ماده ۲۵۳ قانون مدنی

ماده ۲۵۳ قانون مدنی: در معاملهٔ فضولی اگر مالک قبل از اجازه یا رد فوت نماید اجازه یا رد، با وارث است.

• مشاهده ماده قبلی
• مشاهده ماده بعدی

مواد مرتبط

• ماده ۲۴۷ قانون مدنی

• ماده ۲۵۲ قانون مدنی

مطالعات تطبیقی

موضوع ماده ۲۵۳ قانون مدنی، تنفیذ یا رد معامله فضولی است که به نوعی با نهاد بطلان نسبی در قانون مدنی فرانسه تشابه دارد. در ماده ۱۱۸۱ قانون مدنی جدید این کشور، گفته شده است که بطلان نسبی صرفا از جانب شخصی که قانون قصد حمایت از وی را دارد تقاضا می شود و در صورتی که چند ذینفع وجود داشته باشد، انصراف یکی از آنان مانع پیگیری سایرین نمی گردد.

نکات تفسیری دکترین ماده ۲۵۳ قانون مدنی

قائم مقام مالک می‌تواند مبادرت به تنفیذ یا فسخ معامله فضولی نماید. گفتنی است هر یک از وراث مالک، در تنفیذ یا رد معامله نسبت به حصه خود مختار است، بدین ترتیب با تنفیذ قرارداد توسط یکی از ورثه و رد آن توسط وارث دیگر، قرارداد فضولی، منحل به دو عقد می‌گردد؛ که یکی از آن دو صحیح بوده و دیگری باطل است.

نکات توضیحی ماده ۲۵۳ قانون مدنی

مفاد ماده ۲۵۳ قانون مدنی، در رابطه با معاملات اکراهی نیز قابل اجرا است.

نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده ۲۵۳ قانون مدنی

1. معامله فضولی به وضعیتی اشاره دارد که در آن یک فرد بدون داشتن اختیار قانونی اقدام به انجام معامله برای فرد دیگری می‌کند.
2. در صورت فوت مالک قبل از تصمیم‌گیری درباره معامله، حق اجازه یا رد آن به وارث او منتقل می‌شود.
3. وارث می‌تواند بر اساس موقعیت، تصمیم به تأیید یا رد معامله فضولی اتخاذ کند.
4. فوت مالک باعث نمی‌شود که معامله به‌طور خودکار معتبر یا باطل گردد، بلکه تصمیم‌گیری به وارثان واگذار می‌شود.
5. ماده ۲۵۳ قانون مدنی بر اهمیت حقوق وارثان در صورت فوت مالک تأکید دارد.

مطالعات فقهی

سوابق فقهی

• اختیار تنفیذ یا رد معامله فضولی توسط وراث مالک، حق محسوب نمی‌گردد تا قابل وراثت باشد؛ بلکه حکمی شرعی است که از قاعده سلطنت نشأت می‌گیرد.

مصادیق و نمونه ها

• اگر زید، خانه پدر خود را به نحو فضولی، به عمرو فروخته و مالک منزل، پیش از تنفیذ یا رد قرارداد مزبور فوت نماید؛ در این صورت معامله غیرنافذ بوده و صحت یا بطلان آن، بستگی به نظر وارث یعنی زید دارد.
• اگر زید، منزل عمرو را به نحو فضولی فروخته باشد؛ و سپس عمرو وفات یابد و وراث او عبارت باشند از یک پسر و یک دختر، در این صورت پسر متوفی، نسبت به دختر وی، دو برابر اختیار تنفیذ یا رد معامله فضولی را خواهد داشت.

مقالات مرتبط

• بررسی فقهی و حقوقی ارث رد و اجازه در معاملات غیر نافذ
• مطالعه تطبیقی "عدم قابلیت استناد" در حقوق ایران و فرانسه
• اثر حقوقی اشتباه در تنفیذ یا ردّ معاملۀ فضولی

پایان نامه و رساله های مرتبط

• تنفیذ قرارداد های غیر نافذ با مطالعه تطبیقی در حقوق مصر