ماده ۳۳۵ قانون مدنی: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
برچسبها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
||
| (۳۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۱۵ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''ماده ۳۳۵ قانون مدنی''': در صورت تصادم بین دو کشتی یا دو قطار راهآهن یا دو اتومبیل و امثال آنها، مسئولیت متوجه طرفی خواهد بود که تصادم در | '''ماده ۳۳۵ قانون مدنی''': در صورت تصادم بین دو کشتی یا دو قطار راهآهن یا دو اتومبیل و امثال آنها، [[ضمان قهری|مسئولیت]] متوجه طرفی خواهد بود که تصادم در نتیجهٔ [[عمد]] یا [[مسامحه|مسامحهٔ]] او حاصل شده باشد و اگر طرفین، [[تقصیر]] یا مسامحه کرده باشند هر دو مسئول خواهند بود. | ||
*{{زیتونی|[[ماده ۳۳۴ قانون مدنی|مشاهده ماده قبلی]]}} | * {{زیتونی|[[ماده ۳۳۴ قانون مدنی|مشاهده ماده قبلی]]}} | ||
*{{زیتونی|[[ماده ۳۳۶ قانون مدنی|مشاهده ماده بعدی]]}} | * {{زیتونی|[[ماده ۳۳۶ قانون مدنی|مشاهده ماده بعدی]]}} | ||
== مواد مرتبط == | |||
* [[ماده ۳۳۱ قانون مدنی]] | |||
* [[ماده ۵۲۸ قانون مجازات اسلامی (۱۳۹۲)]] | |||
* [[ماده ۵۳۱ قانون مجازات اسلامی (۱۳۹۲)]] | |||
== توضیح واژگان == | == توضیح واژگان == | ||
«تقصیر»، به معنای ترک کردن کاری است که باید انجام می شد یا انجام کاری که نباید انجام می شد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=مسئولیت مدنی تولیدکنندگان و فروشندگان کالا|ترجمه=|جلد=|سال=1388|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=3883044|صفحه=|نام۱=صادق|نام خانوادگی۱=مددی|چاپ=-}}</ref> | |||
== | == نکات تفسیری دکترین ماده ۳۳۵ قانون مدنی == | ||
مفاد | مفاد '''ماده ۳۳۵ قانون مدنی'''، بر مبنای [[اماره]] [[مسئولیت]] بوده؛ و احراز تقصیر مرتکب ضروری است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق مدنی (جلد چهارم) (مسئولیت مدنی)|ترجمه=|جلد=|سال=1388|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=792868|صفحه=|نام۱=حمید|نام خانوادگی۱=بهرامی احمدی|چاپ=1}}</ref> | ||
قانونگذار در این ماده، سه فرض | قانونگذار در این ماده، سه فرض را برای ضمان ناشی از تصادم دو [[وسیله نقلیه]] با یکدیگر، در نظر گرفته است که دو فرض اول را به صراحت بیان نموده؛ و فرض سوم، با استناد به [[مفهوم مخالف]] ماده، قابل استنباط است: | ||
- | - فرضی که یکی از دو راننده، مرتکب تقصیر عمدی یا مبتنی بر مسامحه گردیده باشد. | ||
- | - زمانی که رانندگان هر دو وسیله، مرتکب تقصیر، اعم از عمدی، یا مبتنی بر مسامحه شده باشد. | ||
- | - موردی که هیچیک از دو راننده، مرتکب تقصیر نشده باشد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق تعهدات (جلد اول) (وقایع حقوقی، کلیات حقوق تعهدات)|ترجمه=|جلد=|سال=1385|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=1293740|صفحه=|نام۱=عبدالمجید|نام خانوادگی۱=امیری قائم مقامی|چاپ=3}}</ref> | ||
قانونگذار، در ماده | == نکات توضیحی ماده ۳۳۵ قانون مدنی == | ||
مبنای مسئولیت موضوع '''ماده ۳۳۵ قانون مدنی'''، تقصیر اعلام شده است اما قانونگذار در [[ماده ۱ قانون بیمه اجباری دارندگان وسایل نقلیه موتوری]]، مبنای تقصیر را حذف نموده و جهت احراز ضمان، به سبق وجود [[رابطه سببیت عرفی]]، بسنده نموده است،<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=آموزههای حقوق مدنی تعهدات|ترجمه=|جلد=|سال=1391|ناشر=مجمع علمی و فرهنگی مجد|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=3822704|صفحه=|نام۱=محمدکاظم|نام خانوادگی۱=مهتاب پور|نام۲=افروز|نام خانوادگی۲=صمدی|نام۳=راضیه|نام خانوادگی۳=آرمین|چاپ=1}}</ref> در واقع قانونگذار، در ماده ۱ قانون بیمه اجباری دارندگان وسایل نقلیه موتوری، [[مسئولیت مدنی]] را پذیرفته و بهطور کامل از هیچیک از [[نظریه تقصیر|نظریات تقصیر]] و [[نظریه خطر|خطر]] پیروی نمینماید.