ماده ۲۷۲ قانون تجارت

ماده ۲۷۲ قانون تجارت: اگر وجه برات را شخص ثالث از طرف برات دهنده پرداخت تمام ظهرنویس‌ها، بری الذمه می‌شوند و اگر پرداخت وجه از طرف یکی از ظهرنویس‌ها به عمل آید ظهرنویس‌های بعد از او بری‌الذمه اند.

• مشاهده ماده قبلی
• مشاهده ماده بعدی

مواد مرتبط

• ماده ۲۷۱ قانون تجارت
• ماده ۲۷۳ قانون تجارت

توضیح واژگان

• شخص ثالث: مراد از شخص ثالث در ماده ۲۷۲ قانون تجارت، هر شخصی غیر از اشخاصی است که برات را به عنوان صادر کننده یا ظهرنویس یا براتگیر امضا نموده‌اند.
• بری‌الذمه: در لغت ترکیب اضافی مرکب از دو واژه‌ی «بری» به معنای پاک و «الذمه» به معنای عهده است. مراد از بری‌الذمه، کسی است که ذمه‌اش از هرگونه دینی پاک باشد. در فقه و حقوق، کسی بری‌الذمه نامیده می‌شود که عهده‌ی او از تعهد (دین) پیشینی که داشته است، فارغ شده باشد. بری‌الذمه در مقابل مشغول‌الذمه استعمال می‌شود.
• برات دهنده: یعنی شخصی که با امضای برات، به صدور آن اقدام می‌نماید. بدون امضا یا مهر برات توسط صادرکننده، نمی‌توان قائل به موجودیت آن گردید.

مطالعات تطبیقی

ماده ۶۲ قانون متحدالشکل ژنو، در مواردی که شخص ثالث ذکر نکند که وجه برات را از طرف چه شخصی پرداخت می‌کند، تأدیه وجه برات توسط ثالث را، به حساب برات دهنده فرض نموده است.

نکات تفسیری دکترین ماده 272 قانون تجارت

اگر دو شخص حاضر باشند وجه برات را، از سوی یکی از مسئولین آن تأدیه نمایند؛ پیشنهاد کسی پذیرفته خواهد شد که با پرداخت او، عده‌ی بیشتری از مسئولین برات بری الذمه می‌گردند.

نکات توضیحی ماده 272 قانون تجارت

اگر شخص ثالثی که وجه برات را تأدیه می‌نماید؛ تصریح ننماید که پرداخت را، از سوی چه شخصی انجام داده‌است؛ در خصوص این که پرداخت به حساب کدام یک از مسئولان برات خواهد بود، قانون تجارت ساکت است. لیکن چنین بیان شده است که دراینصورت، فرض بر این خواهد بود که پرداخت از طرف برات دهنده صورت پذیرفته‌است.

نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده 272 قانون تجارت

1. پرداخت وجه برات توسط شخص ثالث به نمایندگی از برات‌دهنده انجام می‌شود.
2. با پرداخت وجه برات توسط شخص ثالث، تمام ظهرنویس‌ها از مسئولیت پرداخت مبرا می‌شوند.
3. اگر وجه برات توسط یکی از ظهرنویس‌ها پرداخت شود، تنها ظهرنویس‌های بعد از او از مسئولیت مبرا می‌شوند.
4. مسئولیت ظهرنویس‌های قبل از پرداخت کننده، حتی پس از پرداخت وجه، همچنان باقی می‌ماند.
5. پرداخت وجه برات می‌تواند تأثیری بر تعهدات پرداخت‌کنندگان و مسئولیت آنان داشته باشد.

مقالات مرتبط

• امکان‌سنجی پرداخت بخشی از مبلغ سند تجاری در حقوق ایران و کنوانسیون‌های بین المللی

پایان‌نامه‌های مرتبط

• تشریفات پرداخت و بری الذمه شدن مسیولین اسناد تجاری در حقوق ایران و مطالعه تطبیقی در کنوانسیون آنسیترال