ماده ۶۵۲ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات): تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی حقوق
پرش به ناوبری پرش به جستجو
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۱۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۵ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''ماده ۶۵۲ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)''': هر گاه [[سرقت]] مقرون به [[آزار]] باشد و یا [[سرقت مسلحانه|سارق مسلح]] باشد به حبس از سه ماه تا ده سال و شلاق تا (74) ضربه محکوم می ‌شود و اگر‌ [[جرح|جرحی]] نیز واقع شده باشد علاوه بر مجازات جرح به حداکثر مجازات مذکور در این ماده محکوم می ‌گردد.
{{برای کتاب}}'''ماده ۶۵۲ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)''': هر گاه [[سرقت]] مقرون به آزار باشد یا سارق [[سلاح|مسلح]] باشد به [[حبس]] از سه ماه تا ده سال و [[شلاق]] تا (۷۴) ضربه محکوم می‌شود و اگر [[جراحت|جرحی]] نیز واقع شده باشد علاوه بر [[مجازات]] جرح به حداکثر مجازات مذکور در این ماده محکوم می‌گردد.
*{{زیتونی|[[ماده ۶۵۱ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)|مشاهده ماده قبلی]]}}
* {{زیتونی|[[ماده ۶۵۱ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)|مشاهده ماده قبلی]]}}
*{{زیتونی|[[ماده ۶۵۳ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)|مشاهده ماده بعدی]]}}
* {{زیتونی|[[ماده ۶۵۳ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)|مشاهده ماده بعدی]]}}


== مواد مرتبط ==
== مواد مرتبط ==
* [[ماده ۶۵۱ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)]]
* [[ماده ۶۵۳ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)]]
* [[ماده ۴۷ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۰]]
* [[ماده ۴۷ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۰]]
* [[ماده ۶۵۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)]]
* [[ماده ۶۵۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)]]
* [[ماده ۱۷۱ قانون مجازات عمومی مصوب ۱۳۰۴]]
* [[ماده ۱۷۱ قانون مجازات عمومی مصوب ۱۳۰۴]]
== توضیح واژگان ==
== توضیح واژگان ==
مقصود از «آزار»، اعم از آزار بدنی و روحی است اما آزار باید مجزای از سرقت باشد وگرنه هر سرقتی موجب آزار است، همچنین هر نوع [[صدمه]] ای که سارق به منظور موفقیت در ارتکاب جرم اعمال کند (مانند بستن دست صاحب [[مال]])، وی را مشمول [[تشدید مجازات]] میگرداند.  <ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات)|ترجمه=|جلد=|سال=1382|ناشر=ققنوس|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=617548|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=1}}</ref>بنابراین صدمات پس از خارج کردن [[مال]] از محل سرقت و متاخر بر زمان و مکان وقوع جرم، موجب تشدید کیفر نمیباشد. <ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=محشای قانون مجازات اسلامی|ترجمه=|جلد=|سال=1384|ناشر=مجمع علمی و فرهنگی مجد|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=675296|صفحه=|نام۱=ایرج|نام خانوادگی۱=گلدوزیان|چاپ=5}}</ref>
منظور از «حداکثر مجازات»، 10 سال حبس و 74 ضربه شلاق است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات)|ترجمه=|جلد=|سال=1382|ناشر=ققنوس|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=617544|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=1}}</ref>
منظور از «جراحت» موضوع این ماده، جراحت ناشی از آزار است بنابراین اگر صاحب خانه از ترس، غش کند و سارق جراحتی بر او وارد سازد، آزاری که وی متحمل شده است، مقرون به سرقت نیست. <ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات)|ترجمه=|جلد=|سال=1382|ناشر=ققنوس|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=617540|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=1}}</ref>همچنین این ماده هر نوع جراحتی اعم از سطحی یا عمیق را در برمیگیرد. <ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=محشای قانون مجازات اسلامی|ترجمه=|جلد=|سال=1384|ناشر=مجمع علمی و فرهنگی مجد|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=675280|صفحه=|نام۱=ایرج|نام خانوادگی۱=گلدوزیان|چاپ=5}}</ref>
مقصود از «[[اسلحه|سلاح]]»، اعم از سلاح گرم و سرد است. <ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق جزای اختصاصی (جرایم علیه تمامیت جسمانی- شخصیت معنوی- اموال و مالکیت- امنیت و آسایش عمومی) (علمی-کاربردی)|ترجمه=|جلد=|سال=1386|ناشر=دانشگاه تهران|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=430576|صفحه=|نام۱=ایرج|نام خانوادگی۱=گلدوزیان|چاپ=13}}</ref>
عنوان «سارق مسلح» بیان کننده آن است [[کیفیات مشدده شخصی]] مورد نظر قانونگذار بوده است، بنابراین اگر سارق مسلح باشد، فقط وی مشمول تشدید کیفر است و این موقعیت، تاثیری در [[معاونت در سرقت]] ندارد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=محشای قانون مجازات اسلامی|ترجمه=|جلد=|سال=1384|ناشر=مجمع علمی و فرهنگی مجد|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=675264|صفحه=|نام۱=ایرج|نام خانوادگی۱=گلدوزیان|چاپ=5}}</ref>
== نکات تفسیری دکترین ==
[[عنصر مادی]] این جرم، سرقت همراه با آزار یا سرقت مسلحانه است. اگر سرقت شروع شود اما به پایان نرسد و همین مقدار از عملیات، مقرون به آزار باشد یا با اسلحه صورت بپذیرد، از عوامل تشدید مجازات نیست، چون خود سرقت باید مقرون به اینها باشد، نه شروع به آن و پر واضح است که بین [[شروع به سرقت]] و سرقت تفاوت محسوسی وجود دارد. <ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات)|ترجمه=|جلد=|سال=1382|ناشر=ققنوس|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=617524|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=1}}</ref>
از لحاظ [[عنصر معنوی]]، جرم مزبور [[جرم عمدی|عمدی]] است و باید بین عمل [[ربودن]] مال و قصد مرتکب در [[تصرف]] آن، رابطه نزدیکی وجود داشته باشد، یعنی [[سو نیت عام|عمد عام]] و [[سو نیت خاص|خاص]] هر دو لازم است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق جزای اختصاصی (جرایم علیه تمامیت جسمانی- شخصیت معنوی- اموال و مالکیت- امنیت و آسایش عمومی) (علمی-کاربردی)|ترجمه=|جلد=|سال=1386|ناشر=دانشگاه تهران|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=430588|صفحه=|نام۱=ایرج|نام خانوادگی۱=گلدوزیان|چاپ=13}}</ref>
در تحقق این جرم، شدت آزار شرط نیست، بنابراین نواختن یک سیلی به گوش مالباخته نیز برای تحقق این جرم کفایت میکند.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق کیفری اختصاصی (جرایم علیه اموال و مالکیت) (کلاهبرداری- خیانت در امانت- سرقت و صدور چک پرداخت نشدنی) (مطالعه تطبیقی)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=579400|صفحه=|نام۱=حسین|نام خانوادگی۱=میرمحمدصادقی|چاپ=31}}</ref>همچنین لازم نیست آزار یا [[تهدید]]، علیه شخص مالباخته باشد اما اگر آزار یا تهدید شخص ثالث، تاثیری بر صاحب مال نداشته باشد،تحقق شرط مذکور در ماده، بعید به نظر میرسد. <ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق کیفری اختصاصی (جرایم علیه اموال و مالکیت) (کلاهبرداری- خیانت در امانت- سرقت و صدور چک پرداخت نشدنی) (مطالعه تطبیقی)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=579412|صفحه=|نام۱=حسین|نام خانوادگی۱=میرمحمدصادقی|چاپ=31}}</ref>


