ماده ۱۱۸ قانون مجازات اسلامی

ماده ۱۱۸ قانون مجازات اسلامی: متهم می‌تواند تا قبل از قطعیت حکم، ادله مربوط به توبه خود را حسب مورد به مقام تعقیب یا رسیدگی ارایه نماید.

• مشاهده ماده قبلی
• مشاهده ماده بعدی

مواد مرتبط

• ماده ۱۱۷ قانون مجازات اسلامی
• ماده ۱۱۹ قانون مجازات اسلامی

آیین نامه، بخشنامه و دستورالعمل های مرتبط

• شیوه نامه احراز توبه

توضیح واژگان

• متهم: مقصود از متهم کسی است که در مظان ارتکاب جرم قرار گرفته است.گفتنی است در دادرسی های جزایی، متهم طرف اصلی و مهم در دادرسی محسوب میشود.
• توبه: توبه در لغت به معنای بهترین روش ترک گناه یا جرم و گویاترین شیوه عذرخواهی در نظر گرفته شده است، در اصطلاح نیز این واژه، به معنای بازگشت اختیاری انسان به سوی فطرت پاک انسانی اش است. تائب به کسی گویند که از گناه برگردد و از آنچه مرتکب شده‌ است، اظهار پشیمانی کند. توبه از بنیان‌های حقوق جزای اسلامی است.توبه مجرم یکی از موارد سقوط مجازات است و در مواد ۱۱۴ تا ۱۱۹ قانون مجازات اسلامی پیش بینی شده است.

فلسفه و مبانی نظری

مقررات جدید قانون مجازات، در راستای سیاست‌های شارع مقدس اسلام است، با این توضیح که خداوند توبه مجرمان را بیش از مجازات آنها دوست دارد.

نکات تفسیری دکترین ماده 118 قانون مجازات اسلامی

طبق این ماده، متهم می‌تواند ادله توبه خود را قبل از صدور کیفرخواست به مقام تعقیب ارائه کند. در این باره گفتنی است احراز توبه با دادگاه است اما قاضی دادسرا در مورد توبه متهم و دلایل آن می‌تواند اظهار نظر کند.

نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده 118 قانون مجازات اسلامی

1. متهم حق دارد تا پیش از قطعیت حکم، ادله‌ای که نشان‌دهنده توبه اوست را ارائه دهد.
2. ادله توبه می‌تواند به مقام تعقیب یا مقام رسیدگی ارائه شود.
3. امکان ارائه ادله توبه منوط به زمانی است که حکم نهایی نشده باشد.
4. ارائه ادله توبه ممکن است تاثیر بر فرایند تعقیب یا رسیدگی بگذارد.

مطالعات فقهی

مستندات فقهی

در روایات آمده‌ است که شخصی نزد حضرت علی آمد و استغفار کرد، آن حضرت فرمود: مادرت بر تو بگرید آیا می دانی حقیقت استغفار چیست؟! به درستی که استغفار درجه «علیین» است و بر مجموع شش معنی واقع می‌شود: اول: پشیمانی بر گذشته. دوم: عزم بر ترک گناه در مدة العمر. سوم: ادا کردن حقوق مردم. چهارم: قضا کردن هر واجبی که فوت شده. پنجم: گداختن هر گوشتی که از حرام روییده به حزن و الم، تا پوست به استخوان چسبد و گوشت تازه بروید. ششم: الم و زحمت طاعت و عبادت به بدن چشانیدن به ازای آنچه از شیرینی معصیت چشیده، چون کسی این شش امر را به جا آورد بگوید: استغفر الله».

انتقادات

ماهیت تصمیم دادگاهدر مورد توبه مجرم باید حکم باشد اما بهتر آن بود که مجازات تعیین گشته و تا مدتی نیز اجرا نمی‌شد. در حال حاضر نسبت به شیوه دادرسی و تصمیم دادگاه ابهامات بسیار زیادی وجود دارد.

رویه های قضایی

• رای وحدت رویه شماره 813 دیوان عالی کشور درباره امکان سقوط یا تخفیف مجازات تعزیری در صورت توبه مرتکب قبل از قطعیت حکم
• نظریه شماره 7/99/1613 مورخ 1399/10/21 اداره کل حقوقی قوه قضاییه
• نظریه شماره 7/98/2016 مورخ 1398/12/27 اداره کل حقوقی قوه قضاییه
• نظریه شماره 7/97/2733 مورخ 1398/09/26 اداره کل حقوقی قوه قضاییه
• نظریه شماره 7/96/821 مورخ 1396/04/11 اداره کل حقوقی قوه قضاییه
• نظریه شماره 1806/95/7 مورخ 1395/08/02 اداره کل حقوقی قوه قضاییه
• نظریه شماره 1588/95/7 مورخ 1395/07/05 اداره کل حقوقی قوه قضاییه
• نظریه شماره 7/1400/315 مورخ 1400/04/07 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره توبه متهم پس از قطعیت حکم در جرایم تعزیری
• نظریه شماره 7/99/1464 مورخ 1399/10/14 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره توبه متهم در تعزیرات پس از قطعیت حکم
• نظریه شماره 7/99/1489 مورخ 1399/11/11 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره تکلیف قاضی اجرای احکام در صورت اعلام توبه متهم
• نظریه شماره 7/1401/938 مورخ 1401/09/05 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره تکلیف دادسرا درصورت توبه متهم

پایان نامه و رساله های مرتبط

• ارزیابی نهاد توبه در نظام عدالت کیفری ایران مطالعه موردی استان لرستان

مقالات مرتبط

• سقوط حکم اعدام مرتد فطری در فرض توبه و مشروعیت استتابه توسط قاضی
• کیفیت احراز توبه با مطالعه موردی آرای دادگاه ها
• قلمرو زمانی توبه در تعزیرات؛ با تأکید بر رأی وحدت‌رویۀ شمارۀ 813 هیئت عمومی دیوان عالی کشور
• نقش زمان در توبه کیفری
• ابزارهای تفسیر در برخی آرای وحدت رویه دیوان عالی کشور، در پرتو آموزه‌هایی از نظام حقوقی آمریکا
• تحلیل سیاست کیفری ناظر بر حدود در قانون مجازات اسلامی 1392(رویکردها، نوآوری ها، نارسایی ها)