ماده ۱۵۲ قانون تجارت

از ویکی حقوق
پرش به ناوبری پرش به جستجو

ماده ۱۵۲ قانون تجارت: هر گاه شرکت به طریقی غیر از ورشکستگی منحل شود و شریک با مسئولیت محدود هنوز تمام یا قسمتی از سهم الشرکه خود را نپرداخته یا پس از تأدیه مسترد داشته‌است طلبکاران شرکت حق دارند معادله آنچه که از بابت سهم الشرکه باقی مانده‌است مستقیماً بر علیه شریک با مسئولیت محدود اقامه دعوی نمایند. اگر شرکت ورشکست شود حق مزبور را مدیر تصفیه خواهد داشت.

مواد مرتبط

توضیح واژگان

  • شرکت: منظور از شرکت در این ماده شرکت مختلط غیر سهامی است یعنی شرکتی که برای امور تجارتی در تحت اسم مخصوصی بین یک یا چند نفر شریک ضامن و یک یا چند نفر شریک با مسئولیت محدود بدون انتشار سهام تشکیل می‌شود. شریک ضامن مسئول کلیه قروضی است که ممکن است علاوه بر دارایی شرکت پیدا شود. شریک با مسئولیت محدود کسی است که مسئولیت او فقط تا میزان سرمایه است که در شرکت گذارده یا بایستی بگذارد. در اسم شرکت باید عبارت (شرکت مختلط) و لااقل اسم یکی از شرکاء ضامن قید شود.[۱]
  • ورشکستگی: وضع بازرگان عاجز از اجرای تعهدات بازرگانی است. بدین معنا که نتواند دیون حال خود را بدهد. به عبارت دیگر اگر در دارایی حاضر، قسمت مثبت دارایی کمتر از قسمت منفی باشد حالت ورشکستگی تاجر محقق است.[۲]
  • سهم الشرکه: نصیب و بهره هر کدام از شرکاء شرکت است.[۳]
  • تأدیه: تأدیه، یعنی انجام دادن، به جا آوردن و ادای دین.[۴] تأدیه در لغت، به معنای پرداخت کردن، ادا کردن و رسانیدن به کار رفته است و در اصطلاح به پرداخت حق غیری که بر ذمه متعهد است؛ گفته می‌شود.[۵]
  • طلبکار: یا دائن شخصی است که دین، متعلق به او است.[۶]
  • حق: امتیازی است که قانون برای افراد به رسمیت می‌شناسد.[۷]
  • اقامه دعوی: به معنای طرح دعوی در مرجع صلاحیت‌دار مدنی یا کیفری یا اداری است.[۸]
  • مدیر تصفیه: شخصی است که به موجب حکم محکمه جهت تصفیه اموال ورشکسته تعیین می‌شود. این شخص صرفاً بعد از تعیین شدن حق دارد تصرفات قانونی لازمه را در اموال ورشکسته به عمل آورد.[۹]

نکات تفسیری دکترین ماده 152 قانون تجارت

قانونگذار در ماده ۱۵۲ قانون تجارت، به‌طور ضمنی اجازه می‌دهد تا سهم الشرکه شریک با مسئولیت محدود، به هنگام تشکیل شرکت تأدیه نگردد.[۱۰] شایان ذکر است اگر شرکت مختلط غیرسهامی، به دلیل ورشکستگی منحل گردد؛ مفاد ماده ۱۵۲ قانون تجارت، با رعایت مقررات ورشکستگی، به اجرا درخواهد آمد.[۱۱]

نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده 152 قانون تجارت

  1. انحلال شرکت به دو صورت ورشکستگی و غیر از ورشکستگی تفکیک می‌شود.
  2. در صورت انحلال غیر ورشکستگی، اگر شریک با مسئولیت محدود سهم الشرکه خود را کامل پرداخت نکرده باشد، طلبکاران می‌توانند مستقیماً علیه او اقدام قانونی کنند.
  3. امکان اقامه دعوی توسط طلبکاران در مورد عدم پرداخت کامل یا استرداد سهم الشرکه وجود دارد.
  4. اگر شرکت ورشکست شود، این مدیر تصفیه است که حق اقامه دعوی دارد.
  5. شرکای با مسئولیت محدود در قبال تعهدات مالی ناپرداخته تا میزان سهم الشرکه خود مسئولیت دارند.
  6. استثنا قائل شدن برای شرایط ورشکستگی و کارکرد متفاوت مدیر تصفیه و طلبکاران در این شرایط.

منابع

  1. ماده ۱۴۱ قانون تجارت
  2. ابوالفضل نیکوکار. 301 نکته از قانون شوراهای حل اختلاف. چاپ 1. جنگل، 1388.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 2721204
  3. حسن شیبانی فر. شرح اصطلاحات فقهی-حقوقی. چاپ 1. نگاه معاصر، 1390.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6755620
  4. آیت اله سیدمحمد موسوی بجنوردی. اندیشه‌های حقوقی (جلد دوم) (حقوق مدنی و کیفری). چاپ 1. مجمع علمی و فرهنگی مجد، 1387.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 592552
  5. مسعود انصاری و محمدعلی طاهری. دانشنامه حقوق خصوصی (جلد اول). چاپ 2. محراب فکر، 1386.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 4057760
  6. حمید مسجدسرایی. ترمینولوژی فقه اصطلاح‌شناسی فقه امامیه. چاپ 1. پیک کوثر، 1391.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 4132844
  7. عباس زراعت و محمدرضا معین. مقدمه علم حقوق (کلیات). چاپ 1. جنگل، 1389.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6568808
  8. فهیمه ملک‌زاده. اصطلاحات تشریحی آیین دادرسی (کیفری-مدنی). چاپ 2. مجمع علمی و فرهنگی مجد، 1390.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 2136396
  9. جهانبخش غلامی. تعهدات وکیل. دانشگاه شهید بهشتی، 1379.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 4499620
  10. حسن ستوده تهرانی. حقوق تجارت (جلد دوم) (شرکت سهامی عام، شرکت سهامی خاص، شرکت با مسئولیت محدود، شرکت مختلط غیرسهامی، شرکت مختلط سهامی، شرکت تعاونی، تصفیه امور شرکت ها، ثبت شرکت ها). چاپ 20. دادگستر، 1390.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 1881144
  11. محمود عرفانی. حقوق تجارت (جلد دوم) شرکت های تجارتی (شرکت های سهامی عام و خاص، با مسئولیت محدود، تضامنی، نسبی، مختلط غیرسهامی، مختلط سهامی و تعاونی، مؤسسات غیرتجاری، ثبت شرکت خارجی، مقررات مالیاتی در شرکت های ایرانی و خارجی، شرایط کار فرد خارجی در ایران و...). چاپ 2. جنگل، 1389.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 2201736