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق مدنی کاربردی (اموال و مالکیت، عقود و تعهدات، الزامات بدون قرارداد و عقود معین)|ترجمه=|جلد=|سال=1391|ناشر=فکرسازان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=2874340|صفحه=|نام۱=محمدباقر|نام خانوادگی۱=سروی|چاپ=1}}</ref> | |||
== | == نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده ۳۳۵ قانون مدنی == | ||
{{هوش مصنوعی (ماده)}} | |||
# مسئولیت در صورت تصادم بر عهده طرفی است که عمد یا سهلانگاری کرده باشد. | |||
# در صورتی که هر دو طرف تقصیر یا مسامحه کرده باشند، هر دو مسئول هستند. | |||
# '''ماده ۳۳۵ قانون مدنی''' به تصادم وسایل نقلیه مانند کشتی، قطار و اتومبیل اشاره دارد. | |||
# تشخیص عمد یا مسامحه در وقوع تصادم برای تعیین مسئولیت ضروری است. | |||
== | == مطالعات فقهی == | ||
به موجب نظریه مشورتی شماره | === سوابق فقهی === | ||
* اگر در برخورد دو خودرو با یکدیگر، [[ضرر|زیان]]<nowiki/>های وارد شده؛ قابل انتساب به هر دو راننده باشد؛ در این صورت هر دوی آنها، ملزم به پرداخت نیمی از [[خسارت|خسارات]] طرف مقابل خواهد بود.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=فرهنگ فقه (جلد دوم)|ترجمه=|جلد=|سال=1388|ناشر=مؤسسه دایرةالمعارف فقه اسلامی|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=3366144|صفحه=|نام۱=آیت اله سیدمحمود|نام خانوادگی۱=هاشمی شاهرودی|چاپ=2}}</ref> | |||
== رویههای قضایی == | |||
* به موجب [[نظریه مشورتی]] شماره ۷۴۵۳ مورخه ۱۳۸۲/۱۰/۷ [[اداره کل حقوقی قوه قضائیه|اداره حقوقی قوه قضاییه]]، در صورت تصادم دو وسیله نقلیه با یکدیگر، شخصی که مقصر بوده؛ مسئول جبران خسارات وارد شده به طرف دیگر است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=مجموعه نظریات مشورتی اداره حقوقی قوه قضائیه در مسائل قانون مدنی|ترجمه=|جلد=|سال=1390|ناشر=معاونت آموزش و تحقیقات قوه قضائیه|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=5479000|صفحه=|نام۱=معاونت آموزش|تحقیقات قوه قضاییه|نام خانوادگی۱=|چاپ=1}}</ref> | |||
== انتقادات == | == انتقادات == | ||
قانونگذار در این ماده، نسبت به نحوه توزیع | * '''ماده ۳۳۵ قانون مدنی'''، در رابطه با خساراتی که از تصادم دو وسیله نقلیه با یکدیگر، به [[شخص ثالث|اشخاص ثالث]] وارد میگردد؛ [[سکوت قانون|ساکت]] است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق تعهدات (جلد اول) (وقایع حقوقی، کلیات حقوق تعهدات)|ترجمه=|جلد=|سال=1385|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=1293736|صفحه=|نام۱=عبدالمجید|نام خانوادگی۱=امیری قائم مقامی|چاپ=3}}</ref> | ||
* قانونگذار در این ماده، نسبت به نحوه توزیع خسارت بین طرفین مصدوم حادثه، سکوت اختیار نموده است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=مسئولیت مدنی ناشی از حوادث رانندگی|ترجمه=|جلد=|سال=1380|ناشر=دانشگاه تهران|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=1169900|صفحه=|نام۱=ناصر|نام خانوادگی۱=کاتوزیان|نام۲=لعیا|نام خانوادگی۲=جنیدی|نام۳=مجید|نام خانوادگی۳=غمامی|چاپ=1}}</ref> | |||
== پایاننامه و رسالههای مرتبط == | |||
* [[تحلیل حدود مسیولیت عوامل متعدد در حوادث رانندگی با تاکید بر رویه عملی دادگاه ها|تحلیل حدود مسئولیت عوامل متعدد در حوادث رانندگی با تأکید بر رویه عملی دادگاهها]] | |||