چنانچه سرقت بدون ایراد جرح باشد، دادگاه در تعیین مجازات بین حداقل و حداکثر، مختار است ولی در صورت ارتکاب جرح توسط سارق، علاوه بر مجازات جرح به حداکثر مجازات مقرر در قانون محکوم میشود، در واقع در اجرای [[ماده ۴۷ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۰|ماده 47 قانون مجازات اسلامی]] [[قاعده جمع مجازات ها]] در ارتکاب جرائم مختلف مطرح میگردد. <ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق جزای اختصاصی (جرایم علیه تمامیت جسمانی- شخصیت معنوی- اموال و مالکیت- امنیت و آسایش عمومی) (علمی-کاربردی)|ترجمه=|جلد=|سال=1386|ناشر=دانشگاه تهران|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=430568|صفحه=|نام۱=ایرج|نام خانوادگی۱=گلدوزیان|چاپ=13}}</ref>
* [[سرقت]]: [[ربودن]] [[مال]] متعلق به غیر است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق جزا (جلد چهارم) (آرا و رویه های قضایی)|ترجمه=|جلد=|سال=1387|ناشر=شرکت سهامی انتشار|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=6362236|صفحه=|نام۱=سیدجعفر|نام خانوادگی۱=بوشهری|چاپ=1}}</ref>
* [[سلاح]]: در لغت فارسی به معنای آلت جنگیدن و ساز جنگ به کار رفته است، همچنین به وسیله ای که برای حمله یا دفاع به کار می رود نیز گفته می شود.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق کیفری سلاح (از شکل گیری حق داشتن سلاح تا خلع سلاح عمومی)|ترجمه=|جلد=|سال=1395|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=6755328|صفحه=|نام۱=رسول|نام خانوادگی۱=عابد|چاپ=1}}</ref>
* [[حبس]]: به معنای محدود کردن فرد از رفت و آمد و جلوگیری از [[تصرف|تصرفات]] او، آنگونه که خودش می‌خواهد، است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق زندانی در ایران و اسناد بین المللی|ترجمه=|جلد=|سال=1395|ناشر=مجد|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=6656592|صفحه=|نام۱=احسان|نام خانوادگی۱=داودیان|چاپ=1}}</ref>
* [[جراحت|جرح]]: به معنای هر نوع [[صدمه]] وارده بر بدن است که موجب ضایعات نسجی، عضوی یا بافتی از طریق استفاده از لوازم و وسایل فیزیکی، شیمیایی یا مکانیکی باشد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=قانون مجازات اسلامی در نظم حقوقی کنونی (جلد اول)|ترجمه=|جلد=|سال=1400|ناشر=گالوس|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=6275892|صفحه=|نام۱=علیرضا|نام خانوادگی۱=میرکمالی|نام۲=سحر|نام خانوادگی۲=صالح احمدی|چاپ=4}}</ref>
* [[مجازات]]: آزاری است که [[قاضی]] به علت ارتکاب [[جرم]] به نشانه نفرت جامعه از عمل مجرمانه و [[مرتکب جرم|مرتکب]] آن برای [[شخص]] [[تقصیر|مقصر]]، مطابق [[قانون]] تعیین می‌کند.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=تحولات کیفرشناسی در قانون جزایی ایران|ترجمه=|جلد=|سال=1397|ناشر=فصلنامه قانونیار شماره 6 تابستان 1397|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=6656432|صفحه=|نام۱=مهدی|نام خانوادگی۱=شهرکی|چاپ=}}</ref>


