ماده ۳۲۳ قانون تجارت

ماده ۳۲۳ قانون تجارت: مدعی باید در محکمه محل اقامت مدیون معلوم نماید سند در تصرف او بوده و فعلاً گم شده‌است.

اگر مدعی فقط اوراق کوپن یا ضمیمه مربوط به سند خود را گم کرده باشد ابراز خود سند کافی است.

• مشاهده ماده قبلی
• مشاهده ماده بعدی

مواد مرتبط

• ماده ۳۲۰ تا ماده ۳۳۴ قانون تجارت
• ماده ۱۱ قانون آیین دادرسی مدنی

توضیح واژگان

• سند در وجه حامل: به اسناد قابل انتقالی که فاقد نام دارنده بوده و هر شخصی که آن را، در دست داشته باشد؛ مالک آن سند محسوب می‌گردد؛ اسناد در وجه حامل گویند.
• کوپن: برگه بهادار را کوپن گویند. با این توضیح که کوپن، یک ورقه‌ی بهادار است و در واقع گواهینامه‌ای است که ضمیمه‌ سند تجاری می‌باشد و به دارنده آن حق دریافت مبلغی را در بازه‌های زمانی معین می‌دهد. همچنین، اینطور بیان شده است که اگر اسناد در وجه حامل، متضمن منافعی باشد که باید به‌طور اقساط تأدیه گردد؛ چنین سندی منضم به یگ برگه است که دارای قطعات خاصی بوده و به ازای تأدیه هر قسط، یکی از آن قطعات جداگردیده و به پرداخت کننده تحویل داده می‌شود. هر یک قطعات مزبور که کوپن نام دارند؛ سند در وجه حامل کوچکی محسوب گردیده که ممکن است به‌طور جداگانه و مستقل، به جریان افتاده و مورد مبادله واقع گردد.

فلسفه و مبانی نظری

ماده ۳۲۳ قانون تجارت، در راستای اجرای اصل «اقامه دعوا در دادگاه محل اقامت خوانده»، وضع گردیده‌است. اصل مزبور، در ماده ۱۱ قانون آیین دادرسی مدنی مصوب ۱۳۷۹، در رابطه با کلیه دعاوی معطوف به امور مدنی، حسبی و تجاری، پذیرفته شده‌است.

نکات توضیحی ماده 323 قانون تجارت

مقصود قانون‌گذار از مدیون، همان صادرکننده سند است.

نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده 323 قانون تجارت

1. مدعی باید در دادگاه محل اقامت مدیون اثبات کند که سند در اختیار او بوده و اکنون گم شده است.
2. در صورتی که مدعی تنها اوراق کوپن یا ضمیمه مرتبط با سند را گم کرده باشد، ارائه خود سند کافی می‌باشد.
3. اهمیت محل اقامت مدیون برای رسیدگی به ادعا.
4. تفاوت بین گم شدن کل سند و گم شدن ضمیمه یا کوپن سند.
5. نیاز به اثبات مالکیت و تصرف قبلی سند توسط مدعی.

رویه‌های قضایی

• رای دادگاه درباره مطالبه وجه چک مفقودی یا سرقت شده (دادنامه شماره ۹۲۰۹۹۷۰۲۶۹۶۰۱۰۲۴)
• رای دادگاه درباره ابطال اسناد در وجه حامل دارای اوراق کوپن (دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۰۲۲۳۲۰۱۶۷۲)
• رای دادگاه درباره مطالبه وجه چک مفقود شده (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۲۱۵۰۱۱۶۳)
• نظریه شماره 3110/95/7 مورخ 1395/12/01 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره لزوم مراجعه به مراجع قضایی در صورت مفقودی چک بدون وقوع جرم
• رای شعبه حقوقی دیوان عالی کشور درباره دادگاه صلاحیتدار در رسیدگی به دعاوی علیه شعب بانک‌ها