* [[تاثیر جهل بر مسیولیت غاصب]] | |||
== مقالات مرتبط == | == مقالات مرتبط == | ||
[[اخلاقی بودن مسئولیت مدنی محض]] | * [[مسئولیت در فرض اجتماع عاملین ورود زیان، با تأکید بر قانون مجازات اسلامی مصوب 1392|مسئولیت در فرض اجتماع عاملین ورود زیان، با تأکید بر قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲]] | ||
* [[تحلیل مسئولیت مدنی سبب و مباشر در نظام حقوقی]] | |||
* [[اخلاقی بودن مسئولیت مدنی محض]] | |||
* [[نگرش تحلیلی برنقش تقصیر در ضمان ناشی از تسبیب در فقه اسلامی و حقوق ایران|نگرش تحلیلی بر نقش تقصیر در ضمان ناشی از تسبیب در فقه اسلامی و حقوق ایران]] | |||
* [[مبنای فقهی حقوقی مسئولیت اشخاص حقیقی در قانون بیمه اجباری خسارات واردشده به شخص ثالث مصوب 1395|مبنای فقهی حقوقی مسئولیت اشخاص حقیقی در قانون بیمه اجباری خسارات واردشده به شخص ثالث مصوب ۱۳۹۵]] | |||
* [[مبانی مسئولیت مدنی اشخاص ثالث در حوادث رانندگی|مبانی مسئولیت مدنی اشخاص ثالث در حوادث رانندگی]] | |||
* [[مسئولیت مدنی ناشی از آلودگیهای زیست محیطی در انفال|مسئولیت مدنی ناشی از آلودگیهای زیستمحیطی در انفال]] | |||
* [[بررسـی مبنـای مسئولیت مدنـی دارنـدگان وسیله نقلیه موتوری زمینی و حدود آن با تکیه بر مبانی فقهی|بررسی مبنای مسئولیت مدنی دارندگان وسیله نقلیه موتوری زمینی و حدود آن با تکیه بر مبانی فقهی]] | |||
* [[اهداف و مبانی جبران خسارت ناشی از نقض قرارداد با تأکید بر آرای قضایی]] | |||
* [[تحول در مسئولیت مدنی پزشک : بازگشت افراطی به نظریۀ تقصیر|تحول در مسئولیت مدنی پزشک: بازگشت افراطی به نظریۀ تقصیر]] | |||
* [[مسئولیت مالک کشتی و شرایط بیمه های آن|مسئولیت مالک کشتی و شرایط بیمههای آن]] | |||
* [[مسئولیت مدنی در خودروهای تمامخودران در حقوق ایران و آلمان با نگاهی به قانون خودروهای خودران 2021 آلمان|مسئولیت مدنی در خودروهای تمامخودران در حقوق ایران و آلمان با نگاهی به قانون خودروهای خودران ۲۰۲۱ آلمان]] | |||
* [[مسئولیت مدنی در حوادث ناشی از یادگیری عمیق هوش مصنوعی (مطالعه موردی: خودروهای تمامخودران)]] | |||
* [[یگانگی یا دوگانگی تسبیب در حقوق مدنی و کیفری]] | |||
* [[اثر سوء نیت عامل زیان بر شروط قابلیت پیشبینی و مستقیم بودن ضرر]] | |||
* [[تأملی نو و انتقادی بر نبود مسئولیت مدنی برای دارنده وسیله نقلیه موتوری در فرض راندن آن توسط شخصی غیر از دارنده]] | |||
* [[نظریه سرجنگلبان در خصوص اراضی ملی یا کشاورزی؛ معیارها و مسؤولیتها|نظریه سرجنگلبان در خصوص اراضی ملی یا کشاورزی؛ معیارها و مسئولیتها]] | |||
* [[مسئولیت مدنی ناشی از خطرهای ناشناختۀ فراورده در حقوق ایران و فقه امامیه]] | |||
* [[معیارهای شناسایی «تلف حکمی» در حقوق اسلامی؛ با تحلیل ضابطه «انتقال به ثالث با حسننیت» در رویه قضائی و طرح اصلاح قانون مدنی]] | |||
* [[تبعیّت مسئولیّت قراردادی از اراده طرفین در قانون مدنی ایران]] | |||
== منابع == | == منابع == | ||
{{پانویس}} | {{پانویس|۲}} | ||
{{مواد قانون مدنی}} | {{مواد قانون مدنی}} | ||
[[رده:مواد قانون مدنی]] | [[رده:مواد قانون مدنی]] | ||
| خط ۳۹: | خط ۸۱: | ||
[[رده:الزامات خارج از قرارداد]] | [[رده:الزامات خارج از قرارداد]] | ||
[[رده:ضمان قهری]] | [[رده:ضمان قهری]] | ||
[[رده:تسبیب]] | |||
{{ترتیبپیشفرض:ماده ۱۶۸۰}} | |||
نسخهٔ کنونی تا ۱۱ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۳۸
ماده ۳۳۵ قانون مدنی: در صورت تصادم بین دو کشتی یا دو قطار راهآهن یا دو اتومبیل و امثال آنها، مسئولیت متوجه طرفی خواهد بود که تصادم در نتیجهٔ عمد یا مسامحهٔ او حاصل شده باشد و اگر طرفین، تقصیر یا مسامحه کرده باشند هر دو مسئول خواهند بود.