آنچه در اینجا اهمیت دارد آزار یا ایجاد رعب و ترس در صاحب مال یا شخص دیگر است، نه نوع وسیله ای که موجب این موارد میشود، بنابراین میتواند با استفاده از یک سلاح قلابی، علیه صاحب مال صورت بگیرد. این ماده، برخلاف جرم موضوع [[ماده ۶۵۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)|ماده 654]] است که مسلح بودن سارق از اهمیت برخوردار است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق کیفری اختصاصی (جرایم علیه اموال و مالکیت) (کلاهبرداری- خیانت در امانت- سرقت و صدور چک پرداخت نشدنی) (مطالعه تطبیقی)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=579460|صفحه=|نام۱=حسین|نام خانوادگی۱=میرمحمدصادقی|چاپ=31}}</ref>
== نکات تفسیری دکترین ماده ۶۵۲ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) ==
[[عنصر مادی]] این جرم، سرقت همراه با آزار یا سرقت مسلحانه است، البته چنانچه سرقت شروع شود اما به پایان نرسد و همین مقدار از عملیات، مقرون به آزار باشد یا با اسلحه صورت بپذیرد، از عوامل [[تشدید مجازات]] نیست، چون خود سرقت باید مقرون به اینها باشد، نه [[شروع به جرم|شروع]] به آن و پر واضح است که بین [[شروع به سرقت]] و سرقت تفاوت محسوسی وجود دارد. منظور از «جراحت» موضوع این ماده، جراحت ناشی از آزار است، بنابراین اگر صاحب خانه از ترس، غش کند و سارق جراحتی بر او وارد سازد، آزاری که وی متحمل شده‌ است، مقرون به سرقت نیست.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات)|ترجمه=|جلد=|سال=1382|ناشر=ققنوس|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=617524|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=1}}</ref> چنانچه سرقت بدون ایراد جرح باشد، [[دادگاه]] در تعیین مجازات بین حداقل و حداکثر، مختار است ولی در صورت ارتکاب جرح توسط سارق، علاوه بر مجازات جرح به حداکثر مجازات مقرر در قانون محکوم می‌شود، در واقع در اجرای [[ماده ۴۷ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۰|ماده ۴۷ قانون مجازات اسلامی]]، [[قاعده جمع مجازات‌ ها|قاعده جمع مجازات‌ها]] در ارتکاب جرائم مختلف مطرح می‌گردد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق جزای اختصاصی (جرایم علیه تمامیت جسمانی- شخصیت معنوی- اموال و مالکیت- امنیت و آسایش عمومی) (علمی-کاربردی)|ترجمه=|جلد=|سال=1386|ناشر=دانشگاه تهران|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=430568|صفحه=|نام۱=ایرج|نام خانوادگی۱=گلدوزیان|چاپ=13}}</ref> مقصود از «آزار» اعم از آزار بدنی و روحی است، اما آزار باید مجزای از سرقت باشد وگرنه هر سرقتی موجب آزار است، همچنین هر نوع صدمه ای که سارق به منظور موفقیت در ارتکاب جرم اعمال کند (مانند بستن دست صاحب مال)، وی را مشمول تشدید مجازات می‌گرداند،<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات)|ترجمه=|جلد=|سال=1382|ناشر=ققنوس|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=617548|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=1}}</ref> آزار پس از خارج کردن مال از محل سرقت و متاخر بر زمان و مکان وقوع جرم، موجب تشدید کیفر نمی‌باشد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=محشای قانون مجازات اسلامی|ترجمه=|جلد=|سال=1384|ناشر=مجمع علمی و فرهنگی مجد|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=675296|صفحه=|نام۱=ایرج|نام خانوادگی۱=گلدوزیان|چاپ=5}}</ref> در تحقق این جرم، شدت آزار [[شرطیت|شرط]] نیست، بنابراین نواختن یک سیلی به گوش مالباخته نیز برای تحقق این جرم کفایت می‌کند. همچنین لازم نیست آزار یا [[تهدید]]، علیه شخص مالباخته باشد، اما اگر آزار یا تهدید [[شخص ثالث]]، تأثیری بر صاحب مال نداشته باشد، تحقق شرط مذکور در ماده، بعید به نظر می‌رسد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق کیفری اختصاصی (جرایم علیه اموال و مالکیت) (کلاهبرداری- خیانت در امانت- سرقت و صدور چک پرداخت نشدنی) (مطالعه تطبیقی)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=579400|صفحه=|نام۱=حسین|نام خانوادگی۱=میرمحمدصادقی|چاپ=31}}</ref>  آنچه در اینجا اهمیت دارد آزار یا ایجاد رعب و ترس در صاحب مال یا شخص دیگر است، نه نوع وسیله ای که موجب این موارد می‌شود، بنابراین می‌تواند با استفاده از یک سلاح قلابی، علیه صاحب مال صورت بگیرد و این ماده، برخلاف جرم موضوع [[ماده ۶۵۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)|ماده ۶۵۴]] است که مسلح بودن سارق از اهمیت برخوردار است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق کیفری اختصاصی (جرایم علیه اموال و مالکیت) (کلاهبرداری- خیانت در امانت- سرقت و صدور چک پرداخت نشدنی) (مطالعه تطبیقی)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=579460|صفحه=|نام۱=حسین|نام خانوادگی۱=میرمحمدصادقی|چاپ=31}}</ref> همچنین در این ماده، سلاح، اعم از سلاح گرم و سرد است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق جزای اختصاصی (جرایم علیه تمامیت جسمانی- شخصیت معنوی- اموال و مالکیت- امنیت و آسایش عمومی) (علمی-کاربردی)|ترجمه=|جلد=|سال=1386|ناشر=دانشگاه تهران|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=430576|صفحه=|نام۱=ایرج|نام خانوادگی۱=گلدوزیان|چاپ=13}}</ref>  این ماده، هر نوع جراحتی اعم از سطحی یا عمیق را در برمی گیرد،<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=محشای قانون مجازات اسلامی|ترجمه=|جلد=|سال=1384|ناشر=مجمع علمی و فرهنگی مجد|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=675280|صفحه=|نام۱=ایرج|نام خانوادگی۱=گلدوزیان|چاپ=5}}</ref> اما باید نسبت به شخص زنده وارد شود تا مشمول این ماده قرار بگیرد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات)|ترجمه=|جلد=|سال=1382|ناشر=ققنوس|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=4693396|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=1}}</ref>


