ماده ۳۳۹ قانون مدنی

ماده ۳۳۹ قانون مدنی: پس از توافق بایع و مشتری در مبیع و قیمت آن، عقد بیع به ایجاب و قبول واقع می‌شود. ممکن است بیع به داد و ستد نیز واقع گردد.

• مشاهده ماده قبلی
• مشاهده ماده بعدی

مواد مرتبط

• ماده ۳۳۸ قانون مدنی
• ماده ۳۴۰ قانون مدنی

توضیح واژگان

• «بیع»، یعنی خرید و فروش، و تبادل مالی در مقابل مالی دیگر، به عبارت دیگر به معامله مالی با مال دیگر، «بیع» گویند.
• «مبیع» در ماده ۳۳۹ قانون مدنی، به معنای چیزی است که در معامله فروخته می شود.
• «ایجاب» به معنای ابراز تمایل برای انعقاد یک قرارداد مطابق شرایط معین می‌باشد، در واقع ایجاب، پیشنهاد معامله است.
• «قبول» به معنای اعلام اراده مخاطب ایجاب، برای انعقاد قراردادی که به او پیشنهاد شده است، می‌باشد.

مطالعات تطبیقی

• به موجب ماده ۴۲۴ قانون مدنی مصر، اگر ثمن توسط طرفین تعیین نگردیده باشد؛ لیکن به دلالت شواهد و قراین، مقصود متعاقدین، تبادل ثمن رایج و متداول در جامعه باشد، در این صورت چنین بیعی صحیح است.

• علیرغم آنکه در حقوق ایران، معین بودن ثمن معامله در زمان انعقاد عقد و تراضی طرفین در میزان آن، برابر مواد ۱۹۰ و ۲۱۶ و ۳۳۹ قانون مدنی ضروری می باشد، در قانون مدنی جدید فرانسه در مواد ۱۱۶۴ و ۱۱۶۵ در خصوص قراردادهای چارچوب و قراردادهایی که موضوع آن ارائه خدمت است، تصریح شده که طرفین قرارداد می توانند توافق نمایند که مبلغ قرارداد به صورت یکجانبه تنها توسط یکی از طرفین تعیین گردد لیکن مشروط بر اینکه در صورت بروز اختلاف، وی بتواند دلیل مبلغ تعیین شده را توجیه نماید.

نکات تفسیری دکترین ماده ۳۳۹ قانون مدنی

تعهد طرفین، باید کاشف از قصد انشاء، یعنی ایجاب و قبول باشد، در مورد اعیان خارجی، تعهد به محض ایجاب و قبول، به خودی خود واقع گردیده و صورت خارجی پیدا می‌نماید، مانند بیع که پس از توافق طرفین و قبل از قبض تحقق می‌یابد، بنابراین عدم امکان ایجاد عقد، بدون تراضی و ایجاب و قبول، دلالت بر این دارد که تراضی و ایجاب و قبول، از عناصر عقد بیع به‌شمار می‌آیند. برخی عقود نظیر بیع و اجاره، نیازمند دو قصد انشاء هستند؛ ولی برخی دیگر، مانند رهن با یک قصد انشاء، و یک رضای بدون قصد انشاء تحقق می‌یابند. قصد و رضا می‌تواند به روش‌هایی غیر از لفظ احراز گردد، در مقابل انتقاد شده‌ است که قصد انشاء، فقط با لفظ محقق می‌گردد. در معاطات، قبض مبیع و اقباض ثمن، کافی بوده؛ و دیگر نیازی به لفظ نمی‌باشد، البته سایر شرایط صحت و اعتبار معاملات، در معاطات نیز باید رعایت گردد، بنابراین قانونگذار، جز در مواردی که به موجب قانون، استثنا گردیده‌ است؛ ایجاب غیرلفظی را ممکن دانسته‌ است.

همچنین هر چند طرفین با اشاره کردن نمی‌توانند به‌طور کامل مقصود خویش را به طرف مقابل منتقل نمایند اما قانون مدنی، با تبعیت از عرف معمول جامعه، در رابطه با اعلام قصد و رضای اشخاص لال، اشاره را کافی دانسته و الزام به اخذ وکیل برای چنین اشخاصی ننموده‌ است.