مواد مرتبط
توضیح واژگان
«تقصیر»، به معنای ترک کردن کاری است که باید انجام می شد یا انجام کاری که نباید انجام می شد.[۱]
نکات تفسیری دکترین ماده ۳۳۵ قانون مدنی
مفاد ماده ۳۳۵ قانون مدنی، بر مبنای اماره مسئولیت بوده؛ و احراز تقصیر مرتکب ضروری است.[۲]
قانونگذار در این ماده، سه فرض را برای ضمان ناشی از تصادم دو وسیله نقلیه با یکدیگر، در نظر گرفته است که دو فرض اول را به صراحت بیان نموده؛ و فرض سوم، با استناد به مفهوم مخالف ماده، قابل استنباط است:
- فرضی که یکی از دو راننده، مرتکب تقصیر عمدی یا مبتنی بر مسامحه گردیده باشد.
- زمانی که رانندگان هر دو وسیله، مرتکب تقصیر، اعم از عمدی، یا مبتنی بر مسامحه شده باشد.
- موردی که هیچیک از دو راننده، مرتکب تقصیر نشده باشد.[۳]
نکات توضیحی ماده ۳۳۵ قانون مدنی
مبنای مسئولیت موضوع ماده ۳۳۵ قانون مدنی، تقصیر اعلام شده است اما قانونگذار در ماده ۱ قانون بیمه اجباری دارندگان وسایل نقلیه موتوری، مبنای تقصیر را حذف نموده و جهت احراز ضمان، به سبق وجود رابطه سببیت عرفی، بسنده نموده است،[۴] در واقع قانونگذار، در ماده ۱ قانون بیمه اجباری دارندگان وسایل نقلیه موتوری، مسئولیت مدنی را پذیرفته و بهطور کامل از هیچیک از نظریات تقصیر و خطر پیروی نمینماید.[۵]
نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده ۳۳۵ قانون مدنی
محتوای مندرج در این قسمت توسط هوش مصنوعی تولید شده است. |
- مسئولیت در صورت تصادم بر عهده طرفی است که عمد یا سهلانگاری کرده باشد.
- در صورتی که هر دو طرف تقصیر یا مسامحه کرده باشند، هر دو مسئول هستند.
- ماده ۳۳۵ قانون مدنی به تصادم وسایل نقلیه مانند کشتی، قطار و اتومبیل اشاره دارد.
- تشخیص عمد یا مسامحه در وقوع تصادم برای تعیین مسئولیت ضروری است.