اگر در ارتکاب این جرم چند نفر [[شرکت در جرم|مشارکت]] کنند و صرفا یکی از آنان مرتکب آزار و اذیت شود، مجازات بقیه سارقین نیز تشدید میشود چون عامل تشدید، سرقت مقرون به آزار است و تفاوتی ندارد که یک نفر مرتکب آزار شده باشد یا همه آنان. <ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات)|ترجمه=|جلد=|سال=1382|ناشر=ققنوس|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=4704616|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=1}}</ref>هرگاه تهدید به اعمال خشونت فوری برای اخذ مال بوده و به بردن مال منجر شود، میتوان گفت جرم سرقت مقرون به آزار یا تهدید ارتکاب یافته است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق کیفری اختصاصی (جرایم علیه اشخاص)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=358444|صفحه=|نام۱=حسین|نام خانوادگی۱=میرمحمدصادقی|چاپ=7}}</ref>
عنوان «سارق مسلح» در '''ماده ۶۵۲ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)'''، بیان کننده آن است که [[کیفیات مشدده شخصی]] مورد نظر [[مقنن|قانونگذار]] بوده‌ است، بنابراین اگر سارق مسلح باشد، فقط وی مشمول تشدید کیفر است و این موقعیت، تأثیری در [[معاونت در جرم|معاونت]] در سرقت ندارد،<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=محشای قانون مجازات اسلامی|ترجمه=|جلد=|سال=1384|ناشر=مجمع علمی و فرهنگی مجد|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=675264|صفحه=|نام۱=ایرج|نام خانوادگی۱=گلدوزیان|چاپ=5}}</ref> اما اگر در ارتکاب این جرم چند نفر [[شرکت در جرم|مشارکت]] کنند و صرفاً یکی از آنان مرتکب آزار و اذیت شود، مجازات بقیه سارقین نیز تشدید می‌شود، زیرا عامل تشدید، سرقت مقرون به آزار است و تفاوتی ندارد که یک نفر مرتکب آزار شده باشد یا همه آنان.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات)|ترجمه=|جلد=|سال=1382|ناشر=ققنوس|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=4704616|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=1}}</ref>  


جراحت نیز باید نسبت به شخص زنده وارد شود تا مشمول این ماده قرار بگیرد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات)|ترجمه=|جلد=|سال=1382|ناشر=ققنوس|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=4693396|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=1}}</ref>
هر گاه تهدید به اعمال خشونت فوری برای اخذ مال بوده و به بردن مال منجر شود، می‌توان گفت جرم سرقت مقرون به آزار یا تهدید ارتکاب یافته‌ است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق کیفری اختصاصی (جرایم علیه اشخاص)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=358444|صفحه=|نام۱=حسین|نام خانوادگی۱=میرمحمدصادقی|چاپ=7}}</ref> از لحاظ [[عنصر معنوی]]، جرم مزبور [[جرم عمدی|عمدی]] است و باید بین عمل ربودن مال و [[قصد]] مرتکب در تصرف آن، رابطه نزدیکی وجود داشته باشد، یعنی [[سوء نیت عام|عمد عام]] و [[سو نیت خاص|خاص]] هر دو لازم است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق جزای اختصاصی (جرایم علیه تمامیت جسمانی- شخصیت معنوی- اموال و مالکیت- امنیت و آسایش عمومی) (علمی-کاربردی)|ترجمه=|جلد=|سال=1386|ناشر=دانشگاه تهران|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=430588|صفحه=|نام۱=ایرج|نام خانوادگی۱=گلدوزیان|چاپ=13}}</ref>


 
== نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده ۶۵۲ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) ==
== نکات توصیفی هوش مصنوعی ==
{{هوش مصنوعی (ماده)}}
{{هوش مصنوعی (ماده)}}
# سرقت مقرون به آزار باعث تشدید مجازات می‌شود.
# سرقت مقرون به آزار باعث تشدید مجازات می‌شود.
خط ۴۳: خط ۳۱:
# علاوه بر مجازات حبس و شلاق، مجازات جرح نیز در صورت وقوع جرح اعمال خواهد شد.
# علاوه بر مجازات حبس و شلاق، مجازات جرح نیز در صورت وقوع جرح اعمال خواهد شد.


== رویه های قضایی ==
== انتقادات ==
* [[نظریه شماره 7/1401/160 مورخ 1401/05/02 اداره کل حقوقی قوه قضاییه]]
 
* [[نظریه شماره 7/1400/1016 مورخ 1400/10/27 اداره کل حقوقی قوه قضاییه]]
* ابهامی که در خصوص '''ماده ۶۵۲ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)''' وجود دارد، این است که اگر تنها یکی از سارقین، اسلحه داشته باشد و آزاری هم صورت نگرفته باشد، مجازات همه سارقین تشدید می‌شود یا فقط سارق مسلح؟ به نظر می‌رسد در اینجا [[تفسیر مضیق]] بر [[تفسیر منطقی]] برتری دارد، بنابراین باید احتمال دوم را برگزید.
* برای تحقق جرم موضوع این ماده لازم نیست سارق از اسلحه استفاده کند، اما بهتر بود که قانونگذار به این مسئله اشاره می‌کرد که اگر اسلحه همراه سارق، طبیعی باشد، صرف همراه داشتن آن کفایت می‌کرد، اما اگر تخصیصی باشد، فقط در صورتی مشمول ماده می‌شود که سارق به منظور سرقت آن را برداشته باشد یا از آن استفاده کند. (مراد از اسلحه طبیعی، اسلحه ای است که جز برای صدمه به جسم معمولاً کاربرد دیگری ندارد مانند شمشیر، و اسلحه تخصیصی، به اسلحه ای اطلاق می‌شود که برای اهداف غیر [[عدوان|عدوانی]] نیز به کار می‌رود مانند چاقو )<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات)|ترجمه=|جلد=|سال=1382|ناشر=ققنوس|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=4704636|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=1}}</ref>
 
== رویه‌های قضایی ==


طبق [[رای وحدت رویه]] شماره 2106/1005 -1316/9/18 اگر ایراد [[ضرب عمدی]] سارق موجب فوت صاحبخانه شود و [[قصد قتل]] احراز نگردد و سرقت نیز به وقوع نپیوندد، مورد از مصادیق [[شروع به سرقت مقرون به آزار]] است.([[ماده ۱۷۱ قانون مجازات عمومی مصوب ۱۳۰۴|ماده 171 قانون مجازات عمومی]]) <ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=محشای قانون مجازات اسلامی|ترجمه=|جلد=|سال=1384|ناشر=مجمع علمی و فرهنگی مجد|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=675300|صفحه=|نام۱=ایرج|نام خانوادگی۱=گلدوزیان|چاپ=5}}</ref>
* [[نظریه شماره ۷/۱۴۰۱/۱۶۰ مورخ ۱۴۰۱/۰۵/۰۲ اداره کل حقوقی قوه قضاییه]]
* [[رای دادگاه درباره آدم ربایی به قصد سرقت اموال (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۲۴۱۰۰۰۱۷)]]
* [[نظریه شماره ۷/۱۴۰۰/۱۰۱۶ مورخ ۱۴۰۰/۱۰/۲۷ اداره کل حقوقی قوه قضاییه]]
 
