ماده ۱۱۹ قانون تجارت

ماده ۱۱۹ قانون تجارت: در شرکت تضامنی منافع به نسبت سهم الشرکه بین شرکاء تقسیم می‌شود مگر آنکه شرکت نامه غیر از این ترتیب را مقرر داشته باشد.

• مشاهده ماده قبلی
• مشاهده ماده بعدی

مواد مرتبط

• ماده ۱۱۸ قانون تجارت
• ماده ۱۲۰ قانون تجارت
• ماده ۱۱۶ قانون تجارت
• ماده ۱۸۵ قانون تجارت
• ماده ۵۷۵ قانون مدنی

توضیح واژگان

• شرکت تضامنی: ماده ۱۱۶ قانون تجارت، مقرر می‌دارد:«شرکت تضامنی شرکتی است که در تحت اسم مخصوصی برای امور تجارتی بین دو یا چند نفر با مسئولیت تضامنی تشکیل می‌شود: اگر دارایی شرکت برای تأدیه تمام قروض کافی نباشد هر یک از شرکاء مسئول پرداخت تمام قروض شرکت است». همچنین در تعریف شرکت تضامنی، چنین بیان شده است که شرکتی است که بین چند نفر، با مسئولیت تضامنی آنان، نسبت به دیون و تعهدات شرکت تشکیل می‌گردد. به عبارت دیگر، شرکت تضامنی، شرکتی تجاری است که تحت عنوان نام معینی میان دو یا چند نفر به صفت شخصی و با وجه تضامن نسبت دیون شرکت، ایجاد می‌گردد.
• منافع: به فایده و ثمره ای که به تدریج از عین مال به دست آمده و به نحو محسوس از عین آن مال نمی کاهد؛ منفعت گویند. به عبارت دیگر منفعت، مالی است که اگر چه استقلال نداشته و به تدریج از مال دیگری حاصل می‌شود، اما موجود است.
• شرکتنامه: در خصوص تعریف شرکت نامه، چنین بیان شده است:«مدرکی را، که به تنظیم روابط میان شرکای ضامن و با مسئولیت محدود، در شرکت مختلط غیرسهامی پرداخته و با رعایت حدود موازین قانونی، حقوق و ظایف آنان را تعیین می‌نماید؛ شرکت نامه گویند».
• شرکاء: شرکت در لغت به معنای همراه شدن و انباز شدن در کاری است. به کسی که با یک یا چند نفر دیگر در شیء یا اشیاء معینی به نحو اشاعه ذی‌حق است، شریک گفته می‌شود. در تعریف دیگر، چنین آمده است که «به کسی گفته می‌شود که به واسطه‌ی عقدی یا ارث یا غیر آن، با شخص دیگری در عین چیزی یا مالی، حق یا نصیبی داشته باشد». شریک در حقوق خصوصی و حقوق جزا دارای دو معنای متفاوت است. در حقوق جزا شریک به شخصی گویند که در عمیات اجرایی جرم همراه با سایر مرتکبین یا عوامل دیگر دخالت داشته و به نوعی در جایی صدق می‌کند که دو یا چند نفر جرم را با کمک یکدیگر مرتکب شوند. در شرکت در جرم لازم نیست که حتما یک انسان شریک جرم باشد بلکه ممکن است یک عامل انسانی و یک حیوان مشارکتا جنایت یا جرمی را مرتکب شوند. در حقوق خصوصی، در قانون مدنی، شرکت وضعیت مالکین متعددی است که حقوق آنها در شیء واحد به نحو اشاعه جمع شده باشد. لذا به اشخاصی که حقوقشان در شیء واحد در کنار هم جمع شده شریک گویند. همچنین شرکت در معنای عقد شرکت نیز به کار رفته و در این صورت شریک شخصی است که در کنار سایر شرکا به موجب عقد شرکت، مال، کار یا سرمایه‌ای را به منظور انجام فعالیتی جهت کسب سود بدون ایجاد شخصیت حقوقی (بدون قطع ارتباط مالکیت با مال) یا ایجاد اشاعه به میان می‌گذارد. در قانون تجارت شرکت در معنای متفاوتی به کار رفته و فراتر از یک عقد ساده است و در اثر ایجاد شرکت تجاری موجودی به نام شخص حقوقی ایجاد می‌گردد که مالک آورده های شرکا می‌شود و دارایی مستقل از شرکا دارد و شریک شدن در چنین شرکتی مستلزم قطع ارتباط شریک با مالی که آورده می‌شود. در ازای این آورده شریک مذکور در هر سود و زیان ناشی از فعالیت شرکت سهیم است.

نکات تفسیری دکترین ماده 119 قانون تجارت

مفاد ماده ۱۱۹ قانون تجارت، به دلیل همسانی و به گونه‌ای اصولی، در رابطه با شرکت‌های مدنی، قابل اجرا است. همچنین، در رابطه با شرکت‌های مختلط غیرسهامی نیز، می‌تواند وحدت ملاک قرار گیرد.

نکات توضیحی ماده 119 قانون تجارت

در رابطه با اینکه آیا می‌توان به موجب اساسنامه، یکی از شرکا را از سود شرکت محروم نمود یا نه، قانون تجارت ساکت است. اما با توجه به اینکه مقتضای عقد شرکت، اختلاط سرمایه شرکا، به منظور کسب سود بوده و در تحمل زیان احتمالی نیز، همه آنان سهیم خواهند بود؛ لذا درج چنین شرطی در شرکت نامه، منجر به ایجاد شرکت نگردیده و آنچه که به وجود خواهد آمد؛ نهاد حقوقی دیگری است که نمی‌توان آن را، شرکت نام نهاد. ماده ۵۷۵ قانون مدنی نیز، مؤید این مطلب است.

نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده 119 قانون تجارت

1. منافع در شرکت تضامنی به نسبت سهم‌الشرکه تقسیم می‌شود.
2. امکان توافق بر نحوه تقسیم متفاوت در شرکتنامه وجود دارد.

مقالات مرتبط

• آورده صنعت؛ از ایجاد تا سازماندهی در حقوق ایران(با بهره گیری از آورده‌های حقوق فرانسه)