گفتنی است عقود غائبین، با ایجاب و قبول لفظی صورت نگرفته و در دسته معاطات قرار دارد.

نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده ۳۳۹ قانون مدنی

1. عقد بیع با توافق بایع و مشتری در مورد مبیع و قیمت انجام می‌شود.
2. ایجاب و قبول عناصر اصلی در تحقق عقد بیع هستند.
3. بیع می‌تواند از طریق ایجاب و قبول صورت گیرد.
4. بیع ممکن است به صورت داد و ستد مستقیم نیز واقع شود.
5. تعیین مبیع و قیمت از ضروریات عقد بیع است.

رویه های قضایی

• رای دادگاه درباره آثار شرط ابتدایی (دادنامه شماره ۹۲۰۹۹۷۰۲۲۰۷۰۰۱۴۵)
• رای دادگاه درباره ابطال سند رسمی به استناد مبایعه نامه عادی (دادنامه شماره ۹۵۰۹۹۷۰۲۲۱۲۰۱۲۸۸)
• رای دادگاه درباره ابطال سند رسمی بدون ابطال اسناد مبنای صدور آن (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۷۰۴۰۰۰۷۹)
• رای دادگاه درباره ارائه دادخواست تجدیدنظر خارج از مهلت تجدیدنظرخواهی (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۲۱۰۰۱۳۵۴)
• رای دادگاه درباره اثر بازداشت ملک بر دعوی الزام به تنظیم سند اجاره و انتقال سرقفلی (دادنامه شماره ۹۱۰۹۹۷۰۲۲۱۶۰۰۷۷۵)
• رای دادگاه درباره اثر تعهد به امر خارج از حیطه صلاحیت متعهد (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۲۴۶۰۱۰۱۷)
• رای دادگاه درباره اثر تغییر دعوا بر ایراد اعتبار امر مختومه (دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۰۲۲۱۷۰۰۷۲۵)
• رای دادگاه درباره احراز مالکیت خواهان در دعوی مطالبه اجرت المثل ایام تصرف (دادنامه شماره ۹۵۰۹۹۷۰۲۲۳۲۰۰۰۹۹)
• رای دادگاه درباره انتقال مال غیر با سند رسمی به دیگری پس از انتقال آن با سند عادی (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۲۴۲۰۰۹۰۱)

مقالات مرتبط

• انشای فعلی نکاح؛ جستاری در عدم مشروعیت
• بررسی تطبیقی کفایت قابلیت تعیین مورد معامله در حقوق ایران، مصر و کامن لا
• تحلیل حقوقی برداشت مستقیم به‌ عنوان یک روش پرداخت نوین
• تاثیر اراده در ایجاد تعهد در حقوق ایران
• دلایل نابرابری نتیجه دعاوی مشابه در دادرسی مدنی
• معاملات عمده‌ بورسی از حیث تشکیل، آثار و انحلال
• مفهوم و قلمرو تلف حکمی موضوع عقد با نگاهی به نظام حقوقی انگلستان
• زمان و مکان تشکیل قرارداد الکترونیکی
• تطبیق پذیری ثمن شناور در قراردادهای صادرات گاز با حقوق ایران
• ژرف‌نگری در هدایای دوران نامزدی
• بررسی تطبیقی امکان سرایت قواعد قبول پستی بر قبول الکترونیکی
• ایجاب در معاملات دولتی
• تعیین ثمن و تأثیر آن بر بیع در حقوق ایران و کنوانسیون بیع
• تشکیل قرارداد با ایموجی؛ تحلیلی بر رأی دادگاه کانادایی
• مطالعه تطبیقی حق حبس تصرف
• زمان انتقال مالکیت در قانون پیش فروش ساختمان مصوب سال 1389
• اثر تسلیم مبیع در زمان انتقال مالکیت اموال غیر منقول از منظر ماده 62 قانون برنامه‌های دائمی احکام توسعه کشور
• تبیین نظریه «ذاتی‌بودن رابطه لفظ و معنا» در اصول فقه امامیه و ارائه آثار حقوقی آن
• واکاوی انتساب نظریه صحت و لزوم بیع معاطاتی به شیخ مفید
• ثمن نامعیّن در قراردادهای پیش‌فروش موانع حقوقی و فقهی- راهکارها
• روش‌شناسی اثبات قرارداد