مطالعات فقهی
سوابق فقهی
- اگر در برخورد دو خودرو با یکدیگر، زیانهای وارد شده؛ قابل انتساب به هر دو راننده باشد؛ در این صورت هر دوی آنها، ملزم به پرداخت نیمی از خسارات طرف مقابل خواهد بود.[۶]
رویههای قضایی
- به موجب نظریه مشورتی شماره ۷۴۵۳ مورخه ۱۳۸۲/۱۰/۷ اداره حقوقی قوه قضاییه، در صورت تصادم دو وسیله نقلیه با یکدیگر، شخصی که مقصر بوده؛ مسئول جبران خسارات وارد شده به طرف دیگر است.[۷]
انتقادات
- ماده ۳۳۵ قانون مدنی، در رابطه با خساراتی که از تصادم دو وسیله نقلیه با یکدیگر، به اشخاص ثالث وارد میگردد؛ ساکت است.[۸]
- قانونگذار در این ماده، نسبت به نحوه توزیع خسارت بین طرفین مصدوم حادثه، سکوت اختیار نموده است.[۹]
پایاننامه و رسالههای مرتبط
- تحلیل حدود مسئولیت عوامل متعدد در حوادث رانندگی با تأکید بر رویه عملی دادگاهها
- تاثیر جهل بر مسیولیت غاصب
مقالات مرتبط
- مسئولیت در فرض اجتماع عاملین ورود زیان، با تأکید بر قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲
- تحلیل مسئولیت مدنی سبب و مباشر در نظام حقوقی
- اخلاقی بودن مسئولیت مدنی محض
- نگرش تحلیلی بر نقش تقصیر در ضمان ناشی از تسبیب در فقه اسلامی و حقوق ایران
- مبنای فقهی حقوقی مسئولیت اشخاص حقیقی در قانون بیمه اجباری خسارات واردشده به شخص ثالث مصوب ۱۳۹۵
- مبانی مسئولیت مدنی اشخاص ثالث در حوادث رانندگی
- مسئولیت مدنی ناشی از آلودگیهای زیستمحیطی در انفال
- بررسی مبنای مسئولیت مدنی دارندگان وسیله نقلیه موتوری زمینی و حدود آن با تکیه بر مبانی فقهی
- اهداف و مبانی جبران خسارت ناشی از نقض قرارداد با تأکید بر آرای قضایی
- تحول در مسئولیت مدنی پزشک: بازگشت افراطی به نظریۀ تقصیر
- مسئولیت مالک کشتی و شرایط بیمههای آن
- مسئولیت مدنی در خودروهای تمامخودران در حقوق ایران و آلمان با نگاهی به قانون خودروهای خودران ۲۰۲۱ آلمان
- مسئولیت مدنی در حوادث ناشی از یادگیری عمیق هوش مصنوعی (مطالعه موردی: خودروهای تمامخودران)
- یگانگی یا دوگانگی تسبیب در حقوق مدنی و کیفری
- اثر سوء نیت عامل زیان بر شروط قابلیت پیشبینی و مستقیم بودن ضرر
- تأملی نو و انتقادی بر نبود مسئولیت مدنی برای دارنده وسیله نقلیه موتوری در فرض راندن آن توسط شخصی غیر از دارنده
- نظریه سرجنگلبان در خصوص اراضی ملی یا کشاورزی؛ معیارها و مسئولیتها
- مسئولیت مدنی ناشی از خطرهای ناشناختۀ فراورده در حقوق ایران و فقه امامیه
- معیارهای شناسایی «تلف حکمی» در حقوق اسلامی؛ با تحلیل ضابطه «انتقال به ثالث با حسننیت» در رویه قضائی و طرح اصلاح قانون مدنی
- تبعیّت مسئولیّت قراردادی از اراده طرفین در قانون مدنی ایران
منابع
- ↑ صادق مددی. مسئولیت مدنی تولیدکنندگان و فروشندگان کالا. چاپ -. میزان، 1388. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 3883044
- ↑ حمید بهرامی احمدی. حقوق مدنی (جلد چهارم) (مسئولیت مدنی). چاپ 1. میزان، 1388. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 792868
- ↑ عبدالمجید امیری قائم مقامی. حقوق تعهدات (جلد اول) (وقایع حقوقی، کلیات حقوق تعهدات). چاپ 3. میزان، 1385. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 1293740
- ↑ محمدکاظم مهتاب پور، افروز صمدی و راضیه آرمین. آموزههای حقوق مدنی تعهدات. چاپ 1. مجمع علمی و فرهنگی مجد، 1391. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 3822704
- ↑ محمدباقر سروی. حقوق مدنی کاربردی (اموال و مالکیت، عقود و تعهدات، الزامات بدون قرارداد و عقود معین). چاپ 1. فکرسازان، 1391. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 2874340
- ↑ آیت اله سیدمحمود هاشمی شاهرودی. فرهنگ فقه (جلد دوم). چاپ 2. مؤسسه دایرةالمعارف فقه اسلامی، 1388. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 3366144
- ↑ مجموعه نظریات مشورتی اداره حقوقی قوه قضائیه در مسائل قانون مدنی. چاپ 1. معاونت آموزش و تحقیقات قوه قضائیه، 1390. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 5479000
- ↑ عبدالمجید امیری قائم مقامی. حقوق تعهدات (جلد اول) (وقایع حقوقی، کلیات حقوق تعهدات). چاپ 3. میزان، 1385. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 1293736
- ↑ ناصر کاتوزیان، لعیا جنیدی و مجید غمامی. مسئولیت مدنی ناشی از حوادث رانندگی. چاپ 1. دانشگاه تهران، 1380. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 1169900