*[[نظریه شماره 7/98/1706 مورخ 1399/02/06 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره سرقت اموال مجنی علیه با خوراندن یا استنشاق بویاندن مواد بی هوش کننده به وی|نظریه شماره ۷/۹۸/۱۷۰۶ مورخ ۱۳۹۹/۰۲/۰۶ اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره سرقت اموال مجنی علیه با خوراندن یا استنشاق بویاندن مواد بی هوش کننده به وی]]
* [[نظریه شماره ۱۳۵۱/۹۲/۷ مورخ ۱۳۹۲/۰۷/۱۳ اداره کل حقوقی قوه قضاییه|نظریه شماره ۷/۹۲/۱۳۵۱ مورخ ۱۳۹۲/۰۷/۱۳ اداره کل حقوقی قوه قضاییه]]
* [[نظریه شماره 7/99/877 مورخ 1399/08/20 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره معیار جرایم غیر مختلف|نظریه شماره ۷/۹۹/۸۷۷ مورخ ۱۳۹۹/۰۸/۲۰ اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره معیار جرایم غیر مختلف]]
* [[نظریه شماره 7/98/582 مورخ 1398/12/12 اداره کل حقوقی قوه قضاییه]]
* [[نظریه شماره 492/96/7 مورخ 1396/03/01 اداره کل حقوقی قوه قضاییه|نظریه شماره 7/96/492 مورخ 1396/03/01 اداره کل حقوقی قوه قضاییه]]
* [[نظریه شماره 1888/96/7 مورخ 1396/08/17 اداره کل حقوقی قوه قضاییه|نظریه شماره 7/96/1888 مورخ 1396/08/17 اداره کل حقوقی قوه قضاییه]]
* [[رای دادگاه درباره ضرورت یقینی بودن ادله اثبات جرم (دادنامه شماره ۹۱۰۹۹۷۰۲۶۹۷۰۰۲۵۷)]]
 
* [[رای دادگاه درباره آدم ربایی به قصد سرقت اموال (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۲۴۱۰۰۰۱۷)|رای دادگاه درباره آدم‌ربایی به قصد سرقت اموال (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۲۴۱۰۰۰۱۷)]]
* [[رای دادگاه درباره اخلال در نظم عمومی حین تمرد نسبت به مأموران دولتی (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۲۰۵۰۰۰۵۹)]]
* [[رای دادگاه درباره اخلال در نظم عمومی حین تمرد نسبت به مأموران دولتی (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۲۰۵۰۰۰۵۹)]]
* [[نظریه شماره 7/99/877 مورخ 1399/08/20 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره معیار جرایم غیر مختلف]]
* [[رای دادگاه درباره اعمال مقررات تعدد جرم در مرحله تجدیدنظر (دادنامه شماره ۹۵۰۹۹۷۰۲۲۲۰۰۰۷۳۲)]]
* [[رای دادگاه درباره اعمال مقررات تعدد جرم در مرحله تجدیدنظر (دادنامه شماره ۹۵۰۹۹۷۰۲۲۲۰۰۰۷۳۲)]]
* [[رای دادگاه درباره لزوم احراز وجود سابقه کیفری به نحو مستند (دادنامه شماره ۹۲۰۹۹۷۰۲۶۹۷۰۰۰۹۰)]]
* [[رای دادگاه درباره مسئولیت شرکا در رد مال مسروقه (دادنامه شماره ۹۲۰۹۹۷۰۲۶۹۷۰۱۶۴۱)]]
* [[رای دادگاه درباره اعتراض به مجازات تعیین شده (دادنامه شماره ۹۲۰۹۹۷۰۲۶۹۷۰۰۱۸۹)]]
* [[رای دادگاه درباره اعتراض به مجازات تعیین شده (دادنامه شماره ۹۲۰۹۹۷۰۲۶۹۷۰۰۱۸۹)]]
* [[رای دادگاه درباره اعتراض به رای غیابی در دادگاه تجدیدنظر (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۲۱۹۰۰۷۶۰)]]
* [[رای دادگاه درباره اعتراض به رای غیابی در دادگاه تجدیدنظر (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۲۱۹۰۰۷۶۰)]]
* [[رای دادگاه درباره نحوه اعمال کیفیات مخففه (دادنامه شماره ۹۵۰۹۹۷۰۲۲۲۷۰۱۲۶۶)]]
* [[رای دادگاه درباره ایراد ضرب بعد از سرقت (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۷۰۲۰۰۰۶۹)]]
* [[رای دادگاه درباره ایراد ضرب بعد از سرقت (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۷۰۲۰۰۰۶۹)]]
* [[رای دادگاه درباره ایراد جرح عمدی با چاقو در حین سرقت مقرون به آزار (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۶۹۷۰۰۹۷۶)]]
* [[رای دادگاه درباره ایراد جرح عمدی با چاقو در حین سرقت مقرون به آزار (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۶۹۷۰۰۹۷۶)]]
* [[رای دادگاه درباره ایراد جرح عمدی حین سرقت (دادنامه شماره ۹۲۰۹۹۷۰۲۶۹۷۰۰۸۳۰)]]
* [[رای دادگاه درباره ایراد جرح عمدی حین سرقت (دادنامه شماره ۹۲۰۹۹۷۰۲۶۹۷۰۰۸۳۰)]]
* [[رای دادگاه درباره ایراد صدمه عمدی به شاکی حین فرار از محل وقوع سرقت (دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۰۲۶۹۷۰۱۱۸۰)]]
* [[رای دادگاه درباره ایراد صدمه عمدی به شاکی حین فرار از محل وقوع سرقت (دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۰۲۶۹۷۰۱۱۸۰)]]
* [[رای دادگاه درباره انتقال مال مسروقه (دادنامه شماره ۹۵۰۹۹۷۰۲۲۱۹۰۱۲۳۳)]]
* [[رای دادگاه درباره تجدیدنظرخواهی از حکم غیابی (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۲۳۴۰۰۰۶۰)]]
* [[رای دادگاه درباره تجدیدنظرخواهی از حکم غیابی (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۲۳۴۰۰۰۶۰)]]
* [[رای دادگاه درباره تعلیق بزه سرقت توأم با تهدید با سلاح سرد (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۲۵۰۰۰۹۷۳)]]
* [[رای دادگاه درباره تعلیق بزه سرقت توأم با تهدید با سلاح سرد (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۲۵۰۰۰۹۷۳)]]
خط ۷۳: خط ۷۵:
* [[رای دادگاه درباره تهدید با چاقو در حین سرقت (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۲۲۱۰۰۴۴۵)]]
* [[رای دادگاه درباره تهدید با چاقو در حین سرقت (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۲۲۱۰۰۴۴۵)]]
* [[رای دادگاه درباره تعیین حبس کمتر از ۹۱ روز پس از اعمال تخفیف (دادنامه شماره ۹۵۰۹۹۷۰۲۲۱۴۰۰۷۷۲)]]
* [[رای دادگاه درباره تعیین حبس کمتر از ۹۱ روز پس از اعمال تخفیف (دادنامه شماره ۹۵۰۹۹۷۰۲۲۱۴۰۰۷۷۲)]]
* [[نظریه شماره 7/98/1706 مورخ 1399/02/06 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره سرقت اموال مجنی علیه با خوراندن یا استنشاق بویاندن مواد بی هوش کننده به وی]]
* [[رای دادگاه درباره سلب حق واخواهی از متهم (دادنامه شماره ۹۲۰۹۹۷۰۲۷۰۳۰۱۰۷۴)]]
* [[نظریه شماره 1351/92/7 مورخ 1392/07/13 اداره کل حقوقی قوه قضاییه]]


