده بعدی

مواد مرتبط

• ماده ۵۴۰ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

• ماده ۶۴۹ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)
• ماده ۲۳۶ قانون آیین دادرسی مدنی
• ماده ۵۰۶ قانون آیین دادرسی مدنی
• ماده ۸ قانون مسئولیت مدنی
• ماده ۱۰ قانون تصدیق انحصار وراثت مصوب ۱۳۰۹
• ماده ۲۳ قانون اعسار مصوب ۱۳۱۳
• ماده ۳۰ قانون اعسار مصوب ۱۳۱۳
• ماده ۱۵۳ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۷۸
• ماده ۷۶ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۰
• ماده ۷۷ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۰
• ماده ۷۸ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۰

آیین نامه، بخشنامه و دستورالعمل های مرتبط

• تصویب نامه اصلاح میزان مبالغ مربوط به جرایم و تخلفات مندرج در قوانین مختلف مصوب ۱۴۰۳/۰۳/۳۰

توضیح واژگان

• دادگاه: مرجعی است که به تجویز قانون برای رسیدگی به شکایات، دعاوی و امور حسبی تشکیل می‌شود.
• مقامات رسمی: منظور از مقامات و اشخاص رسمی، مدیران و کارکنان سازمان‌های اداری و دولتی و عمومی است، اعم از اینکه رابطه استخدامی این افراد با سازمان مربوطه رسمی یا پیمانی باشد.
• شهادت: عبارت است از اخبار شخصی، غیر از طرف دعوا به وقوع یا عدم وقوع جرم به وسیله متهم یا هر امر دیگری نزد مقام قضایی است.
• حبس: به معنای محدود کردن فرد از رفت و آمد و جلوگیری از تصرفات او، آنگونه که خودش می‌خواهد، است.
• جزای نقدی: محکومیت مجرم به دادن پول را «جزای نقدی» گویند.
• مجازات: آزاری است که قاضی به علت ارتکاب جرم به نشانه نفرت جامعه از عمل مجرمانه و مرتکب آن برای شخص مقصر، مطابق قانون تعیین می‌کند.
• حدود: حد، مجازاتی است که موجب، نوع، میزان و کیفیت اجرای آن در شرع مقدس، تعیین شده‌ است.
• قصاص: در لغت، به معنای پیروی کردن از جنایتکار یا انجام کاری همانند کار اوست.
• دیه: به معنای مالی است که به موجب شرع و در نتیجه ارتکاب جنایت و تجاوز نسبت به نفس یا عضو به مجنی علیه یا ولی یا اولیاء دم وی پرداخته می‌شود. این مال را در برخی جرایم خطایی نیز باید پرداخت.

پیشینه

نرخ جریمه مذکور در ماده ۶۵۰ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) بر اساس تصویبنامه مصوب جلسه ۱۴۰۳/۰۳/۳۰ هیئت وزیران در خصوص «اصلاح میزان مبالغ مربوط به جرایم و تخلفات مندرج در قوانین مختلف» اصلاح گردید. سابقاً جزای نقدی مندرج در این ماده، یک میلیون و پانصد هزار تا دوازده میلیون بود.

فلسفه و مبانی نظری

فلسفه جرم انگاری شهادت کذب، حمایت کیفری از عدالت قضایی و جلوگیری از به انحراف کشاندن آن است.

نکات تفسیری دکترین ماده ۶۵۰ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

جرم موضوع ماده ۶۵۰ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)، جرم مطلق است. همچنین لازم به ذکر است که برای تحقق جرم، شهادت باید در دادگاه و نزد مقامات رسمی باشد. مقصود از مقامات رسمی مشخص نیست اما به نظر می رسد که منظور کسانی باشند که صلاحیت استماع شهادت را داشته باشند. نکته دیگر در خصوص این ماده این که بدیهی است شهادت دروغ جرم مستوجب قصاص یا دیه نمی باشد و بنابراین اشاره مقنن به قصاص و دیات در این ماده، صرفا از باب آن است که شهادت دروغ ممکن است به دلیل منتهی شدن به قتل یا جرح دیگری مستوجب قصاص شاهد کاذب یا مستلزم پرداخت دیه از سوی وی شود، معنی پیدا می کند. بدین ترتیب، هر چند که سلب حیات شخص محکوم به قصاص توسط مجری حکم، به عنوان مباشر، انجام گرفته است، لیکن مسئولیت بر عهده شاهدان کاذب به عنوان سبب قرار می گیرد.

