ماده ۴۳۹ قانون مدنی

ماده ۴۳۹ قانون مدنی: اگر بایع، تدلیس نموده باشد مشتری حق فسخ بیع را خواهد داشت و همچنین است بایع نسبت به ثمن شخصی در صورت تدلیس مشتری.

• مشاهده ماده قبلی
• مشاهده ماده بعدی

مواد مرتبط

• ماده ۴۳۸ قانون مدنی
• ماده ۴۴۰ قانون مدنی

توضیح واژگان

• «بایع»، کسی است که اراده خود را مبنی بر تملیک و تسلیم مبیع به مشتری، ابراز می‌کند.
• «تدلیس»، عبارت است از فریبکاری و به وجود آوردن اوضاع و شرایطی که امر را بر طرف معامله مشتبه ساخته و منجر به اعتقاد خلاف واقع در وی گردد.
• «مشتری»، کسی است که تعهد یا تملکی را قبول می‌نماید.
• «حق»، امتیازی است که قانون برای افراد به رسمیت می‌شناسد.
• «فسخ»، حقی است که شخص به موجب آن می‌تواند از حق قانونی یا قراردادی خود، استفاده نموده و عقدی را برهم زند.
• «بیع»، یعنی معامله مالی با مال دیگر.

مطالعات تطبیقی

• برخلاف حقوق ایران، که مبنای خیاراتی نظیر خیار تدلیس را نفی ضرر می‌داند؛ در نظام حقوقی فرانسه، تحت تأثیر حقوق رم، عیب رضا، منجر به تجویز این خیار گردیده‌ است.
• در حقوق ایران برابر ظاهر ماده ۴۳۹ قانون مدنی، تنها تدلیس از جانب یکی از طرفین قرارداد، خیار فسخ ایجاد می نماید، همچنین در صورتی که طرف قرارداد با شخص ثالثی در فریب دادن طرف مقابل تبانی کرده باشد و سبب فریب نیز گردد، شخص فریب خورده حق فسخ خواهد داشت، لیکن در قانون مدنی جدید فرانسه در ماده ۱۱۳۸ به صراحت گفته شده است که: «تدلیس می تواند از جانب نماینده، اداره کننده امور، کارمند یا ضامن هر یک از طرفین قرارداد و همچنین با تبانی با شخص ثالث صورت پذیرد».

نکات تفسیری دکترین ماده ۴۳۹ قانون مدنی

تدلیس، زمانی موجب ایجاد خیار می‌گردد که عملیات مدلس، باعث افزایش قیمت موضوع معامله گردد. به نظر برخی از حقوقدانان، تدلیسی که توسط شخصی غیر از طرف معامله، صورت پذیرفته باشد؛ از موجبات فسخ قرارداد نیست.

گفتنی است تصرفات ارادی خریدار در موضوع معامله، مسقط خیار تدلیس نیست.

همچنین لازم است ذکر شود که چنانچه تدلیس، موجب اشتباه در وصف اساسی مورد معامله گردد؛ عقد، باطل است.

نکات توضیحی ماده ۴۳۹ قانون مدنی

اگر عدم مطابقت کالا با اوصاف مورد ادعای بایع، ناشی از اقداماتی باشد که وی، جهت نمایاندن آن دسته از صفات کمالی که در مبیع موجود نیست؛ انجام می‌دهد؛ یا اینکه بخواهد بدین وسیله عیوب مبیع را مخفی نگاه دارد؛ در این صورت برای خریدار، حق اعمال خیار تدلیس به وجود می‌آید.

نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده ۴۳۹ قانون مدنی

1. در صورت تدلیس بایع، مشتری می‌تواند قرارداد بیع را فسخ کند.
2. بایع نیز در صورت تدلیس مشتری در پرداخت ثمن شخصی، حق فسخ دارد.
3. تدلیس به معنی فریب دادن و پنهان کردن حقیقت است.
4. حق فسخ به معنای امکان لغو کردن قرارداد از سوی یکی از طرفین در صورت وقوع شرایط خاص است.

رویه های قضایی

• رای دادگاه درباره ادعای تدلیس به جهت معرفی بخش مشاع آپارتمان به عنوان بخش اختصاصی (دادنامه شماره ۹۵۰۹۹۷۰۲۲۰۸۰۰۰۸۵)

پایان نامه و رساله های مرتبط

• نظام حاکم بر ضمانت اجراهای قراردادی در بازار سرمایه
• مسئولیت مدنی ناشی از اعتماد در حقوق ایران و نظام حقوقی کامن لا
• شرایط تدلیس و آثار آن در قرارداد مدنی در حقوق عراق و ایران
• تاثیر اصل عدالت در حقوق قراردادها؛ مطالعه تطبیقی حقوق ایران و آمریکا

مقالات مرتبط

• قاعده جلوگیری از تقلب نسبت به قانون در حقوق داخلی
• تحلیل حقوقی«دستکاری بازار اوراق بهادار»
• مبانی اصل حسن نیّت و رفتار منصفانه در قراردادها
• مفهوم اکراه و تأثیر آن بر اراده با نگاهی به حقوق فرانسه و مصر
• شیوه‌های ارائه اطلاعات نادرست: مطالعه تطبیقی قانون حمایت از حقوق مصرف‌کنندگان ایران و حقوق انگلستان
• اسباب و آثار حقوقی انحلال قراردادهای تبلیغاتی در بستر فضای‌ مجازی
• بررسی تطبیقی خیار تدلیس با خیار عیب و خیار تخلّف از وصف
• تأثیر تدلیس منسوب به شخص ثالث بر وضعیت معامله در حقوق ایران و فقه امامیه
• بررسی انتقادی «اشتباه» در حقوق مدنی ایران، بر اساس نظریه مشترک لفظی بودن «اشتباه» بین نظام حقوقی فرانسه و فقه امامیه
• تأثیر تدلیس در نکاح و آثار آن
• تدلیس در عقد نکاح با تأکید بر مصادیق جدید آن در پرتو پیشرفت های علمی و پزشکی