== انتقادات ==
*[[رای شعبه کیفری دیوان عالی کشور درباره قانون حاکم در تعیین مجازات معاونت]]
ابهامی در خصوص این ماده وجود دارد که اگر تنها یکی از سارقین اسلحه داشته باشد و آزاری هم صورت نگرفته باشد،مجازات همه سارقین تشدید میشود یا فقط سارق مسلح؟ به نظر میرسد در اینجا [[تفسیر مضیق]] بر [[تفسیر منطقی]]، برتری دارد بنابراین باید احتمال دوم را برگزید.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات)|ترجمه=|جلد=|سال=1382|ناشر=ققنوس|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=4704636|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=1}}</ref>برای تحقق جرم موضوع این ماده لازم نیست سارق از اسلحه استفاده کند، اما بهتر بود که قانونگذار به این مسئله اشاره میکرد که اگر اسلحه همراه سارق طبیعی باشد، صرف همراه داشتن آن کفایت میکرد اما اگر تخصیصی باشد، فقط در صورتی مشمول ماده میشود که سارق به منظور سرقت آن را برداشته باشد یا از آن استفاده کند.(مراد از اسلحه طبیعی، اسلحه ای است است که جز برای صدمه به جسم معمولا کاربرد دیگری ندارد مانند شمشیر و اسلحه تخصیصی، به اسلحه ای اطلاق میشود که برای اهداف غیر عدوانی نیز به کار میرود مانند چاقو)<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات)|ترجمه=|جلد=|سال=1382|ناشر=ققنوس|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=4691472|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=1}}</ref>
*[[رای شعبه کیفری دیوان عالی کشور درباره ارتکاب سرقت پس از وقوع قتل]]


شایسته است این ماده بدین ترتیب اصلاح شود که "هرگاه سرقت مقرون به آزار بوده یا به صورت مسلحانه ارتکاب یافته باشد مرتکب به ... محکوم میشود"، تا دو جزء ماده از هماهنگی بیشتری برخوردار شوند. همچنین حداقل مجازات (سه ماه) با حداکثر آن تناسب ندارد و بهتر است با عنایت به نحوه ارتکاب سرقت، حداقل مجازات افزایش یابد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق جزای اختصاصی (جرایم علیه تمامیت جسمانی- شخصیت معنوی- اموال و مالکیت- امنیت و آسایش عمومی) (علمی-کاربردی)|ترجمه=|جلد=|سال=1386|ناشر=دانشگاه تهران|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=430584|صفحه=|نام۱=ایرج|نام خانوادگی۱=گلدوزیان|چاپ=13}}</ref>
== پایان‌نامه و رساله‌های مرتبط ==
* [[بررسی جرم سرقت مقرون به آزار در مقام محارب از دیدگاه فقه و حقوق کیفری ایران]]


== مقالات مرتبط ==
== مقالات مرتبط ==
خط ۸۵: خط ۸۷:
* [[سرقت مقرون به آزار در نظام‌های کیفری ایران و انگلستان]]
* [[سرقت مقرون به آزار در نظام‌های کیفری ایران و انگلستان]]
* [[رابطه اجرای حد و ضمان در صورت اتلاف عین مسروقه از دیدگاه مذاهب اسلامی]]
* [[رابطه اجرای حد و ضمان در صورت اتلاف عین مسروقه از دیدگاه مذاهب اسلامی]]
* [[رویکرد جرم‌شناسی به جرائم خشن بر اساس پرخاشگری و راهکارهای پیشگیری از آن‌ها]]
* [[ارزیابی نحوه‌ی تعیین مجازات تعدد مادی جرم در قانون کاهش مجازات حبس تعزیری|ارزیابی نحوه‌ تعیین مجازات تعدد مادی جرم در قانون کاهش مجازات حبس تعزیری]]
* [[تحلیل شروع به جرم سرقت تعزیری در حقوق کیفری ایران]]
* [[کیفیات مشددۀ جرم و بررسی لزوم قصد نسبت به تحقق آن]]
* [[از کیفرگذاری تقنینی تا کیفرگزینی قضایی؛ مدل‌ها و معیارها (با تأکید بر رویۀ قضایی ایران)]]


