ماده ۹۳۹ قانون مدنی

از ویکی حقوق
(تغییرمسیر از ماده 939 قانون مدنی)
پرش به ناوبری پرش به جستجو

ماده ۹۳۹ قانون مدنی: در تمام موارد مذکوره در این مبحث و دو مبحث قبل اگر وارث خنثی بوده و از جمله وراثی باشد که ذکور آن‌ها دو برابر اناث می‌برند، سهم‌الارث او به طریق ذیل معین می‌شود:

اگر علائم رجولیت غالب باشد سهم‌الارث یک پسر از طبقه خود و اگر علائم اناثیت غلبه داشته باشد سهم‌الارث یک دختر از طبقهٔ خود را می‌برد و اگر هیچ‌یک از علائم غالب نباشد نصف مجموع سهم‌الارث یک پسر و یک دختر از طبقهٔ خود را خواهد برد.

نکات توضیحی تفسیری دکترین

خنثی به سه شکل ظهور می‌یابد: اول اینکه شخص، دارای آلت تناسلی مردان و زنان است، دوم اینکه شخصی، دارای آلت تناسلی زنان، به همراه سوراخ ادرار باشد، سوم اینکه، انسانی از آلت مردانه و سوراخ ادرار، برخوردار باشد.[۱]

وجود هر دو علائم ذکوریت و اناثیت در یک شخص را، در دسته تعارض دو دلیل، محسوب نموده‌اند.[۲]

ممکن است خنثی، در دسته وراثی باشد که مرد یا زن بودن آنها، تأثیری در تعیین میزان سهم الارث ندارد، مانند اخوه امی، که در هر صورت، حصه آنان از ترکه، مساوی است؛ که در این صورت دیگر، نیازی به اجرای مفاد این ماده نمی‌باشد.[۳]

مطالعات فقهی

مستندات فقهی

حضرت علی، در مورد خنثی این گونه حکم نمودند: چنانچه بول، از هر دو آلت مردانه و زنانه خنثی خارج شود؛ هر آلتی که زودتر، ادرار از آن، بیرون آمده؛ تعیین‌کننده جنسیت است؛ و اگر تا زمان مرگ، از هیچ‌یک از آلت‌های او، بول خارج نشود؛ نیمی از سهم مرد، و نیمی از سهم زن را، به ارث می‌برد.[۴]

سوابق فقهی

ممکن است بتوان با دیدن علاماتی نظیر خروج خون از فرج، یا روییدن محاسن در صورت، نسبت به جنسیت خنثی اطمینان حاصل نمود؛ در غیر این صورت حکم خنثای مشکل را دارد.[۵]

مصادیق و نمونه‌ها

  • اگر متوفی، دارای یک دختر و یک فرزند خنثی بوده باشد؛ دو سهم به دختر، و سه سهم به خنثی خواهد رسید.[۶]
  • اگر متوفی، دارای یک پسر و یک فرزند خنثی بوده باشد؛ در این صورت ترکه او، به هفت قسمت تقسیم گردیده؛ سه قسمت آن، سهم خنثی بوده، و چهار قسمت دیگر، به پسر وی اختصاص می‌یابد.[۷]

مقالات مرتبط

منابع

  1. محمدجعفر جعفری لنگرودی. مجموعه محشای قانون مدنی. چاپ 3. گنج دانش، 1387.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 1710236
  2. محمدجعفر جعفری لنگرودی. فرهنگ عناصرشناسی (حقوق مدنی، حقوق جزا). چاپ 1. گنج دانش، 1382.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 1758716
  3. منصور عدل. حقوق مدنی. چاپ 1. خرسندی، 1389.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 1062764
  4. احمد اسماعیل تبار، سیداحمدرضا حسینی و محمدحسین (ترجمه) مهوری. منابع فقه شیعه ترجمه جامع احادیث الشیعه آیه اله سیدحسین بروجردی (جلد بیست و نه) (ارث). چاپ 1. فرهنگ سبز، 1390.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 5081048
  5. عبداله کیایی. قانون مدنی و فتاوای امام خمینی (جلد دوم). چاپ 1. سمت، 1384.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 55364
  6. سیدعلی حائری شاه باغ. شرح قانون مدنی (جلد دوم). چاپ 3. گنج دانش، 1387.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 208640
  7. آیت اله خلیل قبله ای خویی. ارث. چاپ 2. سمت، 1389.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 383404