نکات توضیحی ماده ۶۵۰ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

کیفر مقرر در این ماده به نحو مطلق آمده و تأثیری در این که شهادت در تصمیم یا حکم دادگاه موثر بوده یا نبوده، ندارد. صرف اداری شهادت دروغ جرم است و در این امر سمت و موقعیت مرتکب، ایرانی یا غیر ایرانی بودن، مسلمان و غیر مسلمان بودن مرتکب، موثر نمی باشد. علاوه بر این منظور از دادگاه نیز کلیه محاکم قضایی اعم از عمومی و انقلاب و کیفری استان و تجدیدنظر، مطبوعات، خانواده و دیوان عالی کشور است و ظاهرا شامل ادای شهادت دروغ در نزد بازپرس و در دادسرا نمی شود.

نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده ۶۵۰ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

1. شهادت دروغ در دادگاه نزد مقامات رسمی مورد مجازات قرار می‌گیرد.
2. مجازات اصلی شامل حبس و جزای نقدی است.
3. حبس می‌تواند از سه ماه و یک روز تا دو سال باشد.
4. جزای نقدی می‌تواند از ۸۲/۵۰۰/۰۰۰ تا ۳۳۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال باشد.
5. این مجازات علاوه بر مجازات‌های خاص مربوط به حدود و قصاص و دیات اعمال می‌شود.
6. شهادت دروغ اثرات قانونی جدی دارد و می‌تواند به حقوق افراد ضرر بزند.

رویه‌های قضایی

• نظریه شماره ۷/۹۸/۶۴۹ مورخ ۱۳۹۸/۰۵/۱۶ اداره کل حقوقی قوه قضاییه
• نظریه شماره ۷/۹۷/۳۰۹۳ مورخ ۱۳۹۸/۰۵/۰۸ اداره کل حقوقی قوه قضاییه
• نظریه شماره ۷/۱۴۰۰/۴۲۳ مورخ ۱۴۰۰/۰۴/۲۷ اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره مجازات شهادت کذب نزد مقامات رسمی در دادسرا یا شورای حل اختلاف
• نظریه شماره ۷/۹۹/۱۱۸۹ مورخ ۱۳۹۹/۰۹/۱۲ اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره شهادت دروغ در دادسرا و مطلق بودن این جرم
• نظریه شماره ۷/۹۹/۱۰۷۳ مورخ ۱۳۹۹/۰۸/۲۸ اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره عدم شمول استشهادیه مشتمل بر مطالب کذب تحت عنوان شهادت دروغ

• رای وحدت رویه شماره ۸۳۵ مورخ ۱۴۰۲/۶/۲۸ هیئت عمومی دیوان عالی کشور
• رای دادگاه درباره ادای شهادت کذب در در دادسرا یا کلانتری (دادنامه شماره ۹۵۰۹۹۷۰۲۲۴۸۰۰۰۷۰)
• رای دادگاه درباره امضاء استشهادیه کذب (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۲۱۴۰۰۲۳۱)
• رای دادگاه درباره الزامات مشاور املاک در معاملات (دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۰۲۲۳۴۰۱۱۹۳)
• رای دادگاه درباره تحصیل گواهی انحصار وراثت برخلاف حقیقت (دادنامه شماره ۹۵۰۹۹۷۰۲۲۴۲۰۰۹۶۳)

مقالات مرتبط

• جرم‌انگاری کتمان شهادت و چالش‌های آن در حقوق ایران
• شهادت کذب در نظام‌های کیفری ایران، انگلستان و وِیلز
• ابزارهای تفسیر در برخی آرای وحدت رویه دیوان عالی کشور، در پرتو آموزه‌هایی از نظام حقوقی آمریکا
• تأملی در باب ادله اثبات جرم در قانون مجازات اسلامی
• شهادت دروغ و کتمان شهادت در حقوق بین‌النهرین باستان، ایران و اسلام

• رجوع از شهادت پس از صدور حکم کیفری در فقه امامیّه و حقوق ایران
• درنگی در جرم انگاری «پولشویی»