== منابع ==
== منابع ==
{{پانویس}}{{پانویس}}
{{پانویس}}
{{مواد قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)}}
{{مواد قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)}}
[[رده:سرقت و ربودن مال غیر]]
[[رده:سرقت و ربودن مال غیر]]
خط ۹۴: خط ۱۰۱:
[[رده:سرقت مسلحانه]]
[[رده:سرقت مسلحانه]]
[[رده:مواد قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)]]
[[رده:مواد قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)]]
{{ترتیب‌پیش‌فرض:ماده ۳۲۶۰}}

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۸ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۵۵

ماده ۶۵۲ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات): هر گاه سرقت مقرون به آزار باشد یا سارق مسلح باشد به حبس از سه ماه تا ده سال و شلاق تا (۷۴) ضربه محکوم می‌شود و اگر جرحی نیز واقع شده باشد علاوه بر مجازات جرح به حداکثر مجازات مذکور در این ماده محکوم می‌گردد.

مواد مرتبط

توضیح واژگان

  • سرقت: ربودن مال متعلق به غیر است.[۱]
  • سلاح: در لغت فارسی به معنای آلت جنگیدن و ساز جنگ به کار رفته است، همچنین به وسیله ای که برای حمله یا دفاع به کار می رود نیز گفته می شود.[۲]
  • حبس: به معنای محدود کردن فرد از رفت و آمد و جلوگیری از تصرفات او، آنگونه که خودش می‌خواهد، است.[۳]
  • جرح: به معنای هر نوع صدمه وارده بر بدن است که موجب ضایعات نسجی، عضوی یا بافتی از طریق استفاده از لوازم و وسایل فیزیکی، شیمیایی یا مکانیکی باشد.[۴]
  • مجازات: آزاری است که قاضی به علت ارتکاب جرم به نشانه نفرت جامعه از عمل مجرمانه و مرتکب آن برای شخص مقصر، مطابق قانون تعیین می‌کند.[۵]

نکات تفسیری دکترین ماده ۶۵۲ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

عنصر مادی این جرم، سرقت همراه با آزار یا سرقت مسلحانه است، البته چنانچه سرقت شروع شود اما به پایان نرسد و همین مقدار از عملیات، مقرون به آزار باشد یا با اسلحه صورت بپذیرد، از عوامل تشدید مجازات نیست، چون خود سرقت باید مقرون به اینها باشد، نه شروع به آن و پر واضح است که بین شروع به سرقت و سرقت تفاوت محسوسی وجود دارد. منظور از «جراحت» موضوع این ماده، جراحت ناشی از آزار است، بنابراین اگر صاحب خانه از ترس، غش کند و سارق جراحتی بر او وارد سازد، آزاری که وی متحمل شده‌ است، مقرون به سرقت نیست.[۶] چنانچه سرقت بدون ایراد جرح باشد، دادگاه در تعیین مجازات بین حداقل و حداکثر، مختار است ولی در صورت ارتکاب جرح توسط سارق، علاوه بر مجازات جرح به حداکثر مجازات مقرر در قانون محکوم می‌شود، در واقع در اجرای ماده ۴۷ قانون مجازات اسلامی، قاعده جمع مجازات‌ها در ارتکاب جرائم مختلف مطرح می‌گردد.[۷] مقصود از «آزار» اعم از آزار بدنی و روحی است، اما آزار باید مجزای از سرقت باشد وگرنه هر سرقتی موجب آزار است، همچنین هر نوع صدمه ای که سارق به منظور موفقیت در ارتکاب جرم اعمال کند (مانند بستن دست صاحب مال)، وی را مشمول تشدید مجازات می‌گرداند،[۸] آزار پس از خارج کردن مال از محل سرقت و متاخر بر زمان و مکان وقوع جرم، موجب تشدید کیفر نمی‌باشد.[۹] در تحقق این جرم، شدت آزار شرط نیست، بنابراین نواختن یک سیلی به گوش مالباخته نیز برای تحقق این جرم کفایت می‌کند. همچنین لازم نیست آزار یا تهدید، علیه شخص مالباخته باشد، اما اگر آزار یا تهدید شخص ثالث، تأثیری بر صاحب مال نداشته باشد، تحقق شرط مذکور در ماده، بعید به نظر می‌رسد.[۱۰] آنچه در اینجا اهمیت دارد آزار یا ایجاد رعب و ترس در صاحب مال یا شخص دیگر است، نه نوع وسیله ای که موجب این موارد می‌شود، بنابراین می‌تواند با استفاده از یک سلاح قلابی، علیه صاحب مال صورت بگیرد و این ماده، برخلاف جرم موضوع ماده ۶۵۴ است که مسلح بودن سارق از اهمیت برخوردار است.[۱۱] همچنین در این ماده، سلاح، اعم از سلاح گرم و سرد است.[۱۲] این ماده، هر نوع جراحتی اعم از سطحی یا عمیق را در برمی گیرد،[۱۳] اما باید نسبت به شخص زنده وارد شود تا مشمول این ماده قرار بگیرد.[۱۴]

عنوان «سارق مسلح» در ماده ۶۵۲ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)، بیان کننده آن است که کیفیات مشدده شخصی مورد نظر قانونگذار بوده‌ است، بنابراین اگر سارق مسلح باشد، فقط وی مشمول تشدید کیفر است و این موقعیت، تأثیری در معاونت در سرقت ندارد،[۱۵] اما اگر در ارتکاب این جرم چند نفر مشارکت کنند و صرفاً یکی از آنان مرتکب آزار و اذیت شود، مجازات بقیه سارقین نیز تشدید می‌شود، زیرا عامل تشدید، سرقت مقرون به آزار است و تفاوتی ندارد که یک نفر مرتکب آزار شده باشد یا همه آنان.[۱۶]

هر گاه تهدید به اعمال خشونت فوری برای اخذ مال بوده و به بردن مال منجر شود، می‌توان گفت جرم سرقت مقرون به آزار یا تهدید ارتکاب یافته‌ است.[۱۷] از لحاظ عنصر معنوی، جرم مزبور عمدی است و باید بین عمل ربودن مال و قصد مرتکب در تصرف آن، رابطه نزدیکی وجود داشته باشد، یعنی عمد عام و خاص هر دو لازم است.[۱۸]

نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده ۶۵۲ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

  1. سرقت مقرون به آزار باعث تشدید مجازات می‌شود.
  2. اگر سارق مسلح باشد، مجازات شدیدتر می‌شود.
  3. مجازات اصلی شامل حبس از سه ماه تا ده سال و شلاق تا ۷۴ ضربه است.
  4. وقوع جرح در خلال سرقت منجر به اعمال حداکثر مجازات حبس و شلاق می‌شود.
  5. علاوه بر مجازات حبس و شلاق، مجازات جرح نیز در صورت وقوع جرح اعمال خواهد شد.

انتقادات

  • ابهامی که در خصوص ماده ۶۵۲ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) وجود دارد، این است که اگر تنها یکی از سارقین، اسلحه داشته باشد و آزاری هم صورت نگرفته باشد، مجازات همه سارقین تشدید می‌شود یا فقط سارق مسلح؟ به نظر می‌رسد در اینجا تفسیر مضیق بر تفسیر منطقی برتری دارد، بنابراین باید احتمال دوم را برگزید.
  • برای تحقق جرم موضوع این ماده لازم نیست سارق از اسلحه استفاده کند، اما بهتر بود که قانونگذار به این مسئله اشاره می‌کرد که اگر اسلحه همراه سارق، طبیعی باشد، صرف همراه داشتن آن کفایت می‌کرد، اما اگر تخصیصی باشد، فقط در صورتی مشمول ماده می‌شود که سارق به منظور سرقت آن را برداشته باشد یا از آن استفاده کند. (مراد از اسلحه طبیعی، اسلحه ای است که جز برای صدمه به جسم معمولاً کاربرد دیگری ندارد مانند شمشیر، و اسلحه تخصیصی، به اسلحه ای اطلاق می‌شود که برای اهداف غیر عدوانی نیز به کار می‌رود مانند چاقو )[۱۹]

رویه‌های قضایی

پایان‌نامه و رساله‌های مرتبط

مقالات مرتبط

منابع

  1. سیدجعفر بوشهری. حقوق جزا (جلد چهارم) (آرا و رویه های قضایی). چاپ 1. شرکت سهامی انتشار، 1387.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6362236
  2. رسول عابد. حقوق کیفری سلاح (از شکل گیری حق داشتن سلاح تا خلع سلاح عمومی). چاپ 1. میزان، 1395.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6755328
  3. احسان داودیان. حقوق زندانی در ایران و اسناد بین المللی. چاپ 1. مجد، 1395.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6656592
  4. علیرضا میرکمالی و سحر صالح احمدی. قانون مجازات اسلامی در نظم حقوقی کنونی (جلد اول). چاپ 4. گالوس، 1400.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6275892
  5. مهدی شهرکی. تحولات کیفرشناسی در قانون جزایی ایران. فصلنامه قانونیار شماره 6 تابستان 1397، 1397.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6656432
  6. عباس زراعت. شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات). چاپ 1. ققنوس، 1382.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 617524
  7. ایرج گلدوزیان. حقوق جزای اختصاصی (جرایم علیه تمامیت جسمانی- شخصیت معنوی- اموال و مالکیت- امنیت و آسایش عمومی) (علمی-کاربردی). چاپ 13. دانشگاه تهران، 1386.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 430568
  8. عباس زراعت. شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات). چاپ 1. ققنوس، 1382.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 617548
  9. ایرج گلدوزیان. محشای قانون مجازات اسلامی. چاپ 5. مجمع علمی و فرهنگی مجد، 1384.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 675296
  10. حسین میرمحمدصادقی. حقوق کیفری اختصاصی (جرایم علیه اموال و مالکیت) (کلاهبرداری- خیانت در امانت- سرقت و صدور چک پرداخت نشدنی) (مطالعه تطبیقی). چاپ 31. میزان، 1389.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 579400
  11. حسین میرمحمدصادقی. حقوق کیفری اختصاصی (جرایم علیه اموال و مالکیت) (کلاهبرداری- خیانت در امانت- سرقت و صدور چک پرداخت نشدنی) (مطالعه تطبیقی). چاپ 31. میزان، 1389.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 579460
  12. ایرج گلدوزیان. حقوق جزای اختصاصی (جرایم علیه تمامیت جسمانی- شخصیت معنوی- اموال و مالکیت- امنیت و آسایش عمومی) (علمی-کاربردی). چاپ 13. دانشگاه تهران، 1386.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 430576
  13. ایرج گلدوزیان. محشای قانون مجازات اسلامی. چاپ 5. مجمع علمی و فرهنگی مجد، 1384.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 675280
  14. عباس زراعت. شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات). چاپ 1. ققنوس، 1382.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 4693396
  15. ایرج گلدوزیان. محشای قانون مجازات اسلامی. چاپ 5. مجمع علمی و فرهنگی مجد، 1384.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 675264
  16. عباس زراعت. شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات). چاپ 1. ققنوس، 1382.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 4704616
  17. حسین میرمحمدصادقی. حقوق کیفری اختصاصی (جرایم علیه اشخاص). چاپ 7. میزان، 1389.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 358444
  18. ایرج گلدوزیان. حقوق جزای اختصاصی (جرایم علیه تمامیت جسمانی- شخصیت معنوی- اموال و مالکیت- امنیت و آسایش عمومی) (علمی-کاربردی). چاپ 13. دانشگاه تهران، 1386.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 430588
  19. عباس زراعت. شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات). چاپ 1. ققنوس، 1382.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 4704636