ماده ۳۲۸ قانون مدنی

از ویکی حقوق
پرش به ناوبری پرش به جستجو

ماده ۳۲۸ قانون مدنی: هرکس مال غیر را تلف کند ضامن آن است و باید مثل یا قیمت آن را بدهد اعم از این که از روی عمد تلف کرده باشد یا بدون عمد و اعم از این که عین باشد یا منفعت و اگر آن را ناقص یا معیوب کند ضامن نقص قیمت آن مال است.

مواد مرتبط

توضیح واژگان

«ضامن» در ماده ۳۲۸ قانون مدنی، شخصی است که به واسطه‌ تحقق یکی از اسباب ضمان‌قهری،[۱] یا انعقاد ضمان عقدی، دینی بر ذمه‌اش قرار می‌گیرد.[۲]

پیشینه

در گذشته، به هنگام وزش طوفان و غرق کشتی، به منظور دفع خطر ناشی از آن، متاع برخی از مسافران را به آب می‌ریختند و زیان وارده به آنان، توسط همه سکنه کشتی جبران می‌گردید.[۳]

مطالعات تطبیقی

فلسفه و مبانی نظری ماده

تلف مال غیر، به جهت ورود زیان به وی، موجب ضمان می‌گردد.[۵]

نکات تفسیری دکترین ماده ۳۲۸ قانون مدنی

اعیان مضمونه، به شرح زیر، در دو دسته تقسیم‌بندی می‌گردند:

- مضمونه بنفسه که در صورت تلف آنها، ضامن، مکلف به پرداخت عین یا مثل مال است.

- مضمونه بغیره که تلف آنها با پرداخت مثل یا قیمت جبران نمی‌گردد؛ مانند تلف مبیع قبل از قبض که اثر آن از باب ضمان معاوضی، رد ثمن است.[۶]

نکات توضیحی ماده ۳۲۸ قانون مدنی

آن قبیل از الزامات خارج از قرارداد، که در نتیجه شبه جرم به وجود می‌آیند؛ عبارتند از:

- غصب

- اتلاف

- تسبیب.[۷]

در ضمان اتلاف، تقصیر نقشی ندارد؛ بلکه عملی که باعث تلف شیء گردیده؛ باید قابل انتساب به متلف باشد.[۸]

نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده ۳۲۸ قانون مدنی

  1. مسئولیت برای تلف کردن مال غیر به عهده کسی است که آن را تلف کرده است.
  2. ضامن باید مثل یا قیمت مالی را که تلف کرده، بپردازد.
  3. عمد یا غیر عمدی بودن تلف کردن مال تفاوتی در مسئولیت ندارد.
  4. تلف شدن ممکن است شامل عین مال یا منفعت آن باشد.
  5. در صورت ناقص یا معیوب کردن مال، فرد مسئول نقص قیمت آن است.

مطالعات فقهی

مستندات فقهی

  • با استناد به آیه ۴۰ سوره شوری: Ra bracket.pngوَجَزَاءُ سَیِّئَةٍ سَیِّئَةٌ مِثْلُهَا فَمَنْ عَفَا وَأَصْلَحَ فَأَجْرُهُ عَلَی اللَّهِ إِنَّهُ لا یُحِبُّ الظَّالِمِینَLa bracket.png، هرگاه شخصی مال غیر را تلف نماید؛ باید مثل آن را به مالک رد نماید و در صورتی که تأدیه مثل ممکن نباشد؛ مکلف به پرداخت قیمت آن است.[۹]
  • با استناد به روایتی از حضرت محمد، زیان‌های ناشی از اتلاف باید جبران گردد.[۱۰]

سوابق فقهی

  • تفاوت قاعده ضمان ید با قاعده اتلاف در این است که در مورد اخیر، شخص، مال غیر را از بین برده‌ است؛ ولی در مورد اول، متصرف، فقط مال دیگری را به چنگ آورده‌ است، البته اگر وی، مدتی پس از تصرف مال غیر، آن را تلف نماید؛ موضوع، مشمول هر دو قاعده ضمان ید و اتلاف بوده؛ و به تناسب هر یک از این دو قاعده، آثار و احکام جداگانه ای مجری است.[۱۱]

رویه های قضایی

مصادیق و نمونه ها

  • اگر خیاط با برش یا دوخت ناصحیح، پارچه را از حیز انتفاع مقصود مالک آن خارج نموده و از ارزش بیندازد؛ در این صورت ضامن است؛ حتی اگر مرتکب تقصیر نگردیده باشد.[۱۲]
  • چنانچه متصدی حمل و نقل، محموله ای را که به او سپرده شده؛ تلف نماید؛ ضامن است؛ حتی اگر مرتکب تقصیر نگردیده باشد؛ اما زیان وارد شده قابل انتساب به وی باشد.[۱۳]

پایان نامه و رساله های مرتبط

مقالات مرتبط

منابع

  1. ↑ ناصر کاتوزیان. مقدمه علم حقوق (مطالعه در نظام حقوقی ایران). چاپ 21. بهمن، 1375.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6655692
  2. ↑ محمدجواد (ترجمه) شریعت باقری. عناوین ضمان (اسباب و مسقطات). چاپ 1. میزان، 1385.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6655680
  3. ↑ محمدجعفر جعفری لنگرودی. مبسوط در ترمینولوژی حقوق (جلد اول). چاپ 1. گنج دانش، 1388.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 81180
  4. ↑ سیامک پاکباز. شرح قانون مدنی فرانسه. چاپ 1. میزان، 1401.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6712636
  5. ↑ علی عباس حیاتی. حقوق مدنی (جلد دوم) (اموال و مالکیت). چاپ 3. میزان، 1389.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 1859288
  6. ↑ محمدجعفر جعفری لنگرودی. اساس در قوانین مدنی (المدونه). چاپ 1. گنج دانش، 1387.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 1439928
  7. ↑ آسیب‌شناسی فقهی قوانین بررسی موضوعات (جلد اول). چاپ 1. جنگل، 1388.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 630464
  8. ↑ محسن خدمتگزار. تعهد ایمنی در قراردادها. چاپ 1. جنگل، 1389.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 1266212
  9. ↑ فصلنامه حقوقی مجد شماره هشتم سال دوم 1388. مجمع علمی و فرهنگی مجد، بهار 1388.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 1965796
  10. ↑ مجله قضایی و حقوقی دادگستری شماره 28 و 29 زمستان 1378. قوه قضائیه جمهوری اسلامی ایران، 1378.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 587844
  11. ↑ ابوالحسن محمدی. قواعد فقه. چاپ 11. میزان، 1389.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 1785704
  12. ↑ سیدمصطفی محقق داماد. قواعد فقه بخش مدنی (جلد دوم) (مالکیت و مسئولیت). چاپ 28. مرکز نشر علوم اسلامی، 1389.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 1697640
  13. ↑ محسن خدمتگزار. تعهد ایمنی در قراردادها. چاپ 1. جنگل، 1389.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 1266212


برگرفته از «https://wikihoghoogh.net/w/index.php?title=ماده_۳۲۸_قانون_مدنی&oldid=496636»