ماده ۱۰۱ قانون تجارت

ماده ۱۰۱ قانون تجارت: اگر حکم بطلان شرکت به استناد ماده قبل صادر شود شرکایی که بطلان مستند به عمل آنها است و هیئت نظار و مدیرهایی که در حین حدوث سبب بطلان یا بلافاصله پس از آن سر کار بوده و انجام وظیفه نکرده‌اند در مقابل شرکاء دیگر و اشخاص ثالث نسبت به خسارات ناشیه از این بطلان متضامناً مسئول خواهند بود.

مدت مرور زمان ده سال از تاریخ حدوث موجب بطلان است.

• مشاهده ماده قبلی
• مشاهده ماده بعدی

مواد مرتبط

• ماده ۹۹ قانون تجارت
• ماده ۱۰۰ قانون تجارت
• ماده ۱۰۲ قانون تجارت
• ماده ۱۷۸ قانون تجارت

توضیح واژگان

• خسارت: در لغت به مفهوم ضرر کردن، ضرر و زیان و ضد ربح می‌باشد.
• هیئت نظار: ماده ۱۰۹ قانون تجارت، بیان می‌دارد:«هر شرکت با مسئولیت محدود که عده شرکاء آن بیش از دوازده نفر باشد باید دارای هیئت نظار بوده و هیئت مزبور لااقل سالی یک مرتبه مجمع عمومی شرکاء را تشکیل دهد. هیئت نظار باید بلافاصله بعد از انتخاب شدن تحقیق کرده و اطمینان حاصل کند که دستور مواد ۹۶ و ۹۷ رعایت شده‌است. هیئت نظار می‌تواند شرکاء را برای انعقاد مجمع عمومی فوق‌العاده دعوت نماید مقررات مواد ۱۶۵ - ۱۶۷ - ۱۶۸ و ۱۷۰ در مورد شرکتهای با مسئولیت محدود نیز رعایت خواهد شد». همچنین، ماده ۱۶۵ قانون تجارت در خصوص هیئت نظار در شرکت مختلط سهامی، چنین مقرر نموده است:«در هر یک از شرکتهای مختلط سهامی هیئت نظاری لااقل مرکب از سه نفر از شرکاء برقرار می‌شود و این هیئت را مجمع عمومی شرکاء بلافاصله بعد از تشکیل قطعی شرکت و قبل از هر اقدامی در امور شرکت معین می‌کند انتخاب هیئت بر حسب شرایط مقرر در اساسنامه شرکت تجدید می‌شود در هر صورت اولین هیئت نظار برای یک سال انتخاب خواهد شد».
• متضامناً: اگر بخواهیم یک تعریف کوتاه ارائه دهیم، می توان گفت که مسئولیت تضامنی عبارت است از مسئولیت مدیون در مقابل چند بستانکار که هریک از طلبکاران حق مطالبه ی تمام طلب را دارا باشند و همچنین مسئولیت بدهکاران متعدد که بتوان تمام طلب را از هریک از آنان مطالبه نمود، این مسئولیت تضامنی در مقابل مسئولیت نسبی است . در ماده 108 قانون ثبت، مراد از مسئولیت تضامنی، مسئولیت بدهکاران متعدد است که در اثر آن می توان تمام طلب را از هر یک از آنان مطالبه کرد.

نکات تفسیری دکترین ماده 101 قانون تجارت

ماده ۹۹ قانون تجارت، راجع به مرور زمان دعاوی ناشی از مقررات مربوط به تشکیل شرکت با مسئولیت محدود به مدت ده سال از تاریخ تشکیل شرکت است و ماده ۱۰۱ قانون تجارت، راجع به مرور زمان دعاوی خسارات ناشی از بطلان شرکت با مسئولیت محدود به مدت ده سال از تاریخ حدوث موجب بطلان.

مقنن، اشخاصی را که مشمول قاعده مندرج در ماده ۱۰۱ قانون تجارت هستند را به‌طور حصری معین نموده که عبارتند از شرکا، هیئت نظار و مدیران شرکت با مسئولیت محدود. به عنوان نمونه، چنانچه بر اثر اشتباه مأمور تنظیم شرکت نامه رسمی، قرارداد شرکت باطل گردد؛ ضمانت اجرای مندرج در ماده ۱۰۱ قانون تجارت را، نمی‌توان در مورد شخص مزبور مُجری دانست. چراکه قاعده مزبور، یک استثنا بوده و فقط در موارد موردنظر قانونگذار، قابل اعمال است. حتی نمی‌توان آن را، نسبت به سایر شرکت‌ها جاری دانست. نکته‌ی دیگر آن که اشخاص مذکور در ماده ۱۰۱ قانون تجارت، زمانی مسئول هستند که مرتکب خطا شده باشند. مانند موردی که یکی از شرکا، تعهد به تأمین حصه‌ای غیرنقدی را نموده و به عهد خویش وفا نکرده و بر اثر خلف وعده وی، تمام سرمایه شرکت، تأمین نگردیده‌است. در چنین شرایطی، سایر شرکا را، نمی‌توان در مقابل تخطی شخص مزبور، ضامن دانست؛ زیرا این مسئولیت، بر مبنای خطای مرتکب استوار است؛ نه بر پایه «خطر» عضویت در شرکت.

نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده 101 قانون تجارت

1. شرکایی که بطلان شرکت به عمل آنها مرتبط است مسئول خسارات هستند.
2. هیئت نظار و مدیرانی که در هنگام بطلان یا بلافاصله بعد از آن در وظایف خود کوتاهی کرده‌اند مسئولیت دارند.
3. مسئولیت شرکا و مدیران و هیئت نظار نسبت به خسارات ناشی از بطلان مسئولیت تضامنی است.
4. اشخاص ثالث و سایر شرکا می‌توانند به مسئولین ذکر شده برای دریافت خسارت مراجعه کنند.
5. مدت زمان مرور زمان برای طرح دعاوی مربوط به بطلان، ده سال از تاریخ وقوع بطلان است.

مقالات مرتبط

1. • تحلیل حقوقی ظرف زمانی حق و کاربردهای آن در